Làm Phước – Cái nhìn Ở Góc Độ Khác

Hoàng Hữu Phước, MIB

Bất kỳ ai có được hạnh phúc qua thời thơ ấu trong vòng tay bảo bọc chở che chăm chút của Mẹ và/hoặc Cha, đều rất có thể đã từng được đấng sinh thành dạy bảo phải làm điều phước thiện, và điều trở nên “bài bản” một cách truyền thống bất thành văn là hành vi bố thí cho người nghèo xuất phát tự thân hay cuốn theo cơn gió lành của những chương trình thiện nguyện, tôn giáo hoặc phi tôn giáo. Song, tùy thời đại mà nên có những cách nhìn mới hơn đối với việc làm phước, khi mà thời nay mọi việc đều phải dựa theo cái nhìn sâu hơn, rộng hơn, bao trùm hơn, chứ không nên là sự lặp lại của một “truyền thống” có từ thời xã hội phong kiến vốn toàn những người bần cùng và sự làm phước chỉ như hành động ban phát cho chén cháo chua, bát cơm thiu, tô canh cặn.

Điều cần suy nghĩ ở đây là: bố thí vì từ tâm hay vì muốn làm phước để được phước? Nếu vì từ tâm thì việc bố thí đã được đặt đúng chỗ hay chưa, và nếu vì để đổi lấy cái phước đức nào đó thì hãy nhìn lại xem có sự bất thường bất xứng bất tương hợp na ná như lòng tham vô độ khi muốn đánh đổi một ngàn đồng tiền lẻ của tấm lá chắn mang tên “của ít lòng nhiều” lấy cái phước đức to tát vĩ đại của đất trời.

Vào những năm 80 khi Việt Nam còn chịu sự cấm vận vô lý và vô đạo đức của chính quyền Hoa Kỳ, hãng hàng không nước ngoài duy nhất của khối tư bản được phép hoạt động ở Việt Nam là Air France, độc quyền chở hành khách từ Việt Nam sang Bang Kok rồi từ đó ai muốn đi hãng nào và đến đâu thì cứ chọn cứ đi, có lần sang Ấn Độ dự một buổi họp với lãnh đạo CIMMCO (tập đoàn công-kỹ-thương Birla danh tiếng hòan cầu), tôi đã được dạy cho một bài học về bố thí có tổ chức và trong sự giữ gìn quốc thể.

 HHP_India_1992 (2)

Sau khi dùng đường hàng không nội địa Air India và đường hỏa xa từ các tiểu bang phương Bắc xuống phương Nam, chu du từ Agra của Uttar Pradesh đến Hyderabad, Bangalore, Mysore, Vijayawada, và Madras, tôi trở lại New Delhi một ngày trước khi lên đường về Bang Kok. Dùng xe ô-tô do CIMMCO điều đến phục vụ, tôi do có thói quen kỳ lạ là nghiện nặng shopping (vợ tôi thì không thích shopping!) nên đi ngay ra khu thương mại Connaught Place ở trung tâm thủ đô trước khi đến Piccadilli trên phố Gurgaon Faridabad. Tài xế là một anh đầu búi tóc to như cái gối – dường như ít tắm gội hay vì cái nóng khủng khiếp bên ngoài làm bốc hơi mồ hôi của anh khiến trong xe máy lạnh rất nặng mùi – bàn tay đen đậm dầu nhớt trên làn da ít đen hơn một chút. Khi mở chiếc Samsonite mò lấy cái máy ảnh Canon có lắp sẵn một cuộn phim màu Kodak, tôi thấy một cô gái bé nhỏ, da đen y như than, nhưng nét mặt đẹp và buồn, vận áo xống rườm rà rất bẩn, với hai hình hài bé nhỏ buộc lơi trước bụng, quẫy đạp, ậm ừ tiếng khóc trẻ thơ. Tôi động lòng, muốn “làm phước”, liền lấy ra 50 rupee (khoảng 20.000 đồng), hạ cửa kính xe, định chìa ra cho cô gái. Thình lình bàn tay rắn chắc của bác tài chồm đến, chộp lấy cổ tay thư sinh trói gà không chặt và cột tiền thành bó cũng không xong của tôi, làm vấy bẩn chiếc áo veston màu xám nhạt mới tinh của tôi, với tiếng rít cuống quýt, van nài: “Thưa ngài. Xin đừng. Thưa ngài, dừng tay lại ngay!” Bác tài kể lể bằng thứ tiếng Anh mà chỉ có cư dân Ấn, Bangladesh, Pakistan, v.v. của vùng Nam Á sử dụng, cho biết Ấn Độ nghiêm cấm bố thí…vô tổ chức, cảnh sát có quyền vung hèo (dài một trượng) đánh tóe máu (…chết bỏ) bất kỳ hành khất nào đeo theo xin tiền du khách nước ngoài, và lái xe sẽ bị sa thải, tù tội, và cấm hành nghề lái xe suốt đời nếu chở du khách mà để du khách bố thí…vô tổ chức. Thảo nào khi vào toilet xe hỏa, tôi đã thấy ngay trước mắt mình tấm bảng treo sau cửa mang dòng chữ “Xin Đừng Bố Thí Hành Khất. Vi Phạm Sẽ Bị Phạt…..” (Please Do Not Encourage Beggars. Violation of this may make you exposed to a fine…) và nội dung như vậy cũng ở trên thảm cỏ các công viên, thay cho những bảng thường thấy ở các nước khác là “xin đừng đi trên cỏ”. Hỏi thêm, tôi được biết ai muốn bố thí cho người nghèo thì đến cho tiền tại các đền thờ, chùa, nhà thờ, và những nơi này hàng ngày phát thức ăn hai lần vào giờ nhất định cho người ăn xin. Vì vậy, cái bang Ấn Độ đi đông nghịt ngoài đường, sợ du khách nước ngoài như sợ tà ma nên né tránh từ xa vì sợ đi gần vô phước đụng phải làm họ hét lên là coi như sẽ bị cảnh sát xông tới truy sát, tới giờ thì tụ tập lại các nơi trên để nhận khẩu phần ăn. Thật là hay! Các hành khất Việt Nam thì khác, vì du khách sợ họ hơn sợ tà ma, và các cơ sở tôn giáo thì không có việc lao lung phát chẩn 730 lần cho mỗi hành khất trong một năm 365 ngày. Đó là quốc thể! Cần nhắc lại là Ấn Độ hàng trăm năm kiêu kỳ ngạo mạn không cho phép nhận viện trợ của bất kỳ nước nào, và chỉ cơn động đất kinh hoàng tàn phá khắp các bang miền Nam của thập kỷ 80 mới chứng kiến việc Ấn Độ lần đầu tiên chấp nhận viện trợ, nhưng với điều kiện kiêu kỳ ngạo mạn rằng các nước phải chờ Ấn Độ ban hành danh mục hàng hóa các nước được phép cung cấp cho dân Ấn vùng thảm họa, chứ không phải lạc quyên đồ cũ của thiên hạ rồi ném cho dân Ấn. Đó là quốc thể! Ngút trời xanh!

 HHP_India_1992 (1)

Nhưng chỉ sau đó nhiều năm, tôi mới thay đổi thực sự, không còn bố thí cho hành khất vì hai lý do: (a) báo chí đăng tải các phóng sự về làng hành khất các tỉnh vào Thành phố Hồ Chí Minh xin ăn lấy tiền về xây nhà lầu, và về những tên trời đánh sau khi đưa mẹ già, vợ con đến địa điểm thích hợp để ăn xin, thì ngồi rung đùi uống bia cá độ bóng đá trong quán gần đó để đúng giờ thì chạy xe máy đi thu gom người và đếm tiền; và (b) hai ông bạn Mỹ của tôi khi đi bộ cùng tôi vào một buổi tối trên đường Lý Tự Trọng, Quận 1, đến nhà hàng Hỏa Diệm Sơn, bị đám hành khất bao vây, phải cho một xấp tiền toàn tờ 50.000 đồng mới đựơc tha cho, đi được vài bước thì một ông phát hiện mất đồng hồ đeo tay còn ông kia xui hơn vì đạp nhằm đống phân người trợt té nằm lên chính đống phân mà tôi tin do chính bọn hành khất ấy sản xuất. Một cách có…“tổ chức”, tôi nhiều năm qua thường xuyên đưa tiền cho Ba tôi để người gởi tiền cho các báo chung tay cứu giúp người nghèo gặp nạn tai bịnh tật hiểm nghèo, chứ không còn bố thí cho hành khất, những người làm nhục quốc thể khi chèo kéo du khách, phóng uế lung tung. Tất nhiên cũng có ngoại lệ, khi tôi gặp phải hành khất mặt mũi côn đồ hay khi gặp người thất thập cổ lai hy đang cần tiền trả cho lon bia của thằng con trời đánh.

Kết thúc bài viết này, tôi xin nói điều ai cũng nhìn thấy nhưng có thể đã không quan tâm: những người “ăn xin” Hoa Kỳ (và các cường quốc phương Tây) không phải phường bất tài vô dụng. Họ có tài, nhưng bị mất việc do sa thải hàng loạt, nên sử dụng tài đó phục vụ ông đi qua bà đi lại để kiếm tiền trong đoan chính. Rất dễ thấy đó đây có chàng nhạc sĩ kéo vĩ cầm những kiệt tác của các thiên tài âm nhạc, trước mặt là hộp đựng đàn để người đứng xem có thể đặt hay ném tiền vào đấy. Họ nhận tiền như phần đáp lại sự phục vụ chuyên nghiệp của họ, chứ không phải ăn xin. Còn người già, vô gia cư, không tài cán gì cả, thì ăn mặc lành lặn, ngồi yên một góc phố, treo tấm bảng trước ngực ghi rõ sự tình, ai muốn giúp thì ném tiền vào chiếc nón ngửa trước mặt. Những người như vậy nên tồn tại vì chính họ truyền bá cho thiên hạ thấy họ văn hóa ra sao và giữ gìn quốc thể thế nào, ngay cả khi họ lâm vào tuyệt lộ. Trong khi đó, ở thành phố Hồ Chí Minh, hành khất thổi sáo thì tò te tí te không ra bài bản gì, đàn ca hát xướng thì toàn nhạc vàng não ruột mếu máo van xin, còn không đàn ca hát xướng hay thổi sáo thổi kèn thì chống nạng cà nhắc rồi vác nạng phi rượt dí theo du khách xin đểu, thậm chí hướng dẫn viên du lịch có bằng cử nhân ngoại ngữ thờ ơ để du khách Đài Loan ngồi trên xe ném tiền cho hành khất bu đuổi đánh nhau giành giật tiền rơi giữa đường Lê Lợi để quay phim tài liệu giới thiệu văn hóa nước nhà. Phải chăng cách hành xử khác nhau vì luật lệ khác nhau? Tinh thần dân tộc gìn giữ quốc thể nếu chỉ bỏ mặc cho “trời sinh” hay dạy qua quýt trong lớp học thì e là đã quá xem nhẹ hai từ quốc thể.

Bộ veston mới may của tôi đã bị hoen ố bởi vết dầu máy của bác tài Ấn Độ, không thể tẩy rửa được, phải gởi về quê Má của tôi ở Trà Ôn, Vĩnh Long, …. tặng Ông Cậu Sáu, người hồi nhỏ đã từng bị Ông Cố Ngoại thẳng tay nghiêm trị đòn roi rách lưng trầy mặt vì ham chơi không bồng bế Má tôi cẩn thận để Má tôi bị ngỗng rượt té đau. Nhưng tôi có được bài học thế nào là biểu hiện cụ thể của lòng tự hào dân tộc, vốn không chỉ là cách hành sử văn minh của từng công dân mà còn là trong cung cách ăn xin của mỗi hành khất và cách bố thí của những người thực sự quan tâm đến một cái phước lớn hơn cho những đóng góp lớn hơn khi bố thí luôn đi kèm với hiệu quả thực tế có kết dính với văn hóa, môi sinh, vì có như thế mới giúp giữ gìn quốc thể, đem lại tiếng tốt và sự thán phục cho quê hương, hấp dẫn thực sự người dân các nước khác, từ đó giúp Việt Nam hưởng lợi nhiều hơn, xã hội Việt Nam tốt hơn, con người Việt Nam tốt hơn, và cuộc sống cộng đồng Việt Nam an hòa thịnh vượng hơn.

Theo lời dạy của Ba Má, tôi đã “làm phước” ngay khi có “thu nhập”, chứ không chờ đợi đến lúc “giàu có”, và đã “dạy vợ từ lúc ban sơ mới về” rằng “nếu em chấp nhận cuộc sống thanh bạch thanh bần trong ngôi nhà nhỏ bé để anh yên tâm dồn tiền làm phước, có khi sẽ không thể xây thêm lầu cho nhà mình được, đồng lòng với anh giúp đỡ những người đang gặp bịnh tật hiểm nghèo trong xã hội, thì anh sẽ lấy em làm vợ”.

HHP_Charity (6) HHP_Charity (5)HHP_Charity (4)

Hiện chúng tôi đang sống tại căn nhà nhỏ bé không có “lầu” vì sự  “làm phước” có thỏa thuận “từ lúc ban sơ mới về” ấy.

 Truong Tuyet Anh 1

Tôi không bao giờ tài trợ cho bất kỳ một chương trình văn nghệ nào mang lời kêu gọi vì người nghèo vì tôi biết những ai là người/tổ chức ăn bám vào đồng tiền “phước thiện” của người “thiện phước”.

Đó mới chính là làm phước.

 HHP_Charity (7)HHP_Charity (8)

 Hoàng Hữu Phước, Thạc-sĩ Kinh-doanh Quốc-tế

Ghi chú: bài đăng lần đầu tại http://uk.360.yahoo.com/hoanghuuphuochttp://www.emotino.com/m.php?u=hoanghuuphuoc&p=17343 tháng 1 năm 2009

Advertisements
Both comments and trackbacks are currently closed.