Thư Gởi Bộ trưởng Bộ Công Thương

Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 28 tháng 12 năm 2014

Kính gởi :   Ông Vũ Huy Hoàng, Bộ trưởng Bộ Công Thương

Bản sao kính gởi:

– Chủ Tịch và các Phó Chủ Tịch Quốc hội

– Chủ Nhiệm Văn Phòng Quốc Hội

– Thủ Tướng Chính Phủ

– Lãnh đạo Đoàn Đại biểu Quốc hội Tp Hồ Chí Minh

– Tổ Đại biểu Quốc hội Tp Hồ Chí Minh, Đơn vị 1

– Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại Quốc hội

V/v: Phương thức kinh doanh hàng-đổi-hàng

 

Kính thưa Bộ Trưởng:

Tôi ký tên dưới đây là Hoàng Hữu Phước, Đại biểu Quốc hội Khóa XIII, Đoàn Đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh;

Tham chiếu Công văn số 11199/BCT-KH ngày 10-11-2014 của Bộ Công Thương báo cáo tình hình thực hiện nghị quyết của Quốc Hội, kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về chất vấn và trả lời chất vấn;

Tham chiếu Báo cáo ngày 12-11-2014 của Đoàn Thư K‎ý Kỳ họp về tổng hợp việc thực hiện nghị quyết của Quốc Hội, kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về chất vấn và trả lời chất vấn tại các kỳ họp Quốc hội, phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội, phục vụ hoạt động chất vấn của Quốc hội tại Kỳ họp thứ 8, Quốc hội Khóa XIII;

Xin kính trình bày ý kiến, liên quan đến nội dung “hỗ trợ doanh nghiệp triển khai những phương thức kinh doanh mới như hàng đổi hàng (đổi gạo Việt Nam lấy điều Châu Phi” mà do điều kiện thời gian thảo luận và số lượt Đại biểu phát biểu được ở nghị trường Quốc hội đều có tính giới hạn rất cao khiến tôi thể hiện quan điểm và chính kiến của tôi qua phương tiện thư góp góp ý này với quá trình kinh nghiệm hàn lâm giảng dạy đại học và biên soạn giáo trình Hợp Đồng Kinh Tế Ngoại Thương (1994-2002) cũng như thực tiễn kinh doanh xuất nhập khẩu (1988-1996) tại Việt Nam.

Hàng-đổi-hàng tức Barter Trade không phải là phương thức kinh doanh mới mà chính là phương thức có từ thời sơ khai. Phương thức này nếu trong thế kỷ XXI bắt đầu phát triển lại tại các cường quốc như Mỹ chẳng hạn, chẳng qua vì họ có các điều kiện sau:

1-  Bản thân Hoa Kỳ là một quốc gia lớn của một “liên minh nội khối” gồm 50 quốc gia mà ta gọi là “50 tiểu bang”, hình thành một thị trường chung khổng lồ với vô số doanh nghiệp sản xuất hầu như tất cả các sản phẩm thuộc các ngành kinh tế khác khau, sử dụng chung một ngôn ngữ, một đồng tiền, tuân thủ một pháp luật liên bang chung bao trùm trên pháp luật tiểu bang riêng

2-  Ngoài hệ thống pháp luật thật chặt chẽ để phát triển và quản lý hoạt động kinh doanh hàng-đổi-hàng, Hoa Kỳ còn thành lập các cơ quan định chế tài chính và quản lý tài chính như NATA và ERTA để hỗ trợ hoạt động của phương thức kinh doanh hàng-đổi-hàng dần dần phát triển cơ quan IMS năm 1985 có văn phòng tại nhiều quốc gia để hỗ trợ phương thức hàng-đổi-hàng với những quốc gia trọng điểm ấy; tương tự, Canada có Tradebank thành lập năm 1998, trong khi Úc và New Zealand có Bartercard thành lập năm 1991 với văn phòng tại Anh Quốc, Mỹ, Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất, Cyprus, và Thái Lan.

Trong thời gian Việt Nam bị cấm vận thương mại của Mỹ, phương thức hàng-đổi-hàng đã từng được đề cập đến nhưng đã vướng các khó khăn phức tạp thực tế không thể vượt qua như những tranh luận về:

1- Bên nào sẽ “nắm đằng chuôi” tức giao hàng sau bên kia, vì bên giao trước sẽ chấp nhận rủi ro có thể bị mất hàng do bên nhận không thực hiện việc giao hàng đáp lại.

2- Bên A cần hàng của Bên B nhưng lại không có kinh nghiệm về, không phải chủ nhân của, hay ở quá xa nguồn cung cấp thứ hàng hóa mà Bên B cần Bên A giao, nên không thể bảo đảm duy trì mức giá đã đàm phán và ký kết, cũng như không bảo đảm tiến độ giao hàng cho Bên B sau khi đã nhận được hàng của bên B

3- Tuy là phương thức hàng-đổi hàng nhưng vẫn có những thanh toán bằng ngoại tệ qua ngân hàng do không bao giờ trị giá hàng bên A giao lại ngang bằng tuyệt đối với trị giá hàng Bên B giao, vì những thực tế có liên quan như số lượng hàng hóa cần của mỗi bên sẽ cho ra giá trị bằng tiền khác nhau, và khối lượng thể tích hàng hóa cần của mỗi bên lại có thể bị khống chế bởi hệ số chất xếp storage factor của phương tiện vận chuyển và bởi dung sai tolerance khiến lượng hàng chất lên phương tiện có thể không theo mong muốn, làm tăng hoặc giảm giá trị tiền của lô hàng theo ký kết.

Những vấn đề nêu trên cho thấy phương thức hàng-đổi-hàng chưa thể áp dụng tại Việt Nam do Việt Nam

1- chưa phát triển phương thức này trong nội địa giữa các tỉnh với nhau, các địa phương với nhau, nên chưa có kinh nghiệm nội tại về phương thức kinh doanh hàng-đổi-hàng,

2- chưa có luật hay quy định về phương thức hàng-đổi-hàng,

3- chưa có các định chế tài chính để bảo đảm các hoạt động theo phương thức hàng-đổi-hàng,

4- chưa có xác định những quốc gia trọng điểm nào có những hàng hóa Việt Nam có nhu cầu và có khả năng đáp ứng nhu cầu ngược lại của các quốc gia trọng điểm ấy để từ đó thiết lập các đàm phán cấp nhà nước hình thành các cơ quan đại diện đảm bảo việc thực thi phương thức hàng-đổi-hàng tránh tối đa các vi phạm và xử lý vi phạm.

Tôi có thể khẳng định phương thức hàng-đổi-hàng giữa Việt Nam và nước ngoài – nhất là khi “nước ngoài” ấy không thuộc những quốc gia không có tiếng xấu về thương mại quốc tế – sẽ không có tính khả thi dù có nổ lực tối đa.

Thay cho phương thức “hàng-đổi-hàng” chỉ phù hợp khi ta có đầy đủ cơ chế và cơ quan chịu trách nhiệm về phát triển và hoạt động của phương thức này, tôi xin có các kiến nghị sau:

1- Vận động áp dụng phương thức hàng-đổi-hàng tại Việt Nam giữa các địa phương để từng bước đúc-rút kinh nghiệm, đề ra các cơ chế quản lý thích hợp, vừa giúp giao thương hàng hóa giữa các địa phương được thuận lợi, vừa hạn chế việc sử dụng tiền mặt hay tiền bạc trong kinh doanh.

2- Đối với hoạt động xuất-nhập khẩu với nước ngoài, vẫn nên duy trì việc thanh toán qua ngân hàng để bảo đảm an toàn nhưng với phương thức tín dụng thư “back-to-back” để có tính ràng buộc khả thi hơn.

Kính mong Bộ Trưởng quan tâm.

Kính chúc Bộ Trưởng sức khỏe, vạn an, thành công, và xin kính chào trân trọng.

Hoàng Hữu Phước

Đại biểu Quốc hội Khóa XIII

Đoàn ĐBQH Thành phố Hồ Chí Minh

Advertisements
Both comments and trackbacks are currently closed.