Thảo Luận Tại Hội Trường Quốc Hội

Hoàng Hữu Phước, MIB

 Image

Báo Tuổi Trẻ đã không chính xác khi viết rằng tại buổi thảo luận vừa qua tại hội trường vài đại biểu quốc hội đã đã đề nghị đưa Luật Biểu Tình vào chương trình nghị sự trong kỳ họp thứ 8 (tháng 10-2014) để có thể thông qua trong kỳ họp thứ 9 (tháng 6-2015), và không có đại biểu nào phản đối.

Để cung cấp cho người dân cả nước thông tin về “thảo luận tại Quốc hội” nước nhà, tôi xin nêu như sau.

Hình thức thảo luận thứ nhất là “thảo luận tại Tổ” theo từng đoàn đại biểu dưới sự chủ trì của Trưởng hoặc Phó Đoàn. Tại những buổi “thảo luận” này các đại biểu phát biểu và tranh luận về một hay hai dự án luật cụ thể. Địa điểm thảo luận tổ là tại khách sạn nơi đoàn lưu trú hoặc tại văn phòng một cơ quan của Quốc hội. Phóng viên báo chí được tham dự hầu hết các buổi thảo luận Tổ của tất cả các đoàn để ghi hình, đưa tin, và có thể phỏng vấn vào lúc giải lao. Nội dung buổi “thảo luận tại Tổ” được thư ký đoàn lập biên bản gởi Thường vụ Quốc hội.

Hình thức thảo luận thứ nhì là “thảo luận tại hội trường” với sự tham gia của toàn thể các Đại biểu Quốc hội dưới sự chủ trì của ít nhất 3 trong số 5 vị Chủ tịch và Phó chủ tịch Quốc hội. Tại những buổi “thảo luận” này các đại biểu hoặc đọc bài phát biểu soạn sẵn của mình hoặc phát biểu ứng khẩu, tất nhiên về một dự án luật cụ thể hay một chủ đề cụ thể. Địa điểm thảo luận hiện nay là tại Hội trường Bộ Quốc Phòng do tòa nhà Quốc hội chưa được xây dựng xong. Phóng viên báo chí được tham dự hầu hết các buổi thảo luận tại hội trường  để ghi hình, đưa tin, và có thể phỏng vấn vào lúc giải lao. Do số lượng Đại biểu Quốc hội là gần 500 người, và thời lượng quy định 7 phút/người trong thời gian vài chục phút mỗi buổi nên trung bình chỉ có khoảng 20 hay 25 Đại biểu Quốc hội có nhấn nút đăng ký phát biểu được mời phát biểu, chưa kể do phải bảo đảm công bằng nên trong trường hợp thí dụ đoàn Đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh gồm 30 vị, có 6 vị nhấn nút trước thì cũng không thể độc chiếm diễn đàn mà chỉ có 1 vị được mời phát biểu để dành thời gian cho các vị ở đoàn tỉnh thành phố khác, trừ phi số Đại biểu Quốc hội đăng ký ít và thời gian lại còn nhiều thì tất cả những người có nhấn nút đăng ký đều được mời phát biểu. “Thảo luận” tại hội trường do đó không có “tranh luận” – trừ phi số Đại biểu Quốc hội đăng ký ít và thời gian lại còn nhiều nên có trường hợp – cực kỳ hiếm hoi – một vị nhấn nút để tranh luận với một đại biểu đã phát biểu trước đó.

 Image

Như vậy, không hề có việc “không có đại biểu nào phản đối” đối với các “bài đọc” đề nghị đưa ngay Luật Biểu Tình vào chương trình nghị sự. Dự thảo chương trình xây dựng luật bao gồm vài chục dự án, và các đại biểu nhấn nút vì muốn đọc bài phát biểu đã soạn công phu về một trong số hàng chục dự án đó, chứ không phải chỉ có Luật Biểu Tình. Khi viết rằng “không có đại biểu nào phản đối” phải chăng tờ báo muốn lái dư luận đến cách nghĩ rằng tất cả các Đại biểu Quốc hội đều đồng tình như thế?

Tuần qua, Quốc hội đã thông qua Chương trình Xây dựng Luật, Pháp lệnh Nhiệm Kỳ Quốc hội Khóa XIII, Năm 2014 và Chương trình Xây dựng Luật, Pháp lệnh năm 2015, và có phóng viên đã hỏi tôi xem tôi có nhấn nút thông qua việc làm Luật Biểu Tình hay không, và tôi đã trả lời rằng tôi đã nhấn nút tán thành chương trình xây dựng luật 2014-2015, trong đó có Luật Biểu Tình. Là người luôn lo cho đại cuộc của quốc gia, dân tộc, tôi tán thành toàn bộ chương trình dù luôn tin rằng đất nước này không cần biểu lộ lòng yêu nước bằng hình thức biểu tình. Tôi hoàn toàn khinh thường kẻ đã nhấn nút không thông qua Hiến pháp 2013 vì y thấy chưa yên tâm về một điểm của dự thảo Hiến pháp.

Quan tâm đến thực chất của “thảo luận” vốn luôn bao gồm “tranh luận” là phần vẫn còn thiếu ở Quốc hội Việt Nam, tôi đã gởi thư sau đến lãnh đạo Quốc hội:

****

Hà Nội, ngày 27 tháng 10 năm 2013

Kính gởi Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Khóa XIII

Các Phó Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Khóa XIII

Bản sao kính gởi:

–          Chủ Tịch Nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam

–          Phó Chủ Tịch Nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam

–          Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh

–          Tổ Đại biểu Quốc hội Đơn vị 1, Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh

–          Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại

Kính thưa Chủ tịch và các Phó Chủ tịch Quốc Hội:

V/v :  Góp Ý Về Phát Biểu Tại Hội Trường Quốc Hội Trong Các Kỳ Họp

Tôi ký tên dưới đây là Hoàng Hữu Phước, Đại biểu Quốc hội Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh;

Với những kinh nghiệm trong hoạt động giảng dạy, biên soạn giáo trình, và giao dịch đối ngoại qua hợp đồng kinh tế và thư tín kể từ những năm 1980 đến nay,

Kính có các ý kiến cá nhân như sau về về việc phát biểu tại Hội trường Quốc hội trong các kỳ họp.

1) Tình hình thực tế:

Qua các kỳ họp từ kỳ 1 đến kỳ 6 Quốc hội khóa XIII tôi nhận thấy quy trình phát biểu của đại biểu như sau:

a- Đại biểu vào hội trường bấm nút đăng ký

b- Lãnh đạo Quốc hội chủ trì phiên họp mời đại biểu phát biểu

c- Đại biểu phát biểu (chủ yếu đọc bài viết soạn sẵn để chủ động bảo đảm thời lượng quy đinh 7 phút)

Quy trình trên hoàn toàn công bằng theo mặc định (người trước người sau theo thứ tự ấn nút đang ký trước-sau) và theo tổ chức (lãnh đạo chủ trì sẽ điều tiết để tránh nhiều đại biểu cùng đơn vị cùng đăng ký trước nếu phát biểu theo thứ tự trước-sau sẽ không ành thời gian cho các đại biểu ở đơn vị khác).

Tuy nhiên, hai yếu điểm bộc lộ từ quy trình trên là người dân hoàn toàn không thấy có sự tranh luận bất kỳ tại Quốc hội mà chỉ có việc mạnh ai nấy đọc bản tham luận của mình, trong khi đó lại chứng kiến (qua trực tiếp truyền hình) việc lãnh đạo Quốc hội yêu cầu đại biểu không lập lại nội dung trùng ý của đại biểu khác đã phát biểu trước đó nhưng các đại biểu vẫn vô tư đọc đầy đủ và trọn vẹn các bài viết sẵn có các đoạn trùng ý.  Hai yếu điểm này sẽ được người dân nhận ra, làm gia giảm sự quan tâm đến các buổi trực tiếp truyền hình, khiến nỗ lực gia tăng thời lượng phát sóng trực tiếp bớt hiệu quả chính trị, trong khi đó lại gia tăng cơ hội cho bọn chống Việt Nam lợi dụng để chỉ trích.

2) Kiến nghị:

Để sự phát biểu mang ý nghĩa ích lợi thực tế, tôi kính đề nghị:

a- Trước kỳ họp, các đại biểu gởi bài phát biểu đến Quốc hội để được đăng tải trên trang web Quốc hội. Do đại biểu đã biết kỳ họp sẽ có nội dung nào, về các luật gì, và các đoàn đều có tổ chức mời giới luật gia và ban ngành đoàn thể đến tập trung góp ý cho từng dự án luật hay từng vấn đề một nên các đại biểu đều nắm thông tin, nghiên cứu thêm, và hình thành trước các bản góp ý hay phát biểu. Vấn đề là đem theo các bài soạn sẵn chờ đến kỳ họp đúng ngày đúng buổi để nhấn nút phát biểu và gặp phải sự phát biểu trùng ý sẽ khiến sinh hoạt như vậy kém hiệu quả và thiếu chuyên nghiệp. Việc đăng bài lên trang web Quốc hội (mỗi đại biểu có quyền gởi  hàng chục bài tham luận cho hàng chục đề tài khác nhau theo chương trình dự kiến của Quốc hội) giúp người dân theo dõi, và giúp các đại biểu đọc tham luận của nhau, từ đó phát hiện những vấn đề nào cần phải tranh luận thêm vì chưa đồng thuận để ghi nhận và chờ đến kỳ họp để tranh luận trực tiếp tại hội trường.

b- Tại kỳ họp, việc nhấn nút của đại biểu là để tranh luận về chi tiết ý kiến mà đại biểu khác đã thể hiện trong bài viết đã đăng tải trên web Quốc hội mà người dân đã đọc và đã nắm thông tin. Việc theo dõi tranh luận – nếu nhằm phiên có trực tiếp truyền hình – của người dân do đó sẽ có hứng thú trước nội dung tranh luận, khả năng hùng biện, hiệu quả thuyết phục, để qua đó nhận xét về khả năng của từng đại biểu của dân. Theo cách này, thời gian mỗi kỳ họp có thể ngắn hơn, hoặc có nhiều thời gian hơn cho những vấn đề trọng đại khác mà từng thời điểm có thể đặt, thay vì chỉ là việc đọc các bài soạn sẵn để góp ý cho một dự án luật nào đó mà sự góp ý có thể thực hiện sớm hơn (gởi email để được đăng ngay lên web Quốc hội), ít tốn kém cho Nhà nước hơn (chi phí cho thời lượng phát sóng trực tiếp để dành giúp dân nghèo).

c- Ngoài ra, về vấn đề kỹ thuật công nghệ thông tin (xin được gọi tắt là IT) cũng cần nâng cấp hợp lý, theo đó, khi một đại biểu đang phát biểu (theo hướng b ở trên), các đại biểu khác nếu thấy nhất thiết phải tham gia phản biện thì có thể nhấn nút để “chen ngang”, theo đó, sau khi đại biểu ấy phát biểu xong, lãnh đạo Quốc hội chủ trì phiên họp sẽ mời đại biểu nhấn nút “chen ngang” phát biểu thay vì mời đại biểu đã đăng ký tiếp theo trước đó. Theo cách này, sự tranh luận sôi nổi tại hội trường sẽ được hình thành, và đó là điều cần thiết trong sinh hoạt Quốc hội. Việc thêm một chức năng như vậy vào hệ thống IT, theo tôi, không phải là điều có khó khăn về kỹ thuật và tài chính.

Kính mong nhận được sự quan tâm của Chủ tịch và các Phó Chủ tịch Quốc hội đối với các ý kiến trên.

Trân trọng,

Hoàng Hữu Phước

Đại biểu Quốc hội Khóa XIII, Đoàn Tp Hồ Chí Minh

****

Hoàng Hữu Phước, Thạc-sĩ Kinh-doanh Quốc-tế

Advertisements
Both comments and trackbacks are currently closed.