Monthly Archives: November 2015

Thế Nào Là “Khôi Hài” – Người Việt Chưa Hiểu Về “Sense of Humor”

Bài Viết Tặng Học Sinh, Sinh Viên, Nhân Viên, Và Những Người Có Học Tiếng Anh

Hoàng Hữu Phước, MIB

Khi một người luôn sống khắc khổ, ứng xử nghiêm túc, tư thế nghiêm trang, thể hiện nghiêm nghị trong công việc đối nội và đối ngoại,

Humor1 lúc chủ trì phiên họp toàn thể hàng tháng (Monthly Staff Meeting) tổ chức tại cơ quan sau giờ làm việc, từ 18g đến 20g, phát biểu báo cáo bằng tiếng Anh và luôn làm tất cả ban lãnh đạo cùng hàng trăm nhân viên dù là người Anh, người Canada, người Mỹ, người Hong Kong, người Singapore, người Malaysia hay người Việt đang mõi mệt sau 8 giờ lao động vẫn cùng cười to sảng khoái và luôn ngóng mong mau đến thời điểm có buổi họp toàn thể ở tháng tiếp theo

IM000766.JPG

Humor3

còn khi người đó có thể trò chuyện làm Tân Tổng Lãnh Sự Hoa Kỳ ở Thành phố Hồ Chí Minh cười tươi rạng rở và vui vẻ thì tất nhiên không do người ấy diễu hề chọc cười kiểu Việt

 Humor4

Thì chúng ta tạm xem như người ấy có “a very good sense of humor” mà cái sự tạm hiểu ở tiếng Việt có nghĩa là “giỏi khiếu khôi hài”. Vậy nếu hiểu luôn luôn đúng thì sense of humor là gì? Tại sao Thánh Gandhi của Ấn Độ từng phán rằng nếu Ngài không có sense of humor thì lẽ ra Ngài đã tự tử từ lâu rồi, còn câu nói thường gặp ở Phương Tây nhằm đánh giá cao tầm quan trọng của sense of humor lại là các bộ dụng cụ cứu hộ cứu nguy nên có sẵn một sense of humor?

Có lẽ ý kiến của William James là xác đáng nhất, nói đúng bản chất sense of humor nhất, khi cho rằng khiếu khôi hài sense of humor cũng chính là common sense tức năng lực phổ biến có nơi đa số con người trong cảm nhận được và có đánh giá nhìn nhận chinh xác và logic đối với những vấn đề cụ thể được đồng thuận đương nhiên về tính hợp lý và mức độ an toàn chung của nó; và cả hai chỉ khác nhau ở chỗ chúng có tốc độ di chuyển không như nhau: sense of humor đơn giản là một thứ common sense đang nhảy múa hát ca vui vẻ mà thôi

Như vậy, ngôn ngữ Việt đã không thể nào có từ ngữ diễn đạt thích hợp sense of humorsense of humor hàm chứa tự thân cái common sense để biểu đạt cái common sense ấy trong tư thế đầy ắp sự hân hoan, yêu đời, ý nhị, sâu sắc, duyên dáng, ngập tràn tính giúp đỡ – chẳng khác nào vừa nói lên một sự thật ai cũng đồng tình vừa hát ca nhảy múa vui vẻ vậy – trong khi khiếu khôi hài của người Việt lại dựa chủ yếu trên sự tưởng tượng mà mục đích chỉ để chọc cười vô thưởng, vô phạt, vô lý, hoặc chỉ để bôi nhọ, kích bác, chế giễu, châm biếm, châm chọc, mà không ít các trường hợp xuất phát từ ác ý ác tâm hoặc một sự “bó tay”.

Có một Việt Kiều Canada từng hăng say kể rằng anh đến dự một cuộc phỏng vấn và được yêu cầu cười to rồi bị đánh giá chưa đạt yêu cầu, phải về luyện tiếp. Thế là anh ta trở đi trở lại nhiều lần trong những 3 năm liên tục mới được tuyển dụng và được cử sang làm việc cho chi nhánh ở Việt Nam. Và anh ta mỗi khi cười là tiếng hả hả vang dội khắp tầng lầu, rung rinh toàn bộ khung kính cửa sổ dán phản quang màu xanh lá của Diamond Plaza. Mọi nhân viên Việt Nam cho rằng anh ta ba xạo, dóc tổ. Còn tôi cho rằng nếu anh ta nói thật, đích thị anh ta hoặc kể chuyện hoang đường hoặc anh ta ngu khờ không biết mình bị chơi trác vì nhà tuyển dụng đuổi khéo anh ta nhưng vì anh ta kiên trì luyện cười trong ba năm nên nhà tuyển dụng đành phải ban cho anh một cơ hội để vào công ty làm công việc ở chi nhánh Việt Nam vốn đòi hỏi tính kiên trì cao độ (chứ không phải vào công ty để cười ha hả); nhưng nếu anh ta nói xạo nhằm để thiên hạ thấy anh ta thân thiện, vui tính, thì rất có thể anh ta có “sense of humor”; còn nếu anh ta đem chính mình ra nói với ngụ ý bản thân phải trầy da tróc vảy chịu đựng sự đòi hỏi quái đản của công ty mới có công việc này thì đích thị anh ta có “a very good sense of humor”. Thế “good sense of humor/humour” của tiếng Anh khác với “có khiếu khôi hài” ở tiếng Việt ra sao?

Rất nhiều người Việt cho rằng khôi hài là chọc cười thiên hạ, chẳng khác gì diễu hề, mà nội dung khôi hài truyền thống của đa số đàn ông người Việt toàn là có liên quan dến bộ phận sinh dục, đến đời sống tình dục, đến kinh nghiệm sắc dục, đến nữ đồng nghiệp nào đó; còn nhiều người khác thì chuyên sưu tầm những bài lục bát hay những thông tin bỡn cợt đầy mỉa mai nhạo báng chế độ Cộng sản Việt Nam và lãnh đạo Việt Nam đăng đầy trên các trang mạng chùa của bọn chống Việt ở hải ngoại rồi khi đến giờ ăn trưa thì quây quần kể lể cười ha hả cho mau chóng tiêu cơm tiêu cá không cần phải súc miệng xỉa răng. Vậy thì khôi hài kiểu Việt thiên về tiêu cực, hạ thấp tư cách và tư thế người chủ sở hữu cái năng khiếu ấy. Nhiều học sinh, sinh viên, trước khi lên đường du học đã thu thập nhiều truyện tiếu lâm, và khi sinh hoạt tập thể đem kể lại bằng tiếng Anh cho các bạn học là người Mỹ người Anh để chứng tỏ ta có óc khôi hài; nhưng trăm lần như một chỉ làm cho các bạn này dù hiểu hết nội dung tiếng Anh vẫn không hiểu nó khôi hài ở chỗ nào trong khi người kể và các sinh viên Việt khác thì cười rũ rượi, rụa ràn nước mắt.

Đối với dân Âu Mỹ, sense of humor không để chọc cười vô duyên vô đạo mà trước hết để minh chứng bản thân có sức khỏe tâm thần tốt, lạc quan, yêu đời, khéo léo, vị tha – mà tất cả ngần thứ này hoặc chứng minh hoặc cho thấy tiềm tàng rõ nét nhất sự thành công của những ai có nó. Đặc điểm nổi trội của sense of humortự trào (tức tự cười bản thân mình, tức đem mình ra làm đối tượng cho sự khôi hài), sâu sắc ý nhị (tức làm người nghe phải suy gẫm và ghi nhớ), khéo léo (tức nhanh trí hóa giải vấn đề nghiêm trọng thành lợi thế bản thân), và vị tha (tức thấu hiểu hoàn cảnh khó xử của người khác để tham gia hóa giải hoặc cảm nhận được tính tích cực nơi và đồng thuận với cái sự tình người khác ấy muốn bày tỏ).

Mới đây trong chuyến thăm Mỹ của Đức Giáo Hoàng đã có hai giai thoại thí dụ về “sense of humor”. Khi thấy trong biển người chào đớn hai bên đường có một phụ nữ bế con và cháu bé mặc trang phục giống y hệt mình, Đức Giáo Hoàng đã nói với người phụ nữ ấy rằng “Bà đúng là có good sense of humor” minh chứng sự khôi hài là trong ý nghĩ, trong tư duy, thể hiện bằng sự chọn may trang phục giáo hoàng cho đứa bé, rất ý nhị, thanh lịch, dễ thương, chứ không để chọc cười hay qua thể hiện bằng lời nói kèm tiếng cười hả hả. Chính Đức Giáo Hoàng sở hữu sense of humor khi phán người dàn bà ấy có sense of humor. Còn tại một buổi họp bên lề ở Liên Hợp Quốc cùng thời gian với chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng Francis, một tổng thống ở Châu Âu đã “Kính thưa Tổng Thống (Mr. President)” khi bắt đầu hội đàm với Phó Tổng Thống Mỹ Biden. Khi mọi người cười ồ lên, vị tổng thống ở Châu Âu ấy nói ngay rằng “biết đâu sắp tới sẽ là như vậy?” khiến mọi người cười ồ lên lần thứ hai và lần này để tán thưởng tài ứng đối khôi hài nhanh trí của một người chủ nhân sense of humor.

Như vậy, bất kỳ ai khỏe mạnh về tinh thấn, yêu đời, vị tha, và có tài hùng biện đều có thể có sense of humor. Bất kỳ ai có khả năng kể chuyện tục tĩu để làm thiên hạ cười không thể xem như có khiếu khôi hài của sense of humor vì có khi sự tập trung nói về bộ phận sinh dục hay chuyện tình dục cho thấy có sự ám ảnh dục tình mang tính bịnh lý trong bộ môn khoa học Tâm Bịnh Lý Học do kẻ khôi hài có cuộc sống tình dục thất bại hoặc vì một ám ảnh dục tình từ thời thơ ấu mà không thể thỏa mãn được cho đến tận ngày nay – theo lý giải của bộ môn Phân Tâm Học – còn nếu sự tập trung diễu cợt về chế độ cộng sản hay các lãnh đạo cộng sản thì dứt khoát đó không là sense of humor mà đích thị là miệng lưỡi kẻ có ác tâm chống cộng muôn đời thất bại mà tiếng Anh gọi là eternal loser vì nếu thành công thì đã không đắng cay diễu cợt sau lưng như thế.

Như đã nói, sự hóm hỉnh tự trào về chính mình là một phần quan trọng của sense of humor.

 Humor5

Một thí dụ khác về sense of humor: khi có người tưởng là hay lắm nên dạy đời trên LinkedIn rằng “….Hảy nói ít thôi…Hãy thường xuyên cười to…” thì y đã nhận được lời dạy về sense of humor rằng “Nếu bạn nói ít mà thường xuyên cười to, bạn có thể bị cho là một tên đần. Nếu bạn được trời phú cho có một sense of humor, bạn phải lắng nghe nhiều hơn để hiểu cái humor của thiên hạ để bạn có thể cười to, và bạn cần nói nhiều hơn để đem humor đến cho thiên hạ để làm họ cười to.” Bản thân lời “dạy” đầy ý nhị này cũng cho thấy người “dạy” có một sense of humor.

Humor6

Bảng cắm trên đường cao tốc như sau là một thí dụ về sense of humor: “Nếu yêu Chúa Jesus thì hãy nhấn còi xe. Nếu muốn đi gặp Chúa Jesus thì hãy vừa lái xe vừa gởi tin nhắn.”

Humor7

Một minh chứng khác để thấy Âu Mỹ thực sự thể hiện khiếu khôi hài của mình ra sao nếu liên hệ tới tạp chí biếm họa Cú Đấm (Punch) lừng danh của Anh Quốc (khai trương năm 1841 và đình bản năm 2002 sau hơn 160 năm tồn tại, trước đà tấn công hơn vũ bảo của báo mạng) chuyên đăng toàn tranh humor về các chủ đề đối nội, đối ngoại, văn hóa, nghệ thuật, thời trang, xã hội, khoa học và công nghệ, qua các thí dụ sau, để biết họ khi khôi hài sẽ cười ha hả ồn ào hay chỉ là cười mĩm đầy ý nhị hoặc ngay cả không cười mà chỉ thấy trong lòng thoải mái khi xem tranh:

Tranh humor mang tiêu đề “tác động của đình công đối với nhà tư bản và với người lao động” của Punch:

 Humor8

hay như tranh humor sau của Punch trong Đệ Nhị Thế Chiến lúc Anh Quốc yêu cầu các xí nghiệp phải che đậy, ngụy trang cơ sở của mình để tránh bị oanh tạc bởi các chiến đấu cơ Đức Quốc Xã, thì nhà máy sản xuất sơn đã ngụy trang như thế này:

 Humor9

Bạn hãy so sánh các tranh trên với tất cả các tranh của Tuổi Trẻ Cười để thấy sự khác biệt hoàn toàn về “khôi hài”. Đây cũng là lý do tôi đã từng viết cách nay nhiều năm chê bai cái trần trụi của cách đặt tên của “Tuổi Trẻ Cười” do không sâu sắc ý nhị độc đáo như “Quả Thôi Sơn” của Anh hay “Cá Sấu” của Liên Xô, chẳng khác nào gọi trụi trần là Cửa Hàng Ăn Uống (thay vì nên là Nhà Hàng) hay Đại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn (thay vì nên là Đại Học Bà Huyện Thanh Quan) vậy.

Tóm lại, đã luôn có sự khác biệt giữa các ngôn ngữ khác nhau, Democracy được dịch là Dân Chủ, nhưng nội dung từ vựng của Dân Chủ nơi suy nghĩ của người Việt lại hoàn toàn xa rời Democracy, vì trong khi Democracy diễn giải như một hình thái người dân tham gia chính trị qua việc bỏ phiếu bầu người dại diện cho mình thay mình chăm lo việc quốc gia đại sự thì người Việt lại cho rằng dân phải làm chủ, từ đó phe nhóm Chống Việt nhao nhao công kích Việt Nam là “đảng trị”, bóp nghẹt “dân chủ” mà láu cá không nói gì đến Mỹ cũng “đảng trị” và nếu vậy thì cũng bóp nghẹt “dân chủ”, còn ai trẻ người non dạ trong nước cũng đòi trực tiếp làm chính trị để thực thi dân chủ mà không cần thông qua bầu cử theo hiến định và luật định. Tương tự, Humor (Humour) được dịch là Khôi Hài, nhưng nội dung và nội hàm của sự biểu đạt của humor lại khác với của khôi hài vì người Việt ta cho rằng khôi hài là tiếu lâm và chọc cười thiên hạ với thủ thuật dung tục hoặc dè bỉu. Trong khi đó, humor không để chọc cười, không để dè bỉu, thí dụ như tranh humor đã qua thủ thuật hội họa đẳng cấp cao cùng ý tứ ý nhị phục vụ sự suy gẫm và thưởng thức, hoàn toàn để lành mạnh hóa sự suy tư, giải tỏa căng thẳng, tạo môi trường giao hảo mang tính tích cực, xây dựng, đồng an vui, đồng cảm thụ rằng cuộc đời đáng sống biết bao, một khi tất cả những cái lẽ ra là vấn nạn đã được hóa giải sắc sâu, chuyên nghiệp, hình tượng hóa qua nét cọ của bậc tài hoa danh tiếng trên một ấn phẩm tiếng danh như Punch. Như thí dụ ở trên, đang trong Đệ Nhị Thế Chiến mà Punch vẫn xuất bản đều đặn, với cả bức tranh về nhà máy sơn đã sơn ngụy trang ra sao để tránh hỏa tiển V1, V2, cùng bom đạn của các oanh tạc cơ của Đức, biến hoàn cảnh thảm khốc của chiến tranh được vơi đi từ các tranh humor đó. (Và cũng lại là vấn đề ngôn ngữ khi người ta cho rằng đó là tranh humor thì Việt lại cho đó là biếm họa, mà biếmchâm biếm, nên tranh nào cũng chọt cái này, chọi cái kia, chõi cái nọ, không thể nào là tác phẩm sâu sắc được lưu trữ trong bảo tàng nghệ thuật của Anh Quốc cho toàn thế giới thưởng lãm như các tranh humor của Punch.

Như vậy, bạn hãy xem mình có đang yêu đời, có lòng tốt vị tha, có ý xây dựng, có tâm hỗ trợ, có định hướng cởi mở, có tài lan tỏa sự bừng sáng tích cực nơi những người chung quanh, và có năng lực ứng đối hùng biện để nhanh chóng hóa giải – thậm chí “mềm hóa” – hoàn cảnh từ bất lợi trở thành thuận lợi cho bạn (hoặc đỡ lời cho người khác) hay không. Nếu có, bạn đang sở hữu cái sense of humor, và nếu cái sense of humor của bạn nổi bật, biến hóa đầy tích cực, thì bạn ắt đang sở hữu very good sense of humor mà dân Âu Mỹ rất thán phục. Còn nếu không có cùng lúc tất cả những tính chất trên, trong khi bạn vẫn khẳng định bạn có khiếu khôi hài chọc cười thiên hạ thì bạn hãy lấy công tâm mà xem mình có đang (a) sử dụng sự dung tục về tình dục hay bộ phận sinh dục làm trò cười, (b) sử dụng trí nhớ để đọc lại những bài vè trên mạng có nội dung chống đối chế độ bôi nhọ lãnh đạo nhà nước hoặc lãnh đạo doanh nghiệp, phòng ban, cơ quan bạn đang công tác, hoặc (c) sử dụng tài riêng để sáng tác chính những bài vè có nội dung chống đối chế độ bôi nhọ lãnh đạo nhà nước hay không, vì nếu như vậy thì bạn đừng dại dột phát huy cái khiếu ấy bằng tiếng nước ngoài khi giao du với người nước ngoài, vì sự giáo dục hiệu quả của nước họ sẽ khiến họ rất giỏi ngoại giao, luôn cười to cười vui hưởng ứng bạn, nhưng bảo đảm đến 10.000% là họ xem bạn như một gã tâm thần hoặc bị ám ảnh dục tình, hoặc bị thất thời thất chí thất tình thất bại nên chua chát chua cay chua lè với xã hội và đất nước của chính mình. Có khi bạn chỉ có irony hay satire chứ bạn không có humor, vì irony thiên về châm chọc mĩa mai cay đắng còn satire lại thiên về châm chọc châm biếm bỡn cợt mĩa mai, mà cả hai đều mang tính dạy đời. Vì vậy, humor thuộc đẳng cấp cao của sự lành mạnh, hóa giải, hòa giải, hòa hợp, hòa thuận, hòa bình, an bình, thiện tâm.

Và nếu bạn hội đủ tất cả những tính chất phải có của excellent sense of humor tức tạm dịch là khiếu khôi hài bậc Thầy kiểu Tây, tôi và những người bạn nước ngoài của bạn sẽ hoàn toàn ngạc nhiên không thể nào tin được nếu bạn không thể là ngôi sao sáng trên đường đời.

Hoàng Hữu Phước, Thạc-sĩ Kinh-doanh Quốc-tế

Advertisements

Hà Hồ

Bài Viết Dành Cho Học Sinh, Sinh Viên, Nhân Viên, và Những Người Nổi Tiếng (Celebrity) Có Học Tiếng Anh

Hoàng Hữu Phước, MIB

Để tránh các hiểu lầm, tôi xin khẳng định rằng Hà Hồ là cái tên ngẫu nhiên tôi chọn từ một tên tưởng tượng của người Việt nào đó như Hồ Thị Hà hay Hồ Văn Hà để làm thí dụ việc người nữ hay nam này học đòi viết theo kiểu tên tiếng Anh thành Hà Hồ. Ngoài ra, tôi xin khẳng định rằng tôi không hề quan tâm hay biết đến bất kỳ ai là “celebrity” trong lĩnh vực công nghiệp giải trí ở Việt Nam vì đối với tôi chẳng ai đáng để tôi quan tâm đến cả. Do đó, đây là ý kiến thuần tiếng Anh dành cho người đẳng cấp cao thực sự.

Trước khi phân tích sâu hơn, tôi xin đặt vấn đề ngay – theo kiểu nói ngay phần kết luận của bài này – với các bạn là Tổng thống Việt Nam Cộng Hòa Nguyễn Văn Thiệu luôn được báo chí Mỹ gọi là Nguyen Van Thieu chứ không bao giờ gọi là Thieu Nguyen. Tương tự, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn được báo chí Mỹ gọi là Ho Chi Minh chứ không bao giờ gọi là Minh Ho, và Chủ tịch Trương Tấn Sang luôn được báo chí Mỹ gọi là Truong Tan Sang chứ không bao giờ gọi là Sang Truong. Vì vậy, nếu bạn thực sự là một celebrity của Việt Nam vươn ra thế giới và được thế giới kính trọng, bạn hãy cứ là Hồ Thị Hà tức Ho Thi Ha trong tiếng Anh, hoặc Hồ Văn Hà tức Ho Van Ha trong tiếng Anh.

Ngay từ còn là một thiếu nhi ở Sài Gòn, tôi đã nhận ra sự khác biệt này nên luôn luôn khẳng định bản thân sẽ luôn là Hoàng Hữu Phước chứ không bao giờ là Phước Hoàng. Tôi cũng đã khẳng định kiểu viết theo thứ tự ngày-tháng-năm của Việt Nam sẽ thống trị thế giới tiếng Anh, và đơn vị đo lường mét mà Việt Nam đang sử dụng sẽ lấn lướt các đơn vị đo lường hệ khác của Mỹ. Thực tế đã chứng minh tôi hoàn toàn đúng khi Microsoft sản xuất các phần mềm Window đều có các tùy chọn về ngày-tháng-năm thay vì mặc định cổ điển tháng-ngày-dấu phẩy-năm, còn tất cả các đại học lớn như ở Úc đều có đơn xin nhập học chừa các ô trống để ghi đúng theo thứ tự lần lượt trước sau là Họ-Chữ Lót-Tên thay vì mặc định cổ điển Tên-Chữ Lót-Họ.

Ngay cả nhân vật Việt Kiều Pháp tôi nhắc đến trong bài Giá Như Còn Đó Những Người Nghèo Xưa khi in thiệp mời dự đám cưới cũng đã in tên mình là Phạm George cho đúng tinh thần tôn ti trật tự của văn hóa Việt luôn xem họ tộc là quan trọng nhất đối với dòng dõi thế gia vọng tộc của mình, còn khi ở Pháp giấy tờ có mang tên George Pham thì lại là việc khác.

Trừ phi những mặc định tự động của hạ tầng một trang mạng khi ghi nhận sự điền vào của Họ, Chữ Lót, và Tên rồi tự động cho ra tên chủ nhân tài khoản là Phươc Huu Hoang thì tôi buộc phải chấp nhận, tôi khi chủ động được sẽ luôn là Hoang Huu Phuoc hoạc hhphuoc. Một đặc điểm trầm kha của giới công nghệ thông tin (gọi tắt là IT) là rất yếu kém về ngôn ngữ con người nhất là không nắm vững các biến thiên của tên gọi của người Việt, và không có khả năng lường trước các xung đột nếu có các mặc định phi-Việt. Khi tôi làm việc cho một công ty đa quốc gia, lúc thấy IT tự động cấp cho tôi một địa chỉ email mang tên phuoc_hoang, tôi đã bảo mấy em lãnh đạo IT rằng cách đặt tên theo kiểu tiếng Anh như thế sẽ gây nhiều rắc rối khiến hủy phá toàn bộ chương trình hạ tầng đã thiết lập tự động, vì sẽ ra sao nếu ngoài Hoàng Hữu Phước còn có thể sẽ có Hoàng Văn Phước, Hoàng Đại Phước. Các em lãnh đạo IT đã trả lời rằng tại bị vì bởi đã không hề nghĩ sâu đến như thế khi viết phần mềm quản trị tự động cho hệ thống email. Sau đó tôi gởi một email loại bảo mật cho một nhân viên tên Nguyễn Kiều Trang tức gởi cho trang_nguyen, và hôm sau tôi nhận email của trang_nguyen cho hay Cô là một chuyên viên của tổng hành dinh ở Canada và không hiểu tôi muốn nói gì, nhưng đã một cách chuyên nghiệp xóa ngay email của tôi nên tôi hãy yên tâm. Nghĩa là IT ở Việt Nam sau đó phải cho cô Nguyễn Kiều Trang ở Việt Nam địa chỉ email “không giống ai” là nguyen_kieu_trang. Tương tự, IT ở Quốc Hội Việt Nam cũng yếu kém tương tự nên đã cấp địa chỉ email trên nền mặc định của công thức Tên Viết Nguyên_Họ Và Chữ Lót Viết Tắt nên địa chỉ email của Chủ tịch Nước tại Quốc Hội là sangtt, còn của tôi là phuochh, v.v. Rồi sự “trật rơ” như tôi đã cảnh báo xảy ra khi tôi gởi một email loại tối mật cực kỳ nhạy cảm có liên quan đến một tổng lãnh sự quán của một siêu cường cho Nghị sĩ Võ Thị Dung theo địa chỉ mặc định dungvt. Sau đó tôi mới biết email của tôi không đến nghị sĩ Võ Thị Dung vì dungvt là email của một cán bộ nào đó tên Vũ Tiến Dũng hay Võ Trí Dũng, và nghị sĩ Võ Thị Dung tự dưng được cấp một địa chỉ email “không giống ai” là vothidung. Vì vậy, tôi luôn cho rằng tôi hoàn toàn đúng khi nói IT nên đặt địa chỉ email của người Việt theo đúng thứ tự tên của họ trong chứng minh nhân dân. Chưa kể, sẽ ra sao nếu Trương Thị Ngọc Trân bị biến thành tran_truong rất dễ thành chủ đề cho sự cười nhạo của đồng nghiệp? Hoặc IT cấp địa chỉ email truongthingoctran hoặc “đàm phán” với Cô Trân này để cho ra địa chỉ ngắn hơn, tránh các sự cố cười cợt của đồng nghiệp như ttngoctran hay ttntran chẳng hạn. Khi tôi có toàn quyền tại công ty của tôi, tất cả các địa chỉ email của toàn bộ nhân sự của tôi đều mang đúng tên của họ theo chứng minh nhân dân, nên tôi là hoanghuuphuoc, viết dính liền, vì tôi xem kiểu hoang_huu_phuoc là kiểu chẳng ra chi, hoàn toàn thấp kém.

Nếu bạn nghĩ rằng sau này bạn có thể là một celebrity đình đám trên thế giới của ngành công nghiệp giải trí, bạn nên nghe lời khuyên của tôi để hoặc đừng hoán đổi vị trí tên của bạn hoặc cứ lấy một nghệ danh thuần Anh. Tôi chọn cho tôi bút hiệu Tannhauser Beowulf Thor cho các sáng tác thơ ca bằng tiếng Anh, nhưng tôi không bao giờ là Thor Hoàng hay Beowulf Hoàng.

Tôi phải là Hoàng Hữu Phước vì tôi biết rất rõ một điều rằng người Âu Mỹ không bao giờ tự động đổi vị trí tên của người Việt để tỏ lòng tôn kính người Việt. Và nếu họ gọi tôi là Phước Hoàng thì chẳng qua tại tôi ắt trong phút giây nào đó do ngu muội và trẻ con ắt đã tự gọi mình như thế, không chút lòng tự trọng.

Hoàng Hữu Phước, Thạc-sĩ Kinh-doanh Quốc-tế

Trò Hèn Của Thổ Nhĩ Kỳ

Và Trò Hèn Của Truyền Thông Phương Tây

Hoàng Hữu Phước, MIB

Từ khi Nga ra tay không kích IS ở Syria, Thổ Nhĩ Kỳ thường xuyên kêu khóc chuyện không phận nước mình bị phi cơ Nga xâm phạm.

Người trí tuệ biết ngay sẽ có chuyện lớn xảy ra vì:

– Ai cũng biết Thổ Nhĩ Kỳ là nơi chiêu mộ chiến binh Hồi Giáo không phải chỉ khu vực các nước Trung Đông mà còn từ những người Hồi Giáo ở tất cả các quốc gia khác trên toàn thế giới kể cả ở các siêu cường Âu Mỹ, huấn luyện và cung cấp vũ khí – tất nhiên do CIA Mỹ tài trợ chính – rồi đưa họ vượt biên giới tràn vào Syria gia nhập quân đoàn IS nhằm dùng vũ lực lật đổ Tổng thống Bashar Al-Assad, nên Thổ Nhĩ Kỳ không thể để yên cho Nga gây thiệt hại cho IS.

– Thổ Nhĩ Kỳ cũng là quốc gia Hồi Giáo nên tính theo xác xuất thì thế nào cũng có các quan chức, các sĩ quan quân đội hay an ninh thân IS và sẵn sàng ra tay theo lịnh của IS.

– Thổ Nhĩ Kỳ là thành viên khối NATO, mà ở muôn đời và muôn nơi, mọi kẻ hèn kém thuộc hạng mà thành ngữ tiếng Việt gọi là theo đóm ăn tàn, tiếng Việt lóng là tép riu, còn tiếng Việt diễu cợt là xum xoe lập công. Cái sự như thế giống như mấy anh trước thuộc khối Đông Âu tức “phe xã hội chủ nghĩa bú sữa Liên Xô” khi xum xoe lạy xin vào NATO và EU thì ra sức chống đối Nga kịch liệt, đồng ý mở cửa biên giới và không phận cho Mỹ và NATO lập căn cứ cùng hệ thống hỏa tiển liên lục địa nhắm vào Nga. Gần đây nhất là Ukraine lật đật lập công với chủ mới đến độ hùng hổ tuyên bố áp dụng các chính sách kỳ thị đối với dân Ukraine gốc Nga đồng thời cấm sử dụng tiếng Nga trên toàn lãnh thổ Ukraine khiến dân Ukraine gốc Nga khẩn cầu Nga chấp nhận sự hiến dâng của họ giao toàn bộ bán đảo Crimea về với đất mẹ Nga làm NATO và Mỹ tự dưng mất đứt phần lãnh thổ chiến lược cực kỳ quan trọng lẽ ra có thể dùng để giam hãm khống chế các hạm đội Nga, chưa kể dân Ukraine gốc Nga chiếm đa số ở các khu vực lớn phía Đông cũng vùng lên xin Nga bảo vệ, gây xung đột vũ trang với quân đội Ukraine suốt hai năm nay. Hay như anh Campuchia tuy không thuộc NATO hay EU nhưng cũng có thói theo đóm ăn tàn xum xoe lập công với siêu cường Tàu nên cho Tàu vô Phnom Penh xây dựng Đại Lộ Mao Trạch Đông, nhận dân Tàu hàng triệu người nhập quốc tịch Campuchia để làm chủ đất đai áp sát biên giới Việt Nam, để yên cho các “đảng” quậy tưng bừng chống Việt Nam với lý do có sự lấn đất biên giới, và tại các hội nghị khu vực và quốc tế thì công khai ủng hộ Tàu, công khai tuyên bố mình tuy là thành viên ASEAN nhưng tuyệt đối không tham gia phê phán Tàu gây căng thẳng ở Biển Đông do Campuchia chẳng có hải phận dính dáng gì sất đến Biển Đông. Mà đã có thân phận hèn kém thì có khả năng đến 1.000% Thổ Nhĩ Kỳ sẽ gây sự với Nga một cách cụ thể. Song, người trí tuệ chỉ có thể nghĩ rằng hành vi manh động nhất của Thổ Nhĩ Kỳ sẽ chỉ là tuyên bố đóng cửa không phận để gây khó khăn cho Nga không thể tấn công không kích IS.

Thế nhưng, Thổ Nhĩ Kỳ lại làm một việc là bắn rơi một phi cơ SU của Nga, khiến Mỹ và NATO phải cà lăm, lắp bắp, không thể ra mặt ủng hộ Thổ Nhĩ Kỳ, mà buộc phải “mềm hóa” các tuyên bố là mong hai bên Nga cùng Thổ Nhĩ Kỳ hãy vì đại cuộc chống khủng bố IS mà giải quyết bất đồng bằng đường ngoại giao.

Truyền thông phương Tây với bản chất đớn nhục đê hèn đã ngay lập tức có những bài viết ngợi ca rằng phi cơ Thổ Nhĩ Kỳ bắn hạ được SU hiện đại nhất thế giới của Nga vì Thổ Nhĩ Kỳ sở hữu những vũ khí chính xác uy lực tối tân. Thậm chí truyền thông phương Tây còn ngu xuẩn khi đưa tin phi cơ Thổ Nhĩ Kỳ là phiên bản F6 Falcon do Mỹ bán bản quyền cho Thổ Nhĩ Kỳ và Thổ Nhĩ Kỳ đã tự sản xuất ra từ 300 đến 600 chiếc F6 cho không lực Thổ Nhĩ Kỳ. Sự ngu xuẩn do mừng rỡ quá đà ở đây là (a) F6 là phiên bản cũ mèm nên Mỹ mới bán bản quyền chế tạo cho Thổ Nhĩ Kỳ, nay phiên bản cũ mèm F6 có thể bắn hạ SU tối tân của Nga ắt do phi công Thổ Nhĩ Kỳ giỏi hơn phi công Mỹ là những người luôn khiếp sợ SU; (b) Thổ Nhĩ Kỳ tự sản xuất hàng trăm F6 ắt là cường quốc kỹ thuật, tài chính, và quân sự, nhưng lại chỉ là một quốc gia tép riu của NATO; (c) hỏa tiển không-đối-không gắn trên F6 của Thổ Nhĩ Kỳ ắt uy lực cực mạnh nên…đẩy phi cơ SU của Nga văng tuốt qua lãnh thổ Syria chứ không rơi xuống Thổ Nhĩ Kỳ như các cáo buộc rằng phi cơ Nga xâm phạm không phận Thổ Nhĩ Kỳ tức bay bên trong lãnh thổ của Thổ Nhĩ Kỳ; và (d) Thổ Nhĩ Kỳ ngay lập tức cầu cứu NATO và Hội Đồng Bảo An Liên Hợp Quốc hóa ra Thổ Nhĩ Kỳ sợ quýnh sợ quáng phải chạy tóe khói đi méc cha méc mẹ sau khi đã làm chuyện dại dột ư.

Sự thật là đã không có cuộc không chiến nào xảy ra nên không thể nói F6 đã chiến thắng SU. Sự thật chỉ có chuyện SU trên đường trở về căn cứ đã bị F6 của Thổ Nhĩ Kỳ bắn lén. Tung hô Thổ Nhĩ Kỳ chẳng khác nào tung hô chuyện một chiến xa hiện đại của Nga vì mất cảnh giác ngừng lại, mở nắp tháp pháo để chỉ đường cho một sĩ quan Thổ Nhĩ Kỳ đội mũ bê-rê xanh của Liên Hợp Quốc đang ra hiệu xin giúp đỡ, bị viên sĩ quan này ném vô xe một quả pháo đại Made-in-Tàu làm tanh banh chiến xa Nga vậy. Cũng chẳng khác nào chuyện có thật là khi quân tình nguyện Việt Nam tiến quân như chẻ tre truy sát Khmer Đỏ, giải phóng đến đâu bàn giao ngay vùng miền cho quân “cách mạng” Campuchia đến đó, và quân “cách mạng” này có nhóm đã phản phúc xả súng bắn như mưa vào lưng quân tình nguyện Việt Nam, và nếu bọn phản phúc ấy có tung hê lên rằng chúng có khả năng tiêu diệt các chiến binh Việt Nam mình đồng da sắt mà Mỹ khiếp sợ thì sẽ y như chuyện truyền thông phương Tây tung hê F6 của Thổ Nhĩ Kỳ bắn hạ được SU của Nga vậy.

Sự chủ quan của Nga rằng sẽ không ai dám ra mặt công khai ủng hộ IS đã khiến Nga mất một chiếc SU cùng một trực thăng cứu hộ khi bay vào lãnh thổ Syria (không phải Thổ Nhĩ Kỳ) để cứu hai phi công, và phiến quân IS khoe đã tiêu diệt được một phi công Nga. Từ bài học này, Nga đã quyết định các SU trên đường ném bom không kích IS sẽ được các phi cơ tiêm kích hộ tống, nghĩa là các F6 của Thổ Nhĩ Kỳ hay của NATO sẽ phải đương đầu không chiến với các chiến đấu cơ tiêm kích của Nga nếu dám manh động, không còn cảnh SU đơn thương độc mã trút hết bom đạn vào các mục tiêu IS rồi trên đường mang bụng rỗng trở về căn cứ lại bị tấn công hèn nhát từ sau lưng của những kẻ không bao giờ dám mở miệng xưng danh kẻ thù trực tiếp chống Nga.

Tất nhiên, chỉ có người ngu, người tình nguyện ngu, và người khôn không muốn nói về cái hèn hạ của truyền thông phương Tây mới tin vào các bản tin của truyền thông phương Tây dù các bản tin ấy ca ngợi Nga hay công kích Nga, ca ngợi Việt Nam hay công kích Việt Nam.

Việc Nga nên làm nhưng đã không làm là tấn công phá hủy ngay vài căn cứ quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ bên trong lãnh thổ Thổ Nhĩ Kỳ bằng các hỏa tiển hành trình Sizzler khủng khiếp để dằn mặt những kẻ theo đóm ăn tàn khác trong khối NATO.

Việc Nga nên làm và sắp thực hiện là cấm vận kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ để tạo đối trọng trong hoàn cảnh NATO và EU vẫn đang cấm vận kinh tế Nga. Việc cấm vận Thổ Nhĩ Kỳ phải thật mạnh mẽ, quyết liệt, hiệu quả, nhằm làm suy yếu thực sự Thổ Nhĩ Kỳ như những gì một tên theo đóm ăn tàn của NATO phải gánh chịu, do kẻ theo đóm ăn tàn luôn nguy hiểm vì thân phận thấp kém hèn hạ của chúng khiến chúng luôn lập công với chủ nhân bằng những hành động điên rồ hung hãn nhất.

Việc Nga nên làm và sắp thực hiện là nhân cơ hội thực hiện việc bố trí các hệ thống phòng không hiện đại nhất tại Syria để trực tiếp bắn hạ ngay những phi cơ nào của Thổ Nhĩ Kỳ hay NATO dám xâm phạm không phận Syria để bắn lén phi cơ Nga.

Nga nên chuyển tỷ tỷ USD chi ra hàng năm cho việc du lịch đến Thổ Nhĩ Kỳ và mua sắm hàng hóa của Thổ Nhĩ Kỳ, sang Việt Nam, đối tác chiến lược luôn đáng tin cậy của Nga ở khu vực này của thế giới.

Hoàng Hữu Phước, Thạc-sĩ Kinh-doanh Quốc-tế

Đì

Lời Răn Ngắn Gọn Dành Cho Lãnh Đạo Doanh Nghiệp Nhà Nước

Hoàng Hữu Phước, MIB

1) Lãnh đạo cấp dưới của cấp cao

Nếu anh “đì” nhân viên thuộc quyền thì

– Chính anh tự khẳng định anh có trình độ chuyên môn thấp hơn nhân viên ấy;

– Chính anh tự khẳng định anh xuất thân hèn kém vì có bậc sinh thành đã truyền cho anh cái thủ thuật mà bậc sinh thành ấy đã áp dụng nhuần nhuyễn đến độ nó trở thành bí kíp truyền lưu cho hậu thế của gia tộc;

– Chính anh tự khẳng định anh có khả năng cướp công của nhân viên thuộc quyền; và

– Chính anh sẽ không sớm thì muộn lâm vào vòng lao lý vì thành tích cướp công và đì của anh sẽ đưa anh lên vị trí cao hơn, mà càng cao thì năng lực thấp kém của anh càng trở nên hiển nhiên, rõ nét, cũng như càng lên cao thì cái tiêu cực cha truyền con nối của anh sẽ làm anh trở thành tên tham nhũng lớn hơn, táo bạo hơn, và ngu ngốc hơn.

2) Lãnh đạo cấp cao nhất

Nếu anh thực sự có tài lãnh đạo và xứng đáng với chiếc ghế lãnh đạo cấp cao nhất thì

– Điều tiên quyết là anh phải ra quy định trong toàn cơ quan và các chi nhánh của anh là tất cả các nhân viên đều có quyền gởi các kiến nghị trực tiếp đến anh mà không cần thông qua lãnh đạo tại chỗ, vì đây là điều giúp anh ngăn chặn được hành vi “đì” của lãnh đạo dưới anh khiến nhân viên phải hoặc ra đi hoặc biến thành thụ động hoặc tiếp tay hình thành phe nhóm tiêu cực với lãnh đạo cấp dưới ấy, mà cả 3 tình huống này đều gây hại cho sự nghiệp của chính anh;

– Việc trên còn giúp anh ngăn chặn được sự tỏa sáng bất minh bất chính bất ngờ của vị lãnh đạo dưới anh ấy khiến không sớm thì muộn hắn cũng bò trườn lên gần anh và tất nhiên soán lấy ngôi vị trị vì của anh; ngoài ra,

– Việc trên còn giúp anh xóa tan các xúc xiểm có thể có đến bậc sinh thành của anh, vì hai điều kể trên đủ cho thấy anh đã lớn lên từ một môi trường trong sạch, lành mạnh, tức tiền đề cho anh có được thực tài để ngồi vào chiếc ghế ấy; và

– Cuối cùng, song không bao giờ có tầm quan trọng kém hơn những điều trên, là việc phải theo thứ tự của quy trình của bảng sơ đồ tổ chức chỉ thuần túy có giá trị liên quan đến các tờ trình chính thức, các bản báo cáo chính thức mang tính nghiệp vụ cơ sở, chứ không bao giờ được áp đặt cho việc đóng góp ý kiến (hoặc gởi thông tin mật có giá trị quan trọng ảnh hưởng đến toàn cơ quan hay toàn công ty) của nhân viên ở cơ sở, phòng ban, chi nhánh nào đó, để các ý kiến đóng góp hoặc các thông tin mật này của bất kỳ nhân viên nào cũng được chuyển ngay và trực tiếp đến anh thay vì phải theo hệ thống mà chính hệ thống ấy hoặc sẽ thay thế tên của tác giả ban đầu trước khi chuyển đến anh, hoặc sẽ làm các bản góp ý hay thông tin mật ấy không bao giờ đến được tay anh.

Hoàng Hữu Phước, Thạc-sĩ Kinh-doanh Quốc-tế.

Xin Cảm Ơn

Hoàng Hữu Phước

Một nữ sinh viên học chung Khoa Anh Văn đã chứng kiến việc tôi trở thành nạn nhân bị đình chỉ học tập từ việc chống tiêu cực ở đại học, sau này thành nữ giáo viên dạy chung Khoa Anh Văn lại chứng kiến tiếp việc tôi trở thành nạn nhân bị đình chỉ giảng dạy từ việc chống tiêu cực ở cao đẳng, nên đã vì mến phục mến thương mến mộ mà công khai ủng hộ động viên an ủi tôi, để bị “đì” y như tôi, rồi trở thành vợ tôi, người luôn giận dữ rồi bật cười ha hả mỗi khi nghe thấy ai đó trên không gian mạng viết xằng bậy bá láp như thế như thế và như thế về quá khứ của tôi.

Những sinh viên đã chứng kiến việc tôi vì chống tiêu cực mà bị hạ tầng công tác lao động khổ sai quét rác phòng thính thị, cũng như vì cảm phục cô giáo đã “dũng cảm” dám theo sát động viên tôi để bị vạ lây triệt tiêu đường tiến thân trong ngành giáo dục rồi làm vợ của tôi nên đã chung tay góp sức kéo tàu lá dừa về dựng cổng tân hôn và vu quy, chung tay góp sức may áo cưới cho cô giáo, chung tay góp sức làm bánh cưới cho chúng tôi, và trở thành các khách mời gần như là duy nhất ngoài gia đình trong tiệc cưới của vợ chồng nhà giáo nghèo chúng tôi, và đến tận ngày nay suốt 30 năm dù đang giảng dạy ở Việt Nam hay đang làm việc ở phương trời nào khác trên trái đất này cũng đều gởi hoa đến tặng vợ chồng tôi Ngày Nhà Giáo Việt Nam.

Những cộng sự đã vì thấy tôi chỉ chăm chút lo cho việc nghĩa mà dành cho tôi sự trung thành trung tín tuyệt đối để cùng tôi chung sức lo cho những điều họ cho là tốt đẹp xứng đáng để noi theo.

Tôi vẫn sống tích cực vì Đảng, vì đất nước, vì dân tộc, do tôi đã nhận được những phần thưởng tinh thần vô giá đầy khích lệ đó.

Ngoài ra, những phần thưởng tinh thần vô giá khác cũng đến với tôi mà tôi xin được tỏ lòng biết ơn những người đã ban tặng cho tôi những phần thưởng ấy, như:

– Những người chưa quen, chưa lần gặp mặt, nhưng đã gởi tôi những lời động viên qua email, qua tin nhắn, hoặc qua cái vổ vai và xiết chặc cánh tay tôi tại những buổi tiếp xúc cử tri;

– Những người chưa quen, chưa lần gặp mặt, nhưng đã chọn đăng lại trên các blog của họ một số bài viết của tôi, khiến những bài viết lẻ loi trên blog có lượng độc giả rất ít ỏi của tôi đến được nhiều người đọc hơn nhờ các blog quan trọng hơn và đông người đọc hơn ấy;

– Những công dân từ các tỉnh thành trên cả nước đã vì cậy tin mà liên tục tín thác cho tôi những lời kêu oan, những thư kêu cứu, những đơn khiếu nại và tố cáo, cho dù kết quả của sự tích cực can thiệp của tôi không luôn như ý, không được vẹn toàn, và không có hiệu quả;

– Những công dân trẻ là con cháu của những nguyên đơn như trường hợp cháu ngoại của cụ Lý Vĩnh Bá (trên 90 tuổi) khi tôi xin lỗi vì đã gần hết nhiệm kỳ vẫn phải phụ lòng tín thác của Cụ khi tôi không có đủ thực quyền thực uy để buộc lãnh đạo tòa án chịu hạ cố phúc đáp thư của tôi, đã quay ra an ủi tôi với sự cảm thông và động viên rằng “Bác hãy yên tâm, Ông của con lãng tai nhưng hiểu hết; còn con và tụi bạn của con luôn ủng hộ Bác vì Bác không có lỗi gì hết khi vụ kiện của Ông con bị ngâm nhiều năm nay không được xét xử”;

– Những Việt Kiều đã tín thác vào tôi sự đấu tranh đòi công bằng như trường hợp cụ bà Nguyễn Thị Nên (trên 100 tuổi) bị chiếm đoạt tài sản khiến con cái trên 70 tuổi của Cụ từ Mỹ vẫn phải về khiếu nại hàng chục năm nay, với lời tâm sự cùng tôi rằng họ biết không thể đem tài sản đó ra khỏi Việt Nam nếu thắng kiện, nhưng vẫn phải kiên trì khiếu nại chỉ để mong Mẹ của họ có được sự công bằng do bà đã hiến nhiều tài sản cho Cách Mạng, là chủ biệt thự lại bị gia đình của “gia nhân” (từ trước 1975) chạy lo giấy tờ chủ quyền để sang đoạt rồi khiêng Bà ra bỏ ngoài đường, chứ toàn bộ tài sản nhiều triệu USD ấy nếu lấy lại được cũng xin sẽ tín thác toàn bộ cho tôi sử dụng để thiết thực lo cho nước cho dân hiệu quả hơn; và dù vụ khiếu nại sẽ không bao giờ được xem xét, những người con già cả đó của Cụ vẫn từ Mỹ gởi về tặng tôi một cây bút mang nhãn hiệu mà các nguyên thủ Âu Mỹ luôn dùng, nghĩ rằng sẽ xứng đáng với tôi như một nghị sĩ chân chất và chân chính mà họ mến thương, trong khi tôi cất kỹ không xài vì chỉ quen đeo bút viết Made-in-Vietnam trên túi áo; và

– Tôi xin cảm ơn ngay cả người nhà của công dân như trường hợp người nhà công dân Hồ Thị Kim Chung ở Hà Nội mới đây phone báo tin Cô đã ra đi, khiến vụ kêu oan của Cô tín thác cho tôi về vụ kiện kẻ thủ ác đã gây ra sự mất tích vĩnh viễn của em trai của Cô trước năm 1989 mà Cô đã kiên trì đấu tranh nhiều chục năm nay trở thành bất khả muôn đời và Cô chỉ còn có thể gặp lại em mình ở cõi hư vô; tôi cảm ơn vì khi hay tin tôi lâm trọng bịnh nhồi máu cơ tim không thể ra họp Quốc Hội, Cô đã liên tục gọi điện cho tôi và khi không ai nhấc máy, Cô đã gởi nhiều tin nhắn mà sau này tôi đọc thấy mới biết Cô không những mách tên thuốc Nam, các bài thuốc thảo dược, xung phong kiếm mua thuốc Bắc để mong có thể kịp cứu sống tôi, các cách chữa trị truyền khẩu dù rất lạ kỳ như ăn tim heo sống, và thậm chí sử dụng cả cách tâm linh để cầu nguyện cúng bái lạy khấn ở các đền chùa cho tôi tai qua nạn khỏi; và tôi cảm ơn vì khi Cô vừa ra đi, người thân của Cô đã ngay lập tức phone báo tin cho tôi, xem tôi như người mà Cô kỳ vọng, gần gũi, tôn trọng nhất, mà tôi chỉ có thể chia buồn với gia đình, lấy làm tiếc đã không giúp gì cho sự kêu oan của Cô cũng như đã không có mặt tại Hà Nội đễ tiễn đưa Cô.

Xin một lần nữa chân thành tỏ lòng biết ơn đến tất cả, đối với những phần thưởng tinh thần vô giá mọi người đã rộng lượng ban tặng cho tôi dù tôi vẫn là kẻ chưa làm nên điều gì ích lợi cụ thể và hiệu quả để giúp nước, giúp dân.

Lòng thành xin ngỏ với trăng sao.

Hoàng Hữu Phước

Thế Nào Là “Từ Chương”

Vấn Nạn Thực Sự Ở Việt Nam: Đỗ Thừa Từ Chương

Hoàng Hữu Phước, MIB

Người ta hay nêu tên Nguyễn Thiếp tức La Sơn Phu Tử, một danh sĩ đời Hậu Lê và Tây Sơn của đầu Thế Kỷ XIX, như người sớm xa lánh khoa cử và quan trường sau khi đỗ khoa thi Hương năm 20 tuổi vì “thấy rõ lối học từ chương khoa cử chẳng những vô ích cho bản thân và quốc gia mà còn di hại cho tiền đồ tổ quốc và hậu thế”. Thế nhưng chẳng ai nêu ra được Nguyễn Thiếp nhận thấy rõ lối học như thế nào mới có ích cho bản thân và quốc gia, và chẳng ai đưa ra bất kỳ công trình hiến kế nào của Nguyễn Thiếp để cứu tiền đồ tổ quốc và hậu thế cả. Lẽ nào La Sơn Phu Tử thấy vô ích nên ngoe nguẩy bỏ đi, mặc cho thiên hạ cứ lao vào để cứ thế mà di hại cho tiền đồ tổ quốc và hậu thế? Người ta còn nêu tên Nguyễn Trường Tộ của cuối Thế kỷ XIX như một vĩ nhân sánh ngang hàng với nhà tư tưởng Nhật Bản Thế Kỷ XVIII Kaibara Ekken và triết gia Hàn Quốc giữa Thế kỷ XIX Chong Yagyong trong cố gắng thay thế cái học từ chương của Tống Nho Trung Quốc bằng những tri thức thực tế. Người ta thậm chí còn nêu tên Hồ Quý Ly và Lê Quý Đôn như những người phê phán cái học không liên quan gì đến thực tiễn cuộc sống, v.v. Tất cả những ý kiến trên của người xưa và của người nay đều giống nhau ở một điểm là phê phán chê bai “từ chương”, và điều kỳ lạ là sau nhiều trăm năm bị chê bai bởi từ thứ dân đến lãnh đạo quốc gia, “từ chương” cứ vẫn tồn tại đầy thách thức để luôn là cái cớ cho các chính khách, các trí thức-nhân sĩ nêu đích danh để làm bia nhắm bắn, ngõ hầu có chuyện để nói, và tồi tệ hơn là để có thể tiếp tục đổ hàng vạn tỷ đồng từ ngân sách hạn hẹp để từ thập kỷ này đến thập kỷ khác miệt mài mãi mê phục vụ cho cái gọi là thực học để đánh bại “từ chương”. Vậy đâu là sự thật về “từ chương”, cái luôn hiển hiện như bọt xà phòng và luôn mềm mại để thoát khỏi tất cả mọi cú đấm giáng vào nó suốt hơn nhiều thế kỷ nay.

Thế Nào Là “Từ Chương” Theo Hiện Thực Cổ Điển

Nội dung khoa cử của các triều đại phong kiến từ ngàn xưa thuần dựa vào võ thuật hoặc cổ văn kinh điển Nho Gia, từ đó có các kỳ thi để tuyển Văn Trạng Nguyên và Võ Trạng Nguyên. Võ tất nhiên để phục vụ việc bảo vệ hoàng triều. Văn tất nhiên để giúp vua trị quốc. Không phải ai cũng có thể học và có khả năng học giỏi văn viết tiếng Tàu, nên sự tập trung tất nhiên phải dựa hoàn toàn vào khả năng viết lách và trí nhớ cổ văn kinh điển của các quan lại để áp dụng tinh hoa của người xưa trong giáo dục người dân và xử lý công tác hành chính từ trung ương đến địa phương. Chưa kể, sự phát triển của khoa học kỹ thuật công nghệ cùng những ngành học như thiên văn, y học, sinh vật, thực vật, vệ sinh, toán học, hàng hải, v.v., không bao giờ được mặc định là buộc phải cùng xảy ra tại tất cả các quốc gia trong cùng thời kỳ. Một khi không có, chưa có, hoặc không biết gì về sự có mặt của các ngành học đó ở các quốc gia cách đó cả một bán cầu hoặc thậm chí cũng không biết thực sự có các quốc gia đó trên đời, thì tất nhiên cái việc có chi dùng nấy, có chi dạy nấy, có chi học nấy, là điều dễ hiểu, chứ không thể nói các vương triều chạy theo từ chương, phủ nhận giá trị của thực học. Đi ra hải ngoại rồi về báo cáo với vua rằng nước ngoài giàu có, hùng mạnh, với vũ khí súng đạn, với các ngành học thực dụng, rồi phê phán chê bai “từ chương”, mà không cho vua biết đào đâu ra những nhà bác học nội địa để phát triển những ngần ấy thứ thực dụng, cũng như để đào tạo lớp người nội địa thực hiện được các kỳ vĩ đó, khiến biến các vị quan có nhìn thấy trời Tây ấy thành những kẻ bất tài, không có khả năng thuyết phục, chỉ giỏi tường thuật những gì mắt thấy tai nghe, không thể cho ra kế hoạch 10 năm – 25 năm -100 năm cùng dự toán chi phí và báo cáo tiền khả thi cho các kế hoạch đó, v.v., mà nói một cách thật công bằng công tâm công lý thì ngay cả Nguyễn Trường Tộ cũng chỉ là một viên quan “từ chương” thuần túy mà thôi.

Thế Nào Là “Từ Chương” Theo Hiện Thực Hiện Đại

Tất nhiên, học phải đi đôi với hành. Song, hành không phải bị gói gọn hạn hẹp trong ý nghĩa của thực hành thực tế. Tại các cường quốc văn hóa, nhu cầu học tập của từng cá nhân cực kỳ đa dạng, từ học tập phục vụ áp dụng cho một kế sinh nhai đến học tập thuần túy để thỏa một nhu cầu tìm hiểu chứ không áp dụng vào bất kỳ thực tế nào. Ngoài ra, có những ngành học không đòi hỏi phải có thực hành thực tế, thí dụ như nghiên cứu về triết học; về cách gieo vần của Shakespeare trong các bài sonnet của Ông, để thưởng lãm hay tìm ra thống kê tần suất xuất hiện của một vần đặc biệt nào đó phục vụ cho một luận án tiến sĩ; hay nghiên cứu thần học mà cụ thể là Phật học cũng để phục vụ cho một luận án tiến sĩ, không để vào một ngôi chùa nào đó để thực tập thực hành việc tu hành. Ngay cả tư tưởng Khổng Giáo dù có bị đàm tiếu như hình thái trầm trọng của “từ chương” trong quá khứ tại Việt, Nhật, Hàn, vẫn đang hiện diện đầy ngạo nghễ trong các chương trình thạc sĩ kinh doanh quốc tế Âu Mỹ và trở thành đối tượng nghiên cứu về sự thành công của doanh nghiệp Trung Quốc trên thị trường quốc tế cũng như phong cách sách lược và chiến lược của họ trong kinh doanh, cùng các bài học kinh nghiệm mà doanh giới Âu Mỹ cần học hỏi để có thể song hành tồn tại cùng thực thể kinh tế khổng lồ mang tên Trung Quốc. Như vậy, “từ chương” luôn tồn tại, và đặc biệt là một quốc gia càng có đẳng cấp siêu cường cao hơn càng có những ngành học hoàn toàn mới lạ nhưng đậm nét “từ chương” hơn. Trái lại, quốc gia nào càng nhược tiểu càng cố bấu víu vào “từ chương” để bắt nó phải chịu tội cho sự thụt lùi của nền giáo dục của quốc gia đó.

Việt Nam Cộng Hòa Có “Từ Chương” Không?

Việt Nam Cộng Hòa không có cách học hay cách dạy từ chương. Chương trình lớp 12 nếu học 12 môn thì thi tú tài đủ cả 12 môn (vì “từ chương” có nghĩa học 12 môn nhưng chỉ thi ba bốn môn được cấp có quyền lực cho là “chính”), và không bao giờ học gì thi đó mà phải dựa vào kiến thức riêng do học sinh chủ động nghiên cứu tìm tòi. Lớp 12 môn Anh Văn Ban C học quyển 6 của bộ English for Today với toàn thơ văn Mỹ, nhưng thi tú tài có thể cho bình giảng một đoạn văn của thi hào Anh Charles Dickens. Khi thi vào ban Anh Văn Đại Học Sư Phạm hay Đại Học Văn Khoa, học sinh phải thi viết cả tiếng Anh (nếu là sinh ngữ 1 của học sinh ấy) cùng tiếng Pháp (nếu là sinh ngữ 2 của chính học sinh ấy), và khi đạt yêu cầu sẽ thi tiếp phần nói tiếng Anh cùng phần nói tiếng Pháp. Vậy, đó là thực học, có thiên về nghiên cứu chủ động tự thân của học sinh, và khi thi có cả phần vấn đáp hai ngoại ngữ (ngoại ngữ 1 học từ lớp 6, và ngoại ngữ 2 học từ lớp 10) mà nếu thiếu thực hành thì không một ai thi đậu để được bước chân vào trường đại học khoa ngoại ngữ cả. Từ thí dụ của chỉ môn ngoại ngữ, có thể liên tưởng đến các “thực học” khác của các ngành khác. Đây là sự khác biệt giải thích căn nguyên vì sao sinh viên tốt nghiệp Anh Văn đại học Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam không nói được tiếng Anh, không viết được tiếng Anh, không sử dụng được tiếng Anh trong bắt đầu cuộc sinh nhai sau tốt nghiệp.

Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam Có “Từ Chương” Không?

Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam không có cách học hay cách dạy từ chương. Trường trung học nào cũng được đầu tư phòng thí nghiệm, phòng thính thị, phòng vi tính. Trường trung học nào cũng có việc giáo viên sử dụng nhuần nhuyễn công cụ PowerPoint©, máy đèn chiếu overhead projector, và micro không dây để giảng dạy. Trường trung học nào cũng có tiết mục đưa học sinh đi tham quan nhà máy, đi tham quan di tích lịch sử. Trường trung học nào cũng phải thường xuyên đối mặt với các chương trình cải cách giáo dục đầy tốn kém từ đầu tư khổng lồ của Nhà nước. Ở cấp đại học còn xa lánh triệt để “từ chương” qua cách sử dụng triệt để các công cụ PowerPoint©, các phương tiện overhead projector cùng máy vi tính kể cả hệ thống wifi và 3G. Thế thì việc mãi kể tội “từ chương”, không rõ người hạch tội đang ngủ mê ú ớ hay đang diễu hề.

Biến Thái Của Từ Chương Tại Học Đường Việt Nam Ngày Nay

Ai cũng biết phương pháp học tập có hiệu quả nhất là kết hợp lý thuyết với thực tế, và Việt Nam biết rõ điều này, đang áp dụng tương tự. Song, sự yếu kém vẫn lồ lộ hiển nhiên nơi học sinh và sinh viên kể cả các vị sinh viên tốt nghiệp cử nhân mà ai đó hí hước gọi là các “trí thức trẻ”. Vậy, “từ chương” luôn bị tấn công, “từ chương” thực sự không tồn tại ở bất kỳ trường học nào ở Việt Nam, nhưng sao mọi yếu kém vẫn cứ là hệ quả nhức nhối của giáo dục Việt Nam?

Ở Mỹ, một học sinh lớp 12 được nhà trường bố trí đưa vào thực tập tại một công ty lớn, một xí nghiệp lớn, thậm chí tại một doanh nghiệp tầm cở quốc tế, đa quốc gia, có hàng trăm chi nhánh trên toàn cầu. Tất nhiên, học sinh thực tập có nhận lương, được cấp bàn làm việc cho cá nhân cùng các trang thiết bị văn phòng hiện đại, và làm quen với tác phong quản lý công nghiệp hiện đại với phần việc quan trọng được giao – tất nhiên phần việc quan trọng đó không thuộc loại phải bảo mật tuyệt đối. Nếu xem thực tế tiểu bang California lớn hơn nước Việt Nam, thì nước Mỹ có vô số trường trung học mà trường nào cũng đáp ứng nhiều yêu cầu khi mở trường, trong đó có việc bảo đảm việc thực tế thực hành của học sinh cũng như việc thực tập làm việc của học sinh lớp cuối. Từ đây câu hỏi đặt ra là Việt Nam không có vô số trường trung học, nhưng liệu một trường trung học ở Quận 1 Thành phố Hồ Chí Minh có uy tín gì đối với các cơ quan lớn và doanh nghiệp lớn của Quận 1 để đưa học sinh đến thực tập hay không? Nếu Việt Nam không đặt điều kiện mở trường có bao gồm phần bắt buộc về thực tập này của học sinh, chính Việt Nam xử sự kiểu “từ chương” chứ không phải nhà trường Việt Nam giảng dạy kiểu “từ chương.”

Từ Chương Là Phương Sách Dụng Nhân Của Nhà Nước Việt Nam

Dưới thời Việt Nam Cộng Hòa, tại liên trường Tân Văn – Tân Việt (trường ở đường Trần Quý Cáp nay là Trần Cao Vân, trường ở đường Yên Đỗ nay là Lý Chính Thắng) có một giáo sư chuyên dạy luyện thi toán tú tài với nườm nượp học sinh các nơi tìm đến ghi danh học. Đặc biệt, giáo sư này chỉ có bằng tú tài. Điều này chứng tỏ không có sự dụng nhân kiểu “từ chương”.

Dưới thời Việt Nam Cộng Hòa, tại các trường đại học có giáo sư triết học Phạm Công Thiện. Đặc biệt, giáo sư hay mắng nhiếc thiên hạ này cũng chưa hề học qua đại học. Điều này chứng tỏ không có sự dụng nhân kiểu “từ chương”.

Dưới thời Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam, tổng giám đốc Anh Quốc một công ty tài chính đa quốc gia đã đích thân đến mời tác giả bài viết này làm giám đốc nhân sự để giúp vạch chiến lược nhân sự và thực hiện kế hoạch phát triển nhân viên chất lượng tuyệt hảo từ 100 lên 400 và đại lý từ 1.000 lên 7.000 trên phạm vi toàn quốc phục vụ mục tiêu trở thành công ty nước ngoài đầu tiên kinh doanh có lãi tại Việt Nam và bắt đầu đóng thuế trước ân hạn 5 năm của Chính phủ Việt Nam. Tất cả đã hoàn tất mỹ mãn, vì vị Tổng Giám Đốc ấy giao việc cho người bản lĩnh có năng lực tổ chức chiến lược phát triển kinh doanh và có uy tín trong doanh giới Nhà nước tại Thành phố Hồ Chí Minh chứ không giao việc cho người có bằng thạc sĩ quản trị nhân sự ở nước ngoài, nghĩa là người có bằng thạc sĩ quản trị nhân sự có thể được tuyển làm nhân viên cho vị giám đốc có khả năng hoạch định quản lý và thực hiện chiến lược nhân sự thực tiễn này. Điều này chứng tỏ không có sự dụng nhân kiểu “từ chương”.

Dưới thời Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam, chủ tịch một trường đại học dân lập lâm cảnh rối reng lụn bại đã tìm đến cầu cứu tác giả bài viết này, mời ông ra làm hiệu trưởng để vực dậy ngôi trường, song sự cầu cứu ấy bất thành vì ông ta có bằng cấp thạc sĩ chứ không là tiến sĩ theo quy định chặt chẽ của Nhà Nước. Điều này chứng tỏ đã có sự dụng nhân kiểu “từ chương”.

Dưới thời Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam, có quy định rằng muốn mở doanh nghiệp ngành kinh doanh tân dược phải tốt nghiệp đại học y khoa hay dược khoa, khiến người có tài kinh doanh y dược, có quan hệ lớn với các viện bào chế uy danh trên thế giới, có tiền mở doanh nghiệp y dược, và có tâm phục vụ dân tộc về y dược phải từ bỏ kế hoạch vì chỉ có thể thuê nhiều dược sĩ tài danh phục vụ dưới trướng chứ không thể để một dược sĩ nào đó ngồi chễm chệ làm chủ nhân nắm quyền sinh sát tài sản của nhà kinh doanh ấy. Việc này khiến Việt Nam ngày càng có nhiều lô thuốc nhập khẩu phải bị đăng báo thu hồi do kém chất lượng, tên các hãng bào chế in trên hộp thuốc đa số là hạng tiểu tốt vô danh, còn giá thuốc thì cứ phải trông mong vào bàn tay Nhà Nước ghìm cương tuấn mã đang phi nước đại. Điều này chứng tỏ có sự dụng nhân kiểu “từ chương”.

Dưới thời Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam, các trường đại học đều có phần thực tập của sinh viên nhưng trường cấp cho mỗi sinh viên vài ba giấy giới thiệu còn sinh viên phải mạnh ai nấy tự đi tìm doanh nghiệp để xin vào thực tập, mà đa số các doanh nghiệp này nếu nhận đều dễ dãi không để sinh viên phải làm lụng gì nhiều nhưng có ghi nhận xét tốt vào phiếu thực tập giúp sinh viên về trường dễ tốt nghiệp hơn. Điều này chứng tỏ có sự áp dụng kiểu “từ chương” tại các trường đại học khi xem nhẹ việc thực tập của sinh viên do tự nhà trường cho rằng mình đã “không từ chương” vì có điểm thực tập của sinh viên, và do trường trên thực tế chẳng có uy tín uy danh gì đối với các doanh nghiệp để có thể chủ động phân bổ sinh viên tỏa ra đến các nơi ấy thực tập hàng năm, cũng như không phải chịu trách nhiệm về kết quả thực tập thực chất của sinh viên.

Định Danh “Từ Chương”

Cách học “từ chương” nếu theo nghĩa ngồi lắng nghe thuyết trình, ghi chép các chi tiết mà diễn giả đang trình bày, thì đó là cách học tại các trường đại học danh tiếng Âu Mỹ hiện nay. Còn sau khi nghe thuyết trình thì đó là chuyện hoàn toàn khác: sinh viên chủ động tìm đọc các tài liệu trong thư viện mà giáo sư diễn giả lúc thuyết trình đã cung cấp, thảo luận nhóm nêu có yêu cầu của bộ môn ấy, và viết tiểu luận thu hoạch từ nghiên cứu cộng với ý kiến cá nhân đánh giá về vấn đề đang nghiên cứu ấy. Bài bác việc lắng nghe thuyết trình, lắng nghe giảng dạy, không biết rằng lắng nghe để nắm bắt ý kiến uyên bác riêng biệt đặc biệt của một nhà nghiên cứu thực thụ, không cho rằng tìm đọc tài liệu sách vở là cực kỳ cần thiết đối với người học cao ngấp nghé đẳng cấp nhà nghiên cứu để hiểu rõ hơn vấn đề, sẽ đồng nghĩa với việc chẳng hiểu biết gì về sự khác biệt của cách dạy tiểu học-trung học thiên nhiều hơn về thực hành với cách dạy đại học và sau đại học thiên nhiều hơn về tư duy và nghiên cứu.

Một lãnh đạo Đảng từng tuyên bố năm 2005 rằng phải “kiên quyết đẩy lùi những quan niệm giáo dục lạc hậu, những biểu hiện sai trái trong việc dạy và học, tâm lý chạy theo bằng cấp hư danh, lối học từ chương sách vở.

10 năm đã trôi qua, sự kiên quyết ấy đã chưa từng đem đến kết quả như ý, đơn giản vì người ta chỉ đẩy lùi một thực hành thực thi lạc hậu cụ thể chứ không ai đẩy lùi một quan niệm.

10 năm đã trôi qua, sự kiên quyết ấy đã chưa từng đem đến kết quả như ý, đơn giản vì người ta chỉ đẩy lùi việc dạy sai và học sai cụ thể chứ không ai đẩy lùi một biểu hiện sai trái trong việc dạy và học.

10 năm đã trôi qua, sự kiên quyết ấy đã chưa từng đem đến kết quả như ý, đơn giản vì người ta chỉ đẩy lùi một chính sách chủ trương chạy theo bằng cấp và sử dụng người dựa theo bằng cấp chứ không ai đẩy lùi một tâm lý chạy theo bằng cấp.

10 năm đã trôi qua, sự kiên quyết ấy đã chưa từng đem đến kết quả như ý, đơn giản vì người ta chỉ đẩy lùi việc học không đi đôi với hành – nếu việc kỳ quái này có thật – chứ không ai đẩy lùi một lối học từ chương không rõ định nghĩa và đặc biệt không ai lên án sách vở cả, vì sách vở là nguồn tư liệu mở mang kiến thức đặc biệt với các ngành trí tuệ cao của các nhà nghiên cứu có đẳng cấp thực thụ.

Nói tóm lại, “từ chương” đã từ lâu không còn hiện diện lấn lướt toàn bộ tất cả các ngành học ở Việt Nam mà chỉ tồn tại như điều buộc phải có đối với những ngành học hàn lâm cao cấp chỉ dành cho các nhà nghiên cứu cấp cao.

Việc lậm “từ chương” thực ra chỉ hiện diện ở khu vực cơ quan Nhà nước, doanh nghiệp quốc doanh, và các chính sách quy định vĩ mô. Chỉ khi Nhà nước nhận ra chân giá trị của “từ chương” để không mãi tấn công nó, và nhận ra cái sai lầm của việc vận dụng “từ chương” trong dụng nhân để tấn công nó triệt để, thì lúc ấy xã hội mới không mãi nghe về điều huyễn hoặc thần bí hoàn toànkhông có thật của “từ chương” trong sự dạy và sự học ngày nay ở Việt Nam.

Hoàng Hữu Phước, Thạc-sĩ Kinh-doanh Quốc-tế

Âm Nhạc Việt Nam

Hoàng Hữu Phước, MIB

Tự Bỏ Ưu Thế

Âm nhạc Việt Nam dẫm chân tại chỗ vì đã không cùng lúc duy trì ưu thế và phát triển tự do theo trào lưu thời thượng quốc tế. Nhạc hùng tráng là thế mạnh của Việt Nam; không chỉ Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa và Mặt Trận Dân Tộc Giải Phóng Miền Nam Việt Nam là minh chứng rõ nét nhất trong lĩnh vực này, mà Việt Nam Cộng Hòa cũng đã có những bản nhạc hào hùng khí thế chẳng hạn như bài Việt Nam Quê Hương Ngạo Nghễ.

Music 1

Thế nhưng, chỉ vài năm sau ngày thống nhất đất nước, Việt Nam đã có buổi họp như đưa tin trên báo Sài Gòn Giải Phóng thời ấy về đường hướng sáng tác âm nhạc mới thiên về tình cảm êm dịu, mặc nhiên kết thúc không kèn không trống giai đoạn tập trung sáng tác thuần cách mạng hừng hực như trong chiến tranh. Điều này có nghĩa Việt Nam tự triệt tiêu ưu thế sẵn có và bắt đầu vầy đoàn sáng tác thể loại chưa là ưu điểm và sẽ không bao giờ là hay nên là ưu điểm của mình, khiến nhiều năm sau đã chứng kiến sự thất bại thảm hại của đợt tổ chức thi sáng tác bài hát cổ vũ bóng đá Việt Nam khi cho đến ngày nay lời hát Như Có Bác Trong Ngày Vui Đại Thắng vẫn luôn là bài hát bóng đá của tất cả người dân Việt mỗi khi có trận đấu tranh giải khu vực dù tại Việt Nam hay ở nước khác. Trong khi đó, do có sự chỉ đạo tập trung về sáng tác tình cảm êm dịu, gần như âm nhạc Việt Nam sản sinh ngập ngụa những bài hát diễm tình ướt át ướt lệ và  ước lệ khiến hoặc bỏ hẳn “sân chơi” nhạc trẻ cho nhạc Âu Mỹ hoặc nhường hẳn cho sự lấn sân thống trị của nhạc trẻ Hàn. Chỉ có ở Việt Nam mới có cảnh kỳ quái trong các chương trình âm nhạc: ca sĩ hát nhạc Việt mượt mà, êm dịu, tỉ tê, da diết, thẩn thờ, thở than, thậm chí ngồi bệt xuống sàn để diễn cho đạt cái sự trầm buồn rã rời rũ rượi, thì thoắt một cái sôi động nhảy nhót phấn khích bằng bài ca Âu Mỹ tiếp theo; trong khi K Pop hát nhạc riêng tiếng Hàn nhưng hòa âm phối khi theo nhạc trẻ Âu Mỹ, trẻ trung sôi động như nhạc trẻ Âu Mỹ, và khi hát những bài ca Âu Mỹ thì gần như chỉ có sự khác biệt duy nhất ở thứ ngôn ngữ được phát âm lúc hát mà thôi.

Phát Huy Bản Sắc Văn Hóa Dân Tộc

Âm nhạc Việt Nam dẫm chân tại chỗ vì đã hiểu sai ý nghĩa của cụm từ phát huy bản sắc dân tộc, lầm tưởng rằng bản sắc tức là phần “cổ”, phần “truyền thống”, phần cố gắng để được ghi danh vào di sản văn hóa của nhân loại. K Pop của làn sóng Hàn đã cuồn cuộn đổ ập tràn ngập tất cả các kinh thành âm nhạc thế giới, vậy K Pop có đang trình diễn cổ nhạc Hàn, dân ca Hàn, hay truyền thống Hàn? Hóa ra đối với người Hàn, bản sắc văn hóa dân tộc chính là tinh thần thời thượng của lòng tự hào dân tộc, phong cách hừng hực khí thế hòa nhập vào vòng xoáy của âm nhạc thời thượng thế giới cùng khả năng hòa nhập trên cả thành công vào chính vòng xoáy ấy, bản lĩnh quyết chiến quyết thắng chiếm lĩnh đỉnh cao âm nhạc trên phạm vi thế giới – chứ không phải các giải thưởng quốc tế lẻ loi về âm nhạc – để qua đó vinh danh nước Hàn, phát triển kinh tế Hàn, bắt buộc cả thế giới phải biết đến Hàn, áp đặt sự mô phỏng theo trang phục và phong cách trình diễn của ca sĩ Hàn vào hàng tỷ công dân trẻ của Châu Á, thống lĩnh cảm thụ của giới trẻ toàn thế giới mà điệu nhảy Gangnam Style là thí dụ điển hình, định hình âm nhạc Hàn trong sân chung của thế giới chẳng khác nào có mặt trong vòng chung kết World Cup bóng đá thế giới bằng những cầu thủ bóng đá thượng hạng chứ không phải với những vận động viên “truyền thống dân tộc” karatedo. Âm nhạc Việt phải có bản sắc dân tộc theo kiểu Hàn, nghĩa là âm nhạc Việt không để trình cho vài chục du khách nước ngoài biết Việt Nam hóa ra có thứ cổ nhạc như thế, như thế, và như thế, mà phải để người nghe trên thế giới nhận ra rằng âm nhạc Việt hóa ra thời thượng giống họ, ngang đẳng cấp trình độ hiện đại thời thượng của họ khiến họ cảm thụ được ngay cả khi lời hát không bằng ngôn ngữ của họ, và họ cảm thụ y hệt như thứ âm nhạc Âu Mỹ mà họ luôn sống cùng với trong thức ăn tinh thần thời thượng hừng hực trẻ trung mạnh mẽ của họ. Âm nhạc không thể như những cổ vật cực kỳ quý báu của đế chế Inca trong viện bảo tàng, song đế chế ấy đã bị diệt vong. Âm nhạc không thể như những cổ vật cực kỳ quý báu nhưng không toàn vẹn của Iraq hay Campuchia như đầu tượng Phật bị chặt khỏi thân tượng hay phiến đá ngọc đục vỡ khỏi tường một cung điện của Saddam Hussein trong viện bảo tàng Âu Mỹ, dù cả Iraq và Campuchia còn đang tồn tại. Nước Việt đang tồn tại, hát xoan đang được cứu khỏi nguy cơ biến mất và sắp được vinh danh di sản văn hóa của nhân loại; nhưng hát xoan Phú Thọ cùng vọng cổ đàn ca tài tử hay nhã nhạc cung đình Huế mãi mãi không bao giờ là một thứ V Pop để sánh như K Pop của Hàn đổ ập, tràn ngập, cuốn phăng thành trì âm nhạc thế giới. Muốn có mặt trong vòng chung kết bóng đá World Cup, Việt Nam phải có những cầu thủ bóng đá thực thụ với tất cả sức mạnh của sự trưởng thành, của tính chuyên nghiệp, của bản lĩnh nghiệp vụ. Muốn là ngọn sóng cuốn phăng thành trì âm nhạc thế giới, âm nhạc Việt Nam phải là ngọn sóng với tất cả sức mạnh về khối lượng, tốc độ, và cường độ của nó. Khi không là nước thì không thể là ngọn sóng, và âm nhạc Việt Nam không thể là ngọn sóng Việt trong đại dương âm nhạc do chưa từng là nước của đại dương tức âm nhạc đúng nghĩa như thế giới mà chỉ là âm nhạc của riêng quốc gia mình trong chiếc ao hay giòng suối nhỏ của riêng mình.

Bản sắc văn hóa dân tộc ở Mỹ chính là sự đa dạng đa sắc màu và phát triển đồng loạt tất cả các thế mạnh khiến ngay cả Nhạc Đồng Quê Country Music cũng là một thế lực hùng mạnh đậm đà bản sắc vùng miền của Mỹ nhưng được ưa chuộng trên toàn nước Mỹ và trên toàn thế giới. Mỹ không từ bỏ thế mạnh này của bản sắc văn hóa dân tộc Mỹ.

Bản sắc văn hóa dân tộc ở Hàn Quốc chính là tính mạnh mẽ quyết liệt tự khẳng định mình ra thế giới trên nền tập thể và bằng vũ khí của thế giới, khiến kỹ nghệ Hàn đồng loạt lấn sân công nghiệp Nhật kể cả công nghiệp quốc phòng, và khiến làn sóng Hàn được hình thành từ rất đông những ban nhạc, những nhóm nhạc, chứ không từ những ca sĩ lẻ loi. Hàn không từ bỏ thế mạnh này của bản sắc văn hóa dân tộc Hàn.

Bản sắc văn hóa dân tộc ở Việt Nam chính là tính quật cường quật khởi tự thân của dân tộc Việt Nam. Dường như Việt đã không hiểu bản sắc văn hóa dân tộc của mình nên từ lâu tự bỏ mất thế mạnh Việt bằng cách gò bó nội dung bản sắc văn hóa dân tộc vào chiếc tủ chật chội của chỉ những gì thuộc về dân gian với việc phát triển các làng nghề vừa gây ô nhiễm vừa không giúp Việt Nam thành cường quốc công nghiệp hiện đại, còn âm nhạc cổ truyền của riêng Việt Nam chỉ giúp Việt Nam có thêm nhiều hơn những giá trị thuần tinh thần được ghi vào di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại chứ không làm giàu hơn cho đất nước từ những di sản văn hóa phi vật thể ấy.

Tư Vấn Phát Triển Âm Nhạc Việt Nam

Nội dung sau đây chỉ dành cho các nữ sinh viên Nhạc Viện Việt Nam, không dành cho quần chúng nói chung.

1) Tại sao là Nhạc Viện

Ở các nước Âu Mỹ, học sinh ngay từ tiểu học đã được học sử dụng nhạc cụ và thanh nhạc, khiến dưỡng nuôi khả năng sáng tác và trình diễn tự tin ngay từ nhỏ, còn khả năng thì phát triển theo thời gian. Đây là lý do tất cả những ca sĩ đường phố cực kỳ điêu luyện, và việc họ hành nghề trên đường phố chẳng qua là do họ chưa tìm được việc làm tại các ban nhạc, các quán cà phê, v.v. trong khi đó, ở Việt Nam dù là Việt Nam Cộng Hòa hay Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam đã phí phạm thời gian học của trẻ thơ khi giờ học Nhạc toàn học nhạc lý để rồi sau khi chấm dứt môn nhạc ở lớp 7 chẳng hạn thì học sinh cũng chẳng thể sử dụng nhạc cụ, chẳng thể cảm thụ được âm nhạc, và việc sử dụng nhạc cụ là từ các tiết học thêm bên ngoài, còn hát ca là từ tự phát tự nhiên. Vì vậy, điều kiện tiên quyết phải là : đối tượng của bài viết này phải xuất thân từ Nhạc Viện để đạt đẳng cấp ngang bằng với ca sĩ–nhạc sĩ nước ngoài ngay cả khi đó là nhạc sĩ–ca sĩ đường phố. Trong những chương trình ca nhạc tại Việt Nam, nhiều khi có nhóm nữ xúm nhau xử dụng khí thế đàn violon, đàn..T’rưng, đàn bầu, đàn tranh, nhưng chỉ gảy đàn chừng vài phút hay vài đoạn thì tự dưng buông đàn, giơ tay lên trên đầu vỗ tay theo điệu nhạc đầy ma quái vì bổng nhiên phát ra từ không trung, rồi bắt đầu hát cho đến cuối bài vẫn không trở lại sử dụng nhạc cụ. Thật là nhục nhã vì tất cả là sự đàn nhép, và tất cả luôn phải dựa vào ca hát, trong khi thế giới sũng sờ trầm trồ thán phục trước màn trình diễn của một nữ nhạc công violon Singapore hoặc nhóm 8 và 12 nữ nhạc công Tàu mặc đầm đỏ hoặc đầm trắng sử dụng nhạc cụ điêu luyện hàng giờ, tuyệt đối không cất tiếng ca nào. Ngoài ra, gần như tuyệt đại đa số nhạc sĩ Việt Nam không thể hát trình diễn tác phẩm của chính mình, trong khi tuyệt đại đa số những ca sĩ Việt Nam vừa không sử dụng được nhạc cụ vừa hát toàn bài ca của tác giả khác. Vì vậy, phải là sinh viên nhạc viện và phải giỏi cùng lúc cả ba lĩnh vực sử dụng nhạc cụ, sáng tác, và thanh nhạc, mới có thể kỳ vọng trở thành celebrity âm nhạc quốc tế đúng nghĩa.

2) Tại Sao Là Nữ Sinh Viên

Cái nặng nề nhất của người Việt trong lĩnh vực ca nhạc là tính tập thể nên dù là nam sinh viên nhạc viện hay nữ sinh viên nhạc viện thì cũng đều tự động có ý xem cá nhân mình là trên hết: xem biểu diễn solo violon hay piano hay guitar danh tiếng hơn biểu diễn violon hay piano trong một dàn nhạc giao hưởng hàng trăm người; xem sự nổi tiếng cá nhân như một ca sĩ celebrity kiểu Elvis Presley hơn là sự nổi tiếng của cả tập thể như ban nhạc The Beatles. Do đặc điểm kém tích cực này, sự lựa chọn sẽ thiên về nữ sinh viên nhạc viện với hy vọng rằng cái tôi nơi nữ sinh viên có thể không quá mạnh như nơi nam sinh viên và do đó sự hình thành ban nhạc nữ hay nhóm nhạc nữ sẽ dễ dàng hơn, có khả năng chậm chia rẻ tan rã hơn, và tất nhiên dễ hấp dẫn khán giả nước ngoài hơn.

3) Tại Sao Là Nhạc Cụ Hiện Đại

Để có mặt ở vòng chung kết bóng đá World Cup, nhất thiết phải quên những phong cách Việt trên sân cỏ thuần ngẩu hứng thiếu tư duy chiến thuật, kể cả cách ăn uống Việt vốn không bao giờ cung cấp đầy đũ dưỡng chất cho thi đấu đỉnh cao. Để tạo nên làn sóng Việt, nhất thiết phải quên những nhạc cụ Việt vốn không bao giờ thích hợp cho thi thố đỉnh cao âm nhạc Mỹ Âu. Không những thế, cần phải cất kỹ vào tủ khóa các cây đàn gỗ kiểu cổ điển mà phải đầu tư sắm những nhạc cụ hiện đại dù đó là violon hay viola, để tương thích với các thiết bị âm thanh hiện đại của sân khấu hoành tráng sôi động, và đáp ứng sự thích thú nơi khán giả trẻ.

Music 2

4) Điều Cần Ghi Nhớ Về Nhạc

Trong khi tác giả Âu Mỹ ưu tiên trau chuốt khúc nhạc thì tác giả Việt ưu tiên trau chuốt lời ca. Đây là lý do nhạc Âu Mỹ thì hay tuyệt, cuốn hút, còn lời ca thì lắm lúc ngô nghê ; và nhạc Việt Nam thì không thể hay tuyệt, với lời ca lắm khi triết lý cao siêu. Song, âm nhạc chính ra là để nghe tiết tấu, không để nghe lời ca, nên mặc cho ca sĩ Âu Mỹ hát gì, khán giả trẻ gào thét nhảy múa theo sự cuốn hút của điệu nhạc, và đó là sự thành công của âm nhạc Âu Mỹ khi đi vào lòng người, điều khiển được con người, và được con người nhớ đến dù từ bất kỳ khoảng cách địa dư nào. Vì vậy nữ sinh viên nhạc viện Việt Nam cần ưu tiên trau giồi tay nghề sử dụng nhạc cụ, có sở thích và cảm thụ nhạc trẻ Âu Mỹ, tiến tới có khả năng sáng tác nhạc trẻ trung tương tự, còn ca từ thì không cần trau chuốt trước mà chỉ cần có ca từ sau khi hoàn tất một sáng tác nhạc khúc chất lượng cao, đặc biệt sáng tác khúc nhạc có tiết tấu tiết điệu phù hợp với từ đa âm để dễ thêm lời ca tiếng Anh hoặc đơn giản giúp khán giả nước ngoài có thể nhẩm ca theo nhạc mà không theo lời. Ca từ tất nhiên có thể bằng tiếng Việt trên cơ sở sao cho đồng thời tương thích với từ đa âm, nhưng tuyệt đối tránh kiểu như hiện nay có những ca khúc Việt chêm vào vài chữ tiếng Anh hoặc ngắn ngủn, hoặc nhàm chán như yêu, em yêu, và đa số là trái tim tan vỡ.

5) Về Cách Sử Dụng Nhạc Cụ

Đa số nhạc sĩ Việt Nam có chiều cao dưới 160cm, vóc dáng sống lâu (tức gầy ốm) và do người Việt không có thận mạnh khỏe nên đứng lâu không được, ra tới sân bay chờ đón người thân thì phải kiếm chỗ ngồi trước, còn dự tiệc đứng buffet thì cũng nhanh chân bưng dĩa đã lấy đầy thức ăn chiếm cho được một ghế ngồi, khi học sử dụng nhạc cụ luôn ngồi trên ghế dù nhạc cụ đó là sáo hay đàn guitar. Đây là lý do dây đeo đàn bị thu ngắn, thân đàn che trước ngực, còn cánh tay bấm phím đàn và cánh tay gảy đàn đều co lại riết thành thói quen tư thế rất xấu, khiến không một nhạc sĩ Việt Nam nào khi phải đứng đàn có được tư thế đứng hấp dẫn. Trong khi đó, nhạc sĩ guitar nước ngoài dù nam hay nữ khi gảy đàn tay duỗi thẳng do dây đeo đàn không bị thu ngắn mà mở dài ra để cả tay bấm phím đàn cũng có thể duỗi thẳng, khiến thân đàn luôn ở vị trí che chắn vùng hạ bộ của nhạc sĩ chơi đàn, trông rất khỏe mạnh, chủ động, trẻ trung, nhiều lúc biểu diển như vật lộn với cây đàn từ dìm đầu cần đàn xuống đất đến ngóc cần đàn dậy hất lên trời.

 Music 3Music 4

Vì vậy, khi bước chân vào nhạc viện, trừ phi khi chọn học các loại đàn buộc phải ngồi như harp, cello, piano hay viola, nhất thiết sinh viên phải luyện đứng lâu nhiều giờ và với cách đeo dây đàn đúng kiểu chuyên nghiệp Âu Mỹ để chuẩn bị cho tương lai trở thành celebrity đẳng cấp Mỹ Âu.

6) Xuất Quân Khuấy Động Làn Sóng Việt

Sau khi đã nhuần nhuyễn và nhất trí 5 điều nêu trên, các nữ sinh nhạc viện có tham vọng trở thành celebrity đối với âm nhạc thế giới, có thể lựa chọn và hình thành ban nhạc hay nhóm nhạc từ năm thứ nhất với 6 hoặc 8 hoặc 12 người. Khi ngay từ khi chưa tốt nghiệp đã thành danh như một ban nhạc có khả năng chính về hòa tấu nhạc cổ điển cùng nhạc thời thượng của Âu Mỹ hay của chính mình, có sức khỏe đứng năng động nhiều giờ liền trên sàn diễn, có tài sáng tác nhạc khúc sống động trẻ trung (có thể sáng tác phụ thêm vài ca khúc), có trang bị nhạc cụ tân kỳ, ban nhạc có thể tìm đến tác giả bài viết này để được tư vấn về sách lược phối hợp lấn sân thị trường biểu diễn ở nước ngoài, và được cung cấp tên tiếng Anh độc đáo cho ban nhạc mà ban nhạc phải tiến hành ngay việc đăng ký tác quyền tên tiếng Anh ấy tại cơ quan chức năng. Quy trình tư vấn trên hoàn toàn miễn phí với điều kiện cả ban nhạc phải giao kết không chia rẽ, mất đoàn kết, đố kỵ, ghen tuông, khiến tan rã trước thời hạn tối thiểu 5 năm.

Hoàng Hữu Phước, Thạc-sĩ Kinh-doanh Quốc-tế

Cái Sai Của Văn Học Hiện Thực Phê Phán

Hoàng Hữu Phước, MIB

Sau ngày giải phóng 30-4-1975, ở tất cả các trường trung học bắt đầu dạy về cái gọi là văn học hiện thực phê phán. Chính sự việc ngẫu hứng này đã dẫn đến những hệ quả nghiêm trọng trong đời sống xã hội Việt Nam ngày nay.

Trong tất cả các ngôn ngữ Âu Tây thống trị học thuật triết học văn học hàn lâm của toàn nhân loại thì có hai thể loại văn là fiction và non-fiction, với nội dung lần lượt theo thứ tự trước sau là giả tưởng và phi giả tưởng, vốn được trình bày rõ trong các giáo trình cấp tiểu học ở các nước Âu Mỹ.

Fiction

Fiction tức giả tưởng bao gồm tiểu thuyết kể cả tiểu thuyết trinh thám/phiêu lưu/mạo hiểm/kinh dị/hài, truyện ngắn, kịch nghệ, thơ ca, truyện thần thoại, truyện ngụ ngôn, truyện thần tiên, truyện dã sử, truyện dân gian, truyện truyền thuyết, truyện tranh, kể cả chương trình phát thanh, truyền hình, phim truyện, v.v., tức tất cả những gì đa số là hư cấu, không phải là sự thật, được sáng tác từ sự thăng hoa ý tưởng của tác giả, ngay cả khi đó là tác phẩm văn học về một nhân vật lịch sử có thật, vì lời thoại của nhân vật ấy cùng các nhân vật khác với nhau trong tác phẩm đó hoàn toàn không do – hoặc không có gì làm bằng chứng là do – các nhân vật ấy đã từng thực sự thốt ra với nhau trong đời y hệt 100% như lời thoại, đúng từ dấu phẩy dấu chấm câu, chưa kể thí dụ người đóng vai Tần Thủy Hoàng có tên trên chứng minh nhân dân không phải là Tần Thủy Hoàng và có nghệ danh mà giới điện ảnh đều biết đến, tức hư cấu về con người đang diễn xuất, hư cấu về nơi chốn đóng phim thành nơi chốn lịch sử thực sự, và hư cấu về lời thoại.

Non-fiction

Trái lại, tác giả non-fiction không được để trí tưởng tượng của mình xen vào tác phẩm. Non-fiction bao gồm những tác phẩm khảo cứu về các đề tài khoa học, kỹ thuật, quân sự, kinh tế, triết học, sử học, v.v.; các tiểu luận hay luận án; niên lịch almanac; nhật ký và hồi ký; từ điển, bách khoa toàn thư, và bản đồ atlas; sách sử và sách giáo khoa; diễn văn; sổ tay cẩm nang; bài báo; kể cả bài phê bình một tác phẩm fiction hay một tác phẩm non-fiction khác, hay khi đó là công trình nghiên cứu về tiểu sử của một nhân vật có thật (biên khảo về tiểu sử của một nhân vật tức biography hay biên khảo về tiểu sử của chính mình do chính nhân vật ấy tự viết ra tức auto-biography đều là non-fiction), các bộ luật, và phim tài liệu, v.v. Tóm lại, khi một công trình viết lách không là tiểu thuyết, không có cốt truyện, không có các nhân vật, không có bắt đầu câu chuyện – diễn biến câu chuyện – kết thúc câu chuyện, không có nêu vấn đề và giải quyết vấn đề, không cần đọc từ đầu đến cuối mới hiểu mà chỉ cần đọc đúng chương có chi tiết thông tin cần tham khảo hoặc đọc bất kỳ chương nào trước cũng được, và tất nhiên không phục vụ nhu cầu giải trí mà chỉ phục vụ nhu cầu cung cấp thông tin tham khảo (với dẫn chứng hình vẽ từ xa xưa hay hình chụp thời đại đã có máy ảnh, dẫn chứng ghi âm hay thu hình, và dẫn chứng nhiều nguồn tư liệu chính thức có thể kiểm chứng được) thì đó là non-fiction tức thuần dựa trên dữ kiện có thật hoặc mang tính thuyết phục để được tin là sự thật. Kinh kệ của các tôn giáo cũng được xem thuộc loại non-fiction nhưng không với hàm ý rằng tất cả là sự thật mà với hàm ý rằng rất đông người trên thế giới tin đó là sự thật.

Văn Học Hiện Thực Phê Phán Ở Việt Nam

Khi ở Việt Nam nêu lên tên gọi Văn Học Hiện Thực Phê Phán, điều này có nghĩa toàn bộ những người có trách nhiệm về văn học nước nhà đã không biết gì về sự phân biệt giữa fiction và nnon-fiction trong văn học. Khi đã là tiểu thuyết thì không bao giờ là hiện thực, mà đã không là hiện thực thì không thể có việc phê phán cái chẳng sai nào đó không có thật trong hiện thực ấy. Để phục vụ mục đích tuyên giáo, người ta thi nhau sáng tác và gọi đó là phê phán hiện thực; song, điều đáng ngạc nhiên là nếu một tồi tệ tiêu cực thực có trong xã hội thì nó phải bị pháp luật trừng trị thích đáng chứ không phải cứ tồn tại để làm bia nhắm bắn của phê phán, còn nếu đó là trí tưởng tượng thì sao lại bỏ công phê phán nó cứ như vung tay đấm mãi vào bột giặt siêu bọt, vào ảo ảnh hay ảnh ảo.

Khi sáng tạo ra tình huống xấu xa tiêu cực trong xã hội để phê phán, các tác giả đã tham gia ngụy tạo sự việc khiến không phát huy tác dụng phê phán nơi học sinh đối với các tiêu cực xấu xa có thực, chưa kể đã miêu tả cứ như thật và rất chi tiết về các xấu xa tiêu cực ấy, từ biển thủ công quỹ, từ mưu ma chước quỷ, từ ăn chơi trác táng, từ xài tiền như nước, từ hãm hại người ngay, đến cuộc sống xa hoa sa đọa dâm ô, khiến làm vấy bẩn tinh thần học sinh, lôi cuốn học sinh thiên về các tiêu cực đầy ma lực hấp dẫn ấy. Một khi hiện thực phê phán cứ mãi miệt mài phán phê hiện thực, học sinh dễ nhận ra và thần phục khả năng bất khả chiến bại của tiêu cực trước thực tế tiêu cực trong xã hội càng phát triển mạnh hơn theo đà tấn công của văn học hiện thực phê phán, và từ đó nhiều học sinh khi trưởng thành đã trở thành tiêu cực với sự an tâm rằng sẽ không bị pháp luật trừng trị cho những sai trái của mình.

Nền văn học hiện thực phê phán đã chưa từng đóng góp gì cho việc làm xã hội và đạo đức xã hội tốt hơn. Nền văn học hiện thực phê phán lẽ ra đã phát huy tác dụng nếu chỉ ở thể loại non-fiction, nghĩa là nói về người thật và việc thật, các phóng sự điều tra, các tư liệu điều nghiên tội phạm, lôi được những kẻ phạm tội cụ thể ra trước vành móng ngựa chịu sự xử án nghiêm minh hiệu quả của luật pháp. Nền văn học hiện thực phê phán mà dưới dạng fiction tức tiểu thuyết và phim truyện thì tự động biến thành trò hề vì đã là tiểu thuyết và phim truyện thì thuần túy hư cấu, không bao giờ là hiện thực theo chuẩn học thuật Âu Mỹ.

Khi nhà báo ở Việt Nam viết bài với bút danh mà không với tên trên chứng minh nhân dân thì cũng đã vô tình hàm ý rằng những bài báo của mình là tác phẩm fiction của trí tưởng tượng mà không nói về sự thật vậy.

Hoàng Hữu Phước, Thạc-sĩ Kinh-doanh Quốc-tế

Vấn Nạn Ngôn Từ Trong Giới Truyền Thông

Nhí Tồi Tự Sướng

Hoàng Hữu Phước, MIB

Một sự việc trước đây tôi đã nêu ra có liên quan đến bản tham luận của tôi tại Hội Nghị Quốc Gia về Giữ Gìn Sự Trong Sáng Của Tiếng Việt, khi một gã tiến sĩ đang giảng dạy tại Đại Học Khoa Học Xã Hội & Nhân Văn Thành phố Hồ Chí Minh đăng đàn kích bác tôi xúc phạm tiếng Việt trong khi y có bản tham luận không được chọn đăng trong kỷ yếu hội nghị cũng như không được mời lên thuyết trình về đề tài của y. Gã tiến sĩ đó tuyệt đối dốt ngoại ngữ nên không sao hiểu nổi dù tôi đề xuất chi li – và được Ban Tổ Chức hiểu, đánh giá cao, qua việc chọn đăng vào kỷ yếu – nên có sự làm cho tương thích giữa văn phạm tiếng Việt và văn phạm tiếng Anh nhằm giúp người Việt học tiếng Anh đẳng cấp cao hơn và chính xác hơn, đồng thời giúp người nước ngoài học tiếng Việt dễ hơn khiến tiếng Việt lan tỏa toàn thế giới. Tất nhiên với tư cách bậc trưởng thượng từ lúc mới lòng mẹ đến nay, tôi sau đó không đăng đàn phân bua làm chi như đàn gảy tai trâu mà phát biểu phản bác cái kiến nghị của y về việc nên đưa vào dạy tiếng Hoa từ cấp tiểu học trên toàn quốc, và tôi đã xổ nhiều câu đối Hán-Việt trong đó có những câu chẳng hạn như Thị Tại Môn Tiền Náo, Nguyệt Lai Môn Hạ Nhàn, hoặc sử liệu về Rút Ruột Vương Tam Phân Thiên Hạ, Chặt Đầu Tây Tứ Hải Thái Bình đủ để làm cả hội trường ngạc nhiên thích thú và thuyết phục về sự thật rằng tôi là một thạc sĩ kinh doanh quốc tế không thuộc chuyên ngành ngôn ngữ học Tiếng Việt nhưng đã nắm vững cái ngành của gã tiến sĩ đó hơn là gã biết gì đó về lĩnh vực ngôn ngữ Anh của tôi, chứng minh cho cả hội trường thấy rằng qua tôi thật sự văn hóa Hán-Việt được thưởng lãm trong kho tàng văn học Việt Nam, nhưng không vì vậy mà đề xuất Nhà Nước đầu tư số tiền khổng lồ đào tạo giáo viên tiếng Hoa rồi áp đặt vào chương trình giáo dục tiểu học, loại bỏ tiếng Anh tiếng Pháp. Tiến sĩ chuyên ngành ngôn ngữ Việt mà còn có trình độ thấp kém như thế thì bảo sao ở Việt Nam cách chi không có vấn nạn ngôn từ trong giới truyền thông.

Trong các ngôn ngữ Âu Mỹ đang thống trị toàn cầu về học thuật hàn lâm thì luôn có nhiều loại từ được phân hạng trong tự điển của họ như hạng trang trọng, hạng bình dân, hạng cổ xưa, hạng văn nói, hạng thơ ca, hạng tiếng lóng, hạng tiếng bẩn, v.v. Đây là lý do có sự sử dụng thích hợp các hạng từ cho những ấn phẩm báo nói báo viết báo hình: chỉ có từ ngữ hạng trang trọng formal được sử dụng, còn phong cách thì thuộc thể loại báo chí nghĩa là phải đáp ứng cho đủ lượng chữ được hạn chế bởi số cột số trang. Trong khi đó, Việt Nam tại bị vì bởi chiến tranh nên đã hoàn toàn bỏ phế chuyên ngành văn phạm học tiếng Việt, bỏ mất dấu gạch nối đặc thù của tiếng Việt, bỏ luôn các phân hạng từ trong từ vựng tiếng Việt, dẫn đến việc sử dụng từ vô tội vạ, hoàn toàn sai, hoàn toàn bậy bạ trên tất cả các phương tiện truyền thông đại chúng. Người ta vô tư phát những bản tin về những nghệ sĩ nhí, về sự lựa chọn không tồi khi một Đảng ở Mỹ đề nghị ứng cử viên tổng thống, về sự găm hàng, về đi phượt, về ngáo đá, về bật mí, về y xì, về gậy tự sướng, và về vô thiên lủng thứ, cứ như thể tất cả những từ lóng và hạ cấp đó đương nhiên là từ chính quy không cần sự sàng lọc của thời gian và của giới học thuật hàn lâm về ngôn ngữ để được phép sử dụng đại trà trong văn chính quy chính thức. Thậm chí có tờ báo còn đăng ý kiến của nhà học thật nào đó rằng nên bổ sung ngay các từ mới xuất hiện trong xã hội vào từ điển tiếng Việt, chẳng khác nào một anh đi thu gom rác y tế ở phường đề nghị cách vi phẫu thuật thần kinh vậy. Đọc những bài báo, xem những game show hay nghe những bản tin tức thời sự chính thống, học sinh Việt Nam sẽ tự nhiên xem bản thân mình cũng có quyền dùng các từ lóng đó trong bài luận văn của mình tại lớp, trong thư từ gởi ông bà cha mẹ, và trong đối thoại với nhau hoặc đối đáp với Chủ Tịch Nước. Đây là thảm họa.

Không ai nhận thức được rằng nghệ sĩ thiếu niên nhi đồng mới là từ được phép sử dụng chính quy trong học tập và truyền thông.

Không ai nhận thức được rằng quyết định của Đại Tướng Võ Nguyên Giáp kéo pháo ra khỏi trận địa Điện Biên Phủ là một quyết định không tồi là nội dung chỉ được viết nên hay phát biểu bởi kẻ mất dạy.

Tương tự, chỉ cần những người công tác biên tập của các tòa soạn báo Việt Nam đọc báo chí đẳng cấp cao bằng tiếng Anh của giới tài phiệt truyền thông Âu Mỹ đang thống trị toàn thế giới là có thể nhận ra ngay rằng không bao giờ nhà báo của họ dùng những tiếng lóng kiểu như phượt, găm hàng, ngáo đá, bật mí, v.v. trong toàn bộ các bài viết dày cộm dồi dào tràn ngập trong báo và tạp chí tuyệt đẹp tuyệt mỹ tuyệt vời của họ như Time hay Newsweek.

Là tiến sĩ giảng dạy đại học mà dốt ngoại ngữ, hoặc học ngoại ngữ không đến nơi đến chốn cho tương xứng với trình độ tiến sĩ luôn đòi hỏi sự dày công nghiên cứu thường xuyên tư liệu tiếng nước ngoài, thì rõ là văn bằng tiến sĩ ắt do nhờ người khác thi hộ hoặc do Nhà Nước phát ban mới có.

Là nhà biên tập của giới truyền thông chính quy mà không biết có sự khác nhau giữa các hạng từ, không biết sử dụng hạng từ duy nhất thích hợp cho báo chí thời đại toàn cầu hóa nghĩa là phải vươn lên ngang tầm với người ta về đẳng cấp dùng từ, thì chẳng khác nào biến báo hình ngang đẳng cấp tiết mục tấu hài, biến báo chữ ngang đẳng cấp tờ rơi quảng cáo khu nhà thổ, biến báo mạng ngang đẳng cấp trang web khiêu dâm.

Hãy học ngoại ngữ Âu Mỹ rồi đem áp vào cách hành văn tiếng Việt cho chính xác tương hợp, vì rằng khi một vị lãnh đạo Việt đọc diễn văn rằng “Là tương lai của đất nước, tôi cho rằng thanh niên nên…” thì theo văn phạm Âu Mỹ, cụm từ “là tương lai của đất nước” chỉ bổ nghĩa cho chữ “tôi”, khiến câu nói tiếng Việt như thế sẽ biến thành câu tiếng Anh mang nghĩa khôi hài rằng “chính tôi là tương lai đất nước và chính tôi cho rằng…”; vì vậy nhất thiết phải viết lại câu phát biểu ấy thành “tôi cho rằng: là tương lai đất nước, thanh niên nên…” mới có sự chính xác tương hợp giữa văn phạm tiếng Việt và tiếng Anh. Khi áp văn phạm Âu Mỹ vào tiếng Việt để cho ra các khai niệm tương hợp về mệnh đề chính và mệnh đề phụ, truyền thông sẽ không còn đưa tin như “mặc dù đã…, tuy nhiên….” hoặc “dù…, nhưng…” mà người nước ngoài học tiếng Việt sẽ không tài nào hiểu được vì câu ấy có hai mệnh đề phụ hoặc một phụ một độc lập, không có mệnh đề chính, mà đã là phụ thì chúng bổ nghĩa cho cái gì, hoặc đã là độc lập thì chúng càng không nhận sự bổ nghĩa của cái gì, vì lẽ ra một khi đã dùng “mặc dù” thì mệnh đề theo sau trở thành mệnh đề chính nên không được phép tùy tiện có chữ “tuy nhiên” của mệnh đề độc lập, còn khi đã dùng “dù” bắt đầu một mệnh đề phụ thì “nhưng” lại bắt đầu một mệnh đề độc lập khiến tất cả trở thành những thứ rất tồi tệ về văn phạm mà tiếng Anh gọi là dangling modifiers tức những thứ lòng thòng lửng lơ chẳng dính đâu vào đâu cả.

Bảo vệ sự trong sáng kiểu gì mà thay cụm từ Hán-Việt đầy uy lực sử dụng công lộ thành cụm từ đầy sơ hở tham gia giao thông khiến tình trạng xe cộ chạy loạn xạ làm nhục quốc thể như hiện nay.

Bảo vệ sự trong sáng kiểu gì mà thay cụm từ Hán-Việt đầy hấp dẫn cao đẳng kỹ thuật cung cấp cho đời biết bao cán sự kỹ thuật tài ba bằng cụm từ cháo pha cơm cao đẳng nghề thấp kém khiến xã hội luôn thiếu những người mà sự bảo vệ sự trong sáng của tiếng Việt dìm xuống thành thợ.

Và bảo vệ sự trong sáng của tiếng Việt kiểu gì mà thay thế từ thuần Việt đĩ  và từ Hán-Việt mại dâm vốn bao đời giúp đĩ cứ tự do hành nghề nhưng trong tư thế luôn cúi gầm mặt trong xã hội thành từ thuần Việt trang trọng trân trọng đầy tôn kính tôn vinh gái bán hoa khiến đĩ trở nên vinh diệu vác mặt lên trời đầy kiêu hãnh, trở thành phong cách sống của các nữ celebrity, thậm chí được các nhà sử học tự phong và các vị thạc sĩ tiến sĩ trên trời rơi xuống chụp lấy như đề tài quý báu để dồn trí tuệ tâm huyết lên báo chí kiến nghị lập khu nhạy cảm, nhằm biến mại dâm nữ thành một nghề chính thức chính quy cần phát triển nhân rộng trong cả nước, kể cả bên cạnh đền thờ Bà Triệu, Bà Trưng.

Hãy dừng ngay cái sự nhí phượt ngáo tồi hạ đẳng ấy rồi bắt đầu đi học ngoại ngữ Âu Mỹ để nhà biên tập báo chí không còn vô tình viết nên những cấu trúc lòng thòng hạ cấp để thực sự giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt đúng theo tinh thần tinh hoa cao trọng nhất của ngôn từ mà Chủ tịch Hồ Chí Minh và cơ quan tuyên giáo của Đảng Cộng Sản Việt Nam thực sự mong muốn ước muốn hằng muốn song nhiều chục năm nay chẳng mấy ai hiểu thấu hiểu rõ mà chỉ có hiểu lầm.

Hoàng Hữu Phước, Thạc-sĩ Kinh-doanh Quốc-tế

Tham khảo:

Hoàng Hữu Phước: Tham Luận: Giao Thoa Ngôn Ngữ Việt-Anh Và Thực Chất Vấn Đề Giữ Gìn Sự Trong Sáng Của Tiếng Việt

Hoàng Hữu Phước: Vũ Khí Tối Thượng Của Tiếng Việt Cho Thời Kỹ Thuật Số: Hồi Ức Về Một Sự Thật Chẳng Còn Người Việt Nam Nào Trên Thế Giới Còn Nhớ Hay Biết Đến

Hoàng Hữu Phước: Tham luận: Những Phân Tích Mới L‎ý Giải Vấn Nạn Bất Tương Thích Giữa Đào Tạo & Sử Dụng Nhân Lực Trình Độ Đại Học và Các Biện Pháp Cách Tân

Vladimir Putin Và Sự Ngu Xuẩn Triền Miên Của Phương Tây

Hoàng Hữu Phước, MIB

Rất nhiều năm trước, tôi gởi điện tín cho Saddam Hussein để vấn kế cho Ông cách hình thành khối tân trục liên hoành Iran-Iraq-Triều Tiên để đánh bại liên quân Mỹ; đồng thời phone cho một số nhân vật Ấn Độ nhằm gây dư luận ủng hộ Saddam Hussein tiến tới giữ sự cân bằng an toàn cho thế giới. Gởi điện tín vì đó là cách nhanh nhất – và tốn kém nhất nếu tính theo số lượng từ của nội dung quá dài – vì lúc ấy chưa có fax hay internet, còn phone thì phải gọi đến tổng đài bưu điện để đăng ký và chờ nhiều tiếng đồng hồ mới được kết nối. Sự việc này cùng bản photocopy biên nhận của bưu điện Thành phố Hồ Chí Minh đối với một trong những bức điện tôi gởi đến Tổng Thống Saddam Hussein đã được kể lại trong bài viết đăng trên blog Aspiration của tôi trên mạng Yahoo 3600 khi thời đại mới của internet ập đến.  Những gì tôi miêu tả thế giới sẽ hổn loạn ra sao nếu Saddam Hussein bị lật đổ – kể cả sau đó tôi cũng viết tương tự về thế giới nếu như Tổng Thống Lybia Muammar Gaddafi bị triệt tiêu – sau này đã xảy ra y như vậy: hỗn loạn, khủng bố, chiến tranh lan tràn, không bao giờ có thể được khống chế trở lại như lúc Saddam và Gaddafi chưa bị Mỹ và NATO tiêu diệt. Tất nhiên, bài viết được nhiều người có tên họ đầy đủ viết comment và email khen tặng vì tính “cả gan” cùng mưu lược của nó. Và cũng tất nhiên, khi tôi bắt đầu viết nhiều bài chống chống Cộng, thì đám người chống Cộng hèn nhát không dám xài tên thật nhao nhao nhắc câu chuyện ngày xưa ấy và cho rằng tôi đã tư vấn cho Saddam Husssein như một thằng ngu theo công thức bịnh hoạn rằng đã là cộng sản hay thân cộng thì đương nhiên không thể nào là người giỏi.

Cũng rất nhiều năm trước, sau khi đã có internet, tôi đã viết trên 3600  rằng thế giới học thuật thật xuẩn ngốc khi chương trình thạc sĩ quản trị kinh doanh lải nhải về chuyện hoang đường của đế chế kinh tế Chindia – tức sự liên kết của Trung Quốc và Ấn Độ để hình thành thế lực kinh tế tài chính thống trị toàn cầu – và tôi cho rằng thế giới kinh doanh Âu Mỹ hãy đổ về Việt Nam vì chính Việt Nam mới sẽ là trung tâm điểm của đế chế kinh tế toàn cầu. Những gì tôi nêu lúc ấy trong bài People Say CHINDIA, I Say VIETNAM  sau vài chục năm đã trở thành sự thật: Chindia tự động biến mất khỏi thế giới học thuật kinh tế hàn lâm, và Việt Nam trở thành trung tâm của ASEAN chứ không phải Singapore hay Thái Lan, cũng như Việt Nam trở thành một thực thể đầy kiêu hãnh cùng với Hoa Kỳ trong đội ngũ vài nước tiên phong hình thành khối TPP Đối Tác Xuyên Thái Bình Dương mang tính chất một thế lực kinh tế toàn cầu mới có thể vươn đến và bứt xa Khối Cộng Đồng Châu Âu già cỗi.

Nhân ngày Nhà Giáo, hôm nay có vài học trò thân thương đến thăm tôi với những bó hoa đơn sơ – theo đúng lời dặn của tôi trong hơn 30 năm qua – và có nhắc tôi về những lời tiên tri thấu thị mang tính tầm nhìn của tôi trước đây cũng như hai năm gần đây khi tôi nói với các em rằng Âu Mỹ đã xằng bậy khi xúm lại chống Nga, muốn làm Nga kiệt quệ. Các em nói rằng quả thực, hiện nay Nga đang tung sức mạnh quân sự khủng khiếp trong tấn công IS dù cho sự cấm vận của Phương Tây có làm Nga mất đi phần thu nhập khổng lồ từ dầu hỏa. Tôi nói dù Tổng Thống Nga là Putin hay là bất kỳ ai khác thì Nga vẫn luôn là thế lực kinh tài hùng mạnh, dù Tổng Thống Nga là Putin hay là bất kỳ ai khác thì Phương Tây vẫn luôn sẽ chống Nga vì không thể có sự bắt tay chung sống giữa những siêu cường, và dù Tổng Thống Nga là Putin hay là bất kỳ ai khác thì Phương Tây vẫn cứ sẽ là kẻ đứng chiếu dưới dành cho phe bại trận, vì Nga là Nga và đặc điểm của Nga là luôn hùng mạnh mà không lệ thuộc vào thể chế chính trị như thuộc thời Sa Hoàng, thời Cộng sản Xô viết, hay thời tư bản. Âu Mỹ sẽ lâm vào cơn khủng hoảng triền miên vì sự ngu xuẩn chống Nga miên triền.

Vì hí hửng chống Nga mà Châu Âu ngu xuẩn để yên cho Ukraine thực thi chính sách kỳ thị người dân gốc Nga cùng việc loại bỏ tiếng Nga ra khỏi đời sống Ukraine khiến dân Ukraine gốc Nga phản kháng, nêu thỉnh nguyện đưa bán đảo Crimea trở về với Nga mà Nga không thể không cung kính hân hoan tiếp nhận, làm không những Ukraine mà cả khối NATO tự dung đem vùng đất mang tầm quan trọng chiến lược sống còn dâng tặng cho sức mạnh hải quân Nga.

Vì hí hửng trước việc hè nhau vừa cấm vận Nga vừa hạ giá dầu hỏa để làm Nga kiệt quệ, Âu Mỹ đã ngu xuẩn tự làm suy yếu mình vì chính Âu Mỹ cùng đồng minh hùng mạnh của họ là Saudi Arabia cũng chịu chung số phận bị mất phần lớn nguồn thu nhập do việc hạ giá dầu hỏa mà họ lầm tưởng là Nga sẽ gục ngã trước còn họ sẽ nhờ có tiềm lực kinh tế tập thể lớn hơn sẽ gượng dậy được. Chính sự cùng nhau làm Nga suy yếu và tự làm suy yếu chính mình mà Âu Mỹ đã tạo điều kiện cho sự bùng phát mạnh hơn, lấn lướt hơn, long trời lở đất hơn của IS và các tổ chức khủng bố khác của Al Qaeda.

Âu Mỹ đã ngu xuẩn vì đã không bao giờ chịu nhìn nhận sức mạnh tinh thần Nga: người Nga dù theo bất kỳ khuynh hướng chính trị nào cũng có cùng lúc hai nhận thức tự thân về (a) sức mạnh quân sự đầy kiêu hãnh của dân tộc và (b) sự ghét bỏ của Âu Mỹ. Chính vì biết dân tộc mình luôn là đối tượng của sự ghét bỏ của Âu Mỹ, người Nga sẵn sàng chấp nhận những khó khăn mà một cuộc cấm vận có thể mang đến, để ủng hộ chính phủ; và chính vì luôn có sự kiêu hãnh về sức mạnh dân tộc mà người Nga luôn ủng hộ chính phủ đối với bất kỳ sự thị uy phô diễn sức mạnh nào của quân đội, dẫn đến việc Nga ung dung sử dụng vũ khí hiện đại nhất, cầu kỳ nhất, triển khai phức tạp nhất và tốn kém nhất khi tấn công IS. Những bài bản của binh pháp họ Tôn trở thành thứ vất đi khi thay vì bắn hỏa tiển hành trình từ biển Địa Trung Hải trực diện vào trận địa của IS dễ dàng chính xác hơn, thì Nga lại phô diễn hệ thống vũ khí cực kỳ tinh vi tối tân của mình khi khai hỏa đợt đầu tiên cùng lúc 26 tên lửa hành trình 3M14E Sizzler từ hạm đội trấn thủ biển Caspian ở cách xa những hơn 1.500km, bay dàn hàng ngang đầy ngạo mạn là là sát mặt biển để rồi khi đến đất liền thì ngóc lên đi vòng vèo qua không phận Iran và Iraq với địa hình phức tạp hơn, có cao độ núi non hiểm trở thay đổi đột ngột hơn, vượt qua tất cả các chướng ngại trên biển, trên đất, trên không của tất cả các khí tài do thám quân sự của liên quân Mỹ trước khi tỏa ra đánh chính xác vào cùng lúc 11 trận địa khác nhau của IS tại Syria, một việc mà Mỹ chưa bao giờ dám thực hiện tương tự khi sử dụng tên lửa hành trình siêu thanh tầm xa Tomahawk của họ vốn là thứ vũ khí chỉ được phóng lên từng chiếc lẻ loi hoặc tối đa cùng lúc hai tên lửa, mà cũng chính vì vậy mà thông điệp gián tiếp của Nga rằng Nga có thể đánh bằng tên lửa hành trình tối thiểu cùng lúc 26 chiếc đến bất kỳ mục tiêu nào của bất kỳ nước nào bất kể khoảng cách địa lý ra sao qua việc tấn công nói trên từ Biển Caspian chứng tỏ thiên la sấm sét Sizzler tấn công của Nga có đẳng cấp vô hiệu hóa địa võng lá chắn Patriot phòng thủ của Mỹ, đã làm Châu Âu run sợ kinh hoàng trước viễn cảnh uy lực của hàng trăm tên lửa hành trình Sizzler nếu khai hỏa cùng lúc tỏa ra lao đến hàng trăm vị trí cơ sở chiến lược quân sự và kinh tế kinh đô của toàn Châu Âu, buộc phải bày tỏ sự kính trọng mới và cung cách mới trong đối ngoại và đối thoại với Nga.

Mỹ cần nhớ một điều rằng Mỹ có thể tiêu diệt Saddam Husein và Muamar Gaddafi nhưng sự biến mất của hai nhân vật quyền năng khủng khiếp thống trị dìm đầu khủng bố này tất nhiên dẫn đến việc chủ nghĩa khủng bố không còn ai trên đời có thể khống chế được nữa.

Mỹ cần nhìn nhận một thực tế rằng Mỹ không bao giờ có thể tiêu diệt được nước Nga cũng như không bao giờ tiêu diệt được nước Tàu, mà trong hai kẻ thù hoàn toàn khác nhau này (Nga bành trướng “đế chế” một cách khôn ngoan rình rập sự ngu xuẩn sơ hở quá đà của đối phương, trong khi Tàu bành trướng “đế chế” bằng cách lưu manh trân tráo trắng trợn xua quân lấn chiếm như đã từng thực hiện với Ấn Độ, Việt Nam, v.v.) thì một khi không thể cùng lúc tiêu diệt cả hai, sự chọn lựa thân thiện hơn với Nga đương nhiên hợp lý hơn, đảm bảo cho một sự tồn tại chung ít căng thẳng hơn, ít đau đầu hơn, có thể giở chiêu trò công pháp quốc tế ra đấu khẩu hơn. Trên thực tế, Mỹ đã cực kỳ ngu xuẩn khi một mặt vừa dè chừng tên lưu manh khổng lồ Tàu vừa không dám làm gì chống lại nó cụ thể cả, một mặt tập trung làm suy yếu Nga, với kỳ vọng ngô nghê rằng triệt hạ Nga xong sẽ rảnh tay xử trí tính sổ Tàu. Nga không bao giờ có thể bị tiêu diệt, và các chiêu trò làm Nga suy yếu chỉ dẫn đến cùng lúc 4 hệ lụy của (a) sự suy yếu kinh tế toàn cầu, (b) sự tồn tại ngang nhiên hơn của khủng bố, (c) sự thiên về Tàu của Nga khiến Tàu mạnh hơn, lưu manh hơn, và (d) sự xuất chiêu của Nga để giữ “thể diện” khi bị dồn vào chân tường sẽ vô cùng khủng khiếp, đe dọa cả thế giới Âu Mỹ.

Vladimir Putin đang cứu vớt cả thế giới bằng cách ủng hộ Bashar al-Assad, từ kinh nghiệm thương đau của ngày xưa khi Nga đã để Liên Hợp Quốc trói tay cho Mỹ tự do tiêu diệt Saddam Hussein và Muamar Gadaffi. Mất Saddam và Gaddafi, thế giới ngập ngụa trong thảm họa khủng bố. Mất Al-Assad, ngay cả Mỹ cũng sẽ không còn.

Hãy khôn mà để yên cho Tổng thống Syria Bashar al-Assad, hỡi bạn Hoa Kỳ thân mến!

Hoàng Hữu Phước, Thạc-sĩ Kinh-doanh Quốc-tế

Giá Như Còn Đó Những Người Nghèo Xưa

Người Sài Gòn Chính Hiệu

Hoàng Hữu Phước, MIB

Trên đời không bao giờ thực sự tồn tại cái gọi là văn học hiện thực phê phán, vì văn học thuộc loại fiction tức thuần túy dựa trên trí tưởng tượng và hư cấu. Điện ảnh là một hình thái khác của văn học nên tất nhiên cũng toàn là sản phẩm hoàn toàn xạo của trí tưởng và hư cấu, mặc cho tác phẩm điện ảnh ấy có thể về một vị vua Anh nói cà lăm thời thế chiến, hoặc về Tần Thủy Hoàng hay Steve Jobs. Để biết một dân tộc thèm khát thèm thuồng thèm muốn điều gì, hãy xem phim ảnh dân tộc ấy làm. Xem phim Mỹ như Siêu Nhân, Người Dơi, Người Nhện, hay ngay cả Thần Thor, v.v., người ta thấy một sự giả trá rằng dường như tất cả các vị thần và những người kiệt xuất từ thiên hà khác đến địa cầu đều phải đáp xuống Mỹ, làm công dân Mỹ, từ đó suy ra ắt một bộ phận rất đông dân tộc Mỹ thèm khát cái họ chưa bao giờ có được: sức mạnh hùng anh ngự trị toàn cầu và được nhân loại kính trọng. Xem phim Việt người ta có thể thấy một sự giả trá rằng có sự ưa chuộng cái môn đăng hộ đối, cái biệt thự, cái xe hơi, cái ăn chơi trác táng, thậm chí cái cởi áo cởi quần, từ đó suy ra ắt một bộ phận rất nhỏ dân Việt thèm được vươn cao lên tận giường ngủ của những người mà họ tưởng thế mới là kiểu Âu Mỹ xịn.

Là dân Sài Gòn chính hiệu, tôi có thể khẳng định ngay rằng tại Sài Gòn đã không hề có cái gọi là “môn đăng hộ đối” trong thực tế đời sống, và rằng chính người nghèo Sài Gòn là thước đo đạo đức đạo lý đạo hạnh đạo nghĩa đầy tự hào và được sự tôn trọng của toàn xã hội dù xã hội ấy trắng hay đen.

Thủa nhỏ, có lần tôi đã đứng trong sân trước nhà để xem đám cưới ở nhà bên cạnh là căn nhà lụp xụp số 16/72/14 đường Nguyễn Thiện Thuật, Quận 3. Gia đình chú rể Phạm George (Việt kiều Pháp) vầy đoàn đông đúc sang trọng cực kỳ đến rước cô dâu Nguyễn Thị Hòa. Cô Hòa là một phụ nữ người Bắc di cư, gầy gò, ốm yếu, thấp bé, và miệng Cô bị cái mà thiên hạ thường gọi là “hô”. Cô sống cùng anh chị mà tôi gọi là Ông Hai và Bà Hai trong căn nhà thấp lè tè , cũ kỹ, mái lợp ngói, sát bên cạnh nhà Ba Má tôi ấy. Sau giải phóng vài năm, Cô cùng chồng và hai con trai sang Pháp định cư. Cái mà tất cả các gia đình giàu có ở Sài Gòn kiếm tìm tất nhiên không bao giờ là tiền bạc mà là một báu vật ngời sáng chói lòa cho xứng đáng với họ: đứa con dâu đức hạnh của một gia đình đức hạnh. Vậy, cái gọi là “môn đăng hộ đối” tức nhà giàu phải lấy nhà giàu chỉ là sự thoát thai từ trí tưởng tượng của những kẻ chưa từng lớn lên trong chiếc nôi gia đình đức hạnh.

Chưa kể, khi Ba tôi lấy xong tú tài Pháp lên Sài Gòn làm “thầy ký” ở công ty Pháp Moitessieur, Ông Nội tôi là một nhà nho dạy học đã chọn một cô gái quê nhà nghèo chỉ học xong lớp 3 hay 4 tiểu học để xin phép cha mẹ cô gái ấy chấp nhận cho Ba tôi đến hỏi cưới cô gái ấy, và chúng tôi được sinh ra, được dưỡng nuôi, giáo dục bởi đấng sinh thành ấy, chứ không phải bởi một phụ nữ Pháp hoặc nói tiếng Tây như gió ở Sài Thành hoa lệ. Cái mà tất cả các gia đình có danh giá ở Sài Gòn kiếm tìm tất nhiên không bao giờ là tiền bạc mà là một báu vật ngời sáng chói lòa cho xứng đáng với họ: đứa con dâu đức hạnh của một gia đình đức hạnh. Vậy, cái gọi là “môn đăng hộ đối” tức nhà giàu phải lấy nhà giàu chỉ là sự thoát thai từ trí tưởng tượng của những kẻ chưa từng lớn lên trong chiếc nôi gia đình đức hạnh.

Rồi đến khi tôi bước chân vào trung học, dù bản thân bình dân, không giàu có như các bạn cùng lớp: tôi đi bộ đến trường trong khi họ đi xe loại thời thượng thủa ấy như Cady, PC, hay tệ lắm cũng là Velo Solex, hoặc do sĩ quan cận vệ đưa đi học bằng xe Jeep, tôi luôn là người duy nhất nhận được những lá thư tỏ tình của các nữ sinh giàu có thuộc hàng “hoa khôi” con cưng của những gia đình quan chức thân quen Mỹ, dù tôi đang học lớp 8 hay lớp 12, chỉ cần một điều kiện tiên quyết: phải học giỏi và có tư cách chững chạc, không nhí nhố, trẻ con.

Người nghèo ở Sài Gòn là những người có những nghề nghiệp đầy danh dự tự hào nhưng những nghề ấy không đem lại thu nhập cao. Chính vì tự hào với nghề cha truyền con nối mà một bà bán xôi đã chọn những hạt nếp thượng hạng, bà bán cơm tấm đã chọn những hạt tấm của gạo thượng hạng, bà bán cháo lòng đã chọn những phủ tạng heo tươi sống rửa sạch bằng khối lượng nước máy khổng lồ, v.v. và v.v., tất cả đã hình thành nên những món ăn bình dân đường phố cực kỳ thơm ngon, cực kỳ bổ dưỡng, cực kỳ vệ sinh, đem lại sự kính trọng của người tiêu dùng giàu hay không giàu đối với những người bán hàng rong không thể giàu đó. Nghèo cho sạch, rách cho thơm, chính là cung cách, phong thái của người nghèo Sài Gòn trong mưu sinh, trong thể hiện bản thân, và trong giáo huấn con cái. Người nghèo Sài Gòn trở thành thước đo thật chuẩn để phân biệt người giàu sang thế gia vọng tộc với bọn trọc phú, vì người giàu sang thế gia vọng tộc thật sự luôn kính trọng người đức hạnh buôn gánh bán bưng và sẵn sàng tìm dâu tìm rể nơi những gia đình nghèo nhưng đức hạnh đó, vì rằng đối với họ chính đức hạnh của dâu và rể mới đảm bảo cho sự tồn tại hưng thịnh của cái “thế gia vọng tộc” của họ.

Cái cộng nghiệp của Nhà Phật là lời giải thích tuyệt đối đúng cho sự thay đổi toàn xã hội ở Sài Gòn: sự kết thúc chiến tranh, thống nhất đất nước, đã đi kèm với cùng lúc 3 vấn nạn: (a) nhiều người nghèo Sài Gòn được người “thế gia vọng tộc” kết thông gia ngay để cùng nhau vượt biển, (b) nhiều người nghèo Sài Gòn rời bỏ Sài Gòn về miền quê, (c) nhiều người nghèo Sài Gòn không thể tiếp tục làm những nghề cha truyền con nối đầy tự hào như trước do những quy định khó khăn và nhất là do thiếu nguồn nguyên liệu cao cấp từ sự cấm chợ ngăn sông. Lớp người nghèo mới bắt đầu xuất hiện ở Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh thành khác, gồm bốn loại: (a) những người dân “chạy giặc” đổ dồn về từ các nơi khác vào thời khắc cuối cùng của Việt Nam Cộng Hòa và mất hết tài sản trên đường “chạy giặc”, (b) những công chức không thể tiếp tục có việc làm dưới chế độ mới, (c) những người giàu có bị liệt vào hạng tư sản mại bản nhất thiết phải dời đi xây dựng kinh tế mới, và (d) những người giàu có không thuộc hạng tư sản mại bản nhưng sợ hãi không dám chường mặt ra nhận tiền do Ủy Ban Quân Quản hoàn trả từ kho tàng các ngân hàng Việt Nam Cộng Hòa. Để tồn tại, những người nghèo mới này phải ra tay tàn diệt những người nghèo cũ: họ làm những việc như bán xôi, bán cơm tấm, bán cháo lòng, thậm chí bán nem “Lai Vung”, v.v. nhưng bán với giá rẻ hơn vì nguyên liệu kém hơn và vì không có tay nghề cha truyền con nối. Hậu quả là người nghèo cũ không thể sống được, phải bỏ nghề, tha phương cầu thực, kiếm kế sinh nhai mới, còn người nghèo mới gây ra sự chụp giựt hỗn loạn nhất là trong “thị trường ẩm thực” khiến xảy ra bao vụ ngộ độc thực phẩm, gây ra vấn nạn an toàn vệ sinh thực phẩm, cũng như sự biến mất của nem “Lai Vung” và những thứ tương tự. Dần dà người nghèo mới này mang một nội hàm mới về ý nghĩa: đó là những người nghèo tay nghề, nghèo đạo đức, nghèo đạo hạnh, nhưng không nghèo tiền, mà tin tức nhan nhản trên báo chí cung cấp thông tin về những đoàn xe tải thu gom thịt gia súc chết bệnh, thiu thối, để chế biến thơm ngon tung ra thị trường.

Sống chết mặc bây không bao giờ là thái độ sống của người nghèo Sài Gòn sang cả, mà là của người bần cùng, vì chỉ có bần cùng mới sinh đạo tặc chứ nghèo chỉ có thể sinh ra cung cách nghèo cho sạch, rách cho thơm.

Sống chết mặc bây không là cung cách sống của người nghèo Sài Gòn từng đu bám theo xe đò bán từng xâu nem Lai Vung danh tiếng thơm ngon bổ dưỡng vệ sinh tuyệt đối, mà là của những kẻ lưu manh bán nem Lai Vung tai tiếng đầy giòi bọ làm mất luôn sản phẩm nem Lai Vung.

Là người nghèo Sài Gòn trong một gia đình nghèo Sài Gòn, tôi chỉ còn biết than rằng: giá như còn đó những người nghèo xưa để xã hội vẫn còn thước đo đạo lý đạo nghĩa đạo đức đạo hạnh, và để người giàu có chiếc gương soi rõ nét nhất chân thật nhất về mức độ đạo lý đạo nghĩa đạo đức đạo hạnh của chính mình, từ đó sự làm giàu của bản thân được tiếp tục tiến lên mà không gây hại cho xã hội.

Giá như còn đó những người nghèo xưa.

Hoàng Hữu Phước, Thạc-sĩ Kinh-doanh Quốc-tế

Đô Vật Và Sự Thơ Ngây Của Người Mỹ

Wrestling

Hoàng Hữu Phước, Thạc-sĩ Kinh-doanh Quốc-tế

Nhiều cô gái Việt Nam trẻ người non dạ đã khóc khi xem – dù trên tivi – một trận đấu đô vật wrestling của Mỹ trước cảnh một đấu sĩ đô vật nhảy đạp lên bụng đối phương và bẻ tay bẻ chân đối phương đang oằn oại trên sàn đấu.

Wrestling thực chất là một trò hề. Nhưng nhiều người Mỹ sẵn sàng và say mê bỏ tiền ra để xem những trò hề đó.

Chỉ cần xem qua tivi – tất nhiên là chương trình thể thao của đài nước ngoài – người Việt có thể lưu ý đến những sự thật sau:

– Wrestling dành riêng cho những đấu sĩ có thể hình hấp dẫn về giới tính dù đó là đấu sĩ nam hay đấu sĩ nữ, và quần mặc thì phải là xì-líp cho gợi cảm và gợi dục

– Wrestling luôn bắt đầu bằng trận đấu võ mồm của các đấu sĩ, hết người này dùng micro phát biểu hùng hồn lăng nhục đối phương, đến người kia “đáp từ” tương tự, mà mục đích để gây phấn khích sục sôi nơi khán giả

– Tất cả các trận wrestling đều được biết trước kết quả vì người thắng được ban tổ chức ấn định ngay từ đầu

– Wrestling là màn biểu diễn nhào lộn với những tư thế luôn luôn có như chạy vào dây căng để lấy trớn lao ra húc ngã đối phương (hoặc đối phương đang lảo đảo đứng không nổi bổng đột nhiên linh hoạt lạ thường biết né qua một bên và ngáng tay đánh ngay ngực kẻ đang từ dây căng phóng đến), hoặc đánh cho đối phương nằm ngữa trên sàn rồi leo lên dây căng quay lưng lại để nhảy lộn cầu vồng giáng lưng mình xuống bụng đối phương (hoặc đối phương bị đánh cho te tua nằm bất động trên sàn bổng đột nhiên linh hoạt lạ thường biết né qua kịp lúc để kẻ đang tung mình bay cầu vồng giáng lưng xuống sàn oằn oại thay mình), hoặc đánh cho đối phương mềm người để đè “pin” tức đè ngữa đối phương làm chạm hai vai xuống sàn để trọng tài đếm để rồi trăm lần như một kẻ bị đánh mềm người đột nhiên linh hoạt lạ thường nhấc một vai lên kịp trước khi trọng tài đập tay lần thứ ba để vô hiệu đòn đè buộc kẻ chiếm ưu thế phải mang bộ mặt uất ức giận dữ buông tha đứng dậy đấu tiếp, v.v.

– Wrestling là màn biểu diễn cứ như thật với đấu sĩ mang giày bốt đế đinh đạp lên ngực lên bụng đối phương đang bị đánh mềm người ngồi dựa vào góc đài, mà đôi khi máy quay phim do sơ ý quay quá cận cảnh làm lộ ra sự thật là bàn chân phải to đùng đang giáng từ trên xuống đột nhiên nhẹ đi lướt như gió trên ngực lả lơi xuống bụng đối phương cách da thịt đối phương đúng chiều dày của một tờ giấy A4, không để lại bất kỳ dấu giày in trên cát nào, vệt đỏ nào, chỗ trầy nào trên ngực bụng trắng hếu của đối phương – trắng hếu vì người da đen cũng như da màu khác đều chơi thiệt với môn quyền anh boxing chứ ghét chơi xạo với môn đô vật wrestling. Còn tinh mắt hơn, người xem sẽ nhận ra một điều là trước khi đánh cánh tay phải vào ngực đối phương hoặc trước khi dùng chân phải đạp vào ngực vào bụng đối phương, đấu sĩ luôn như tia chớp đập chân trái xuống sàn tạo âm thanh cứ như vang lên từ cú đánh hay cú đạp mạnh vào da thịt đối phương vậy.

– Wrestling là bộ môn kịch nghệ với các màn đấu sĩ chui xuống gầm sàn lôi ra ghế sắt để lên sàn đập đối phương, hoặc đánh văng đối phương xuống bàn ban tổ chức để leo xuống đánh tiếp ngay tại bàn ban tổ chức, còn trọng tài diễn xuất giơ tay bất lực kiểu “biết làm thế nào được”, và màn biểu diễn võ thuật duy nhất của các trọng tài nhỏ con là hoặc bị đấu sĩ rượt đánh chạy lòng vòng hoặc bay người nện cái rầm nằm sấp xuống sàn để đếm ngay khi có đấu sĩ đè “pin” đối phương.

– Thỉnh thoảng, như để chứng minh “bọn tớ không đánh cuội”, phe wrestling tổ chức trận đấu trong lồng sắt như thể phải chịu chết chứ đừng hòng chạy thoát, hoặc dàn cảnh cho đấu sĩ chui xuống sàn lấy lên một vật không ai hiểu tại sao có sẵn đó là một bao đầy nhóc mảnh thủy tinh, rắc lên sàn, đặt đối phương đã bị đánh mềm người nằm lên trên, rồi bản thân trèo lên dây căng để bay người lộn mèo cầu vồng nện lưng xuống bụng đối phương để thủy tinh găm vào lưng kẻ bại trận, và tất nhiên đối phương bại trận gần như đã bất tỉnh đó đột nhiên linh hoạt nhanh nhẹn lạ thường quay sang một bên né khiến tấm lưng trần của kẻ chinh phục nện xuống sàn miểng chai bị tóe máu gây bao cảm xúc rợn người cho khán giả. Đặc biệt các đấu sĩ “con cưng” tức những ai luôn được thu xếp để đoạt các đai vô địch và trở thành ngôi sao điện ảnh cơ bắp thì không hề xuất hiện trong các trận đấu nào cần có máu thật chảy ra từ mảnh thủy tinh nghĩa là trò hề máu me chỉ do những đấu sĩ vô danh tiểu tốt hoặc đã đứng bên kia sườn dốc của vọng danh biểu diễn.

Nói tóm lại, wrestling của Mỹ là trò hề. Bạn chỉ cần hỏi một Việt Kiều Mỹ là sẽ rõ. Còn nếu một người Mỹ có say sưa kể cho bạn nghe về wrestling Mỹ thì bạn hãy tỉnh bơ nói rằng wrestling Việt mới là ghê gớm vì ngày xưa ở Việt Nam hễ thi đấu wrestling Việt là ngay cạnh sân đấu để sẵn chiếc hòm vì trận đấu chỉ có người sống và kẻ chết chứ không có người thắng và kẻ thua. Bảo đảm với bạn là người Mỹ ấy sẽ biết thế nào là tự kềm chế nếu muốn nói về môn wrestling Mỹ mà toàn nhân loại do biết là thứ dỏm nên không cho nó xuất hiện ở giải Olympic danh giá bất kỳ.

Hoàng Hữu Phước, Thạc-sĩ Kinh-doanh Quốc-tế

ISIS

Chiếc Mặt Nạ Của Phương Tây

Hoàng Hữu Phước, MIB

Lần đầu tiên kể từ vụ Algiers Putsch tức Putsch d’Alger của cuộc đảo chánh nhằm lật đổ Tổng thống Pháp Charles de Gaulle tháng 5 năm 1961, nước Pháp mới phải ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia ngay sau các cuộc tấn công kinh hoàng tại Paris tuần qua. Trước đó, cũng tại Paris, các vụ tấn công Tòa Soạn Charlie HebdoTiệm Tạp Hóa Kosher ở Porte de Vincennes ngoại ô Paris đầu năm nay trở thành những cuộc diễn tập ở quy mô nhỏ. Gần như ngay trong tích tắc các tư liệu dường như đã chuẩn bị sẵn một cách công phu kiểu cẩm nang Gia Cát Khổng Minh được lên khuôn để lái tất cả dư luận toàn thế giới về một cái tên: ISIS. Như tất cả các cuộc tấn công khủng bố gần đây tại Châu Âu và Bắc Mỹ kể cả vụ Garland ở Texas Hoa Kỳ tháng 5 năm nay, những kẻ thủ ác đều giống nhau ở điểm chúng bị các cơ quan an ninh theo dõi trong nhiều năm, một số trong bọn chúng thậm chí còn bị bắt giam vì những cáo buộc có liên quan đến khủng bố, từng ra hải ngoại chiến đấu bên cạnh các tổ chức khủng bố được Phương Tây hậu thuẩn ở Syria, Iraq, và nhiều nơi khác trên thế giới. Vậy ISIS là ai hay là gì, và lẽ nào hắn hay nó có quyền năng tuyệt đỉnh đánh bại toàn bộ hệ thống tình báo và phản gián của Phương Tây để có thể gây ra những cuộc tấn công tại bất cứ nơi nào hắn hay nó muốn, thậm chí được thực hiện bởi những kẻ thủ ác kamikaze terrorist tức khủng bố cảm tử mà các cơ quan an ninh của các đế chế tình báo Phương Tây này biết rất rõ, đã từng đôi lần sờ gáy chúng, cũng như đã luôn có hồ sơ ghi nhận đầy đủ nhất cử nhất động của chúng trong ít nhất hàng thập kỷ trong nội địa và cả ở hải ngoại nhưng hoàn toàn không thể làm gì để vô hiệu hóa chúng?

Al Qaeda

Trước hết, Al Qaeda cùng các tổ chức phụ thuộc đã do chính Mỹ lập nên và tài trợ với những trại huấn luyện của CIA tại Pakistan để chiêu mộ và đào tạo 35.000 chiến binh jihad từ 43 quốc gia Hồi Giáo để chống lại Liên Xô trong cuộc chiến tranh Afghanistan những năm 1980 của thế kỷ trước. Từ thời Chính quyền Reagan đến nay Mỹ đã thường xuyên tài trợ cho hệ thống khủng bố Hồi giáo. Nguyên Bộ Trưởng Ngoại Giao Anh Robin Cook từng tuyên bố thẳng thừng trước Hạ Viện Anh rằng Al Qaeda là sản phẩm của các cơ quan tình báo Phương Tây, rằng Al Qaeda là từ viết tắt của “cơ sở dữ liệu” trong tiếng Ả Rập, tức hồ sơ vi tính danh sách hàng ngàn người cực đoan Hồi Giáo mà CIA đã huấn luyện thành công với sự chu cấp tài chính của Saudi Arabia nhằm đánh bại Liên Xô ở Afghanistan. Chính CIA đã tạo ra nhân vật Osama Bin Laden và dưỡng nuôi tổ chức khủng bố của hắn trong những năm 1980 ấy. Mối quan hệ Mỹ-Al Qaeda luôn là thứ quan hệ yêu đó rồi ghét đó: tùy vào việc một nhánh khủng bố nào đó của hệ thống Al Qaeda tại một khu vực nào đó có phục vụ đúng ý đồ quyền lợi của Mỹ hay không mà Bộ Ngoại Giao Mỹ sẽ hoặc tiếp tục vung tiền tài trợ hoặc ra tay chống đối.

ISIS – Nhà Nước Hồi Giáo The Islamic State (gọi tắt là IS)

ISIS thoát thai từ hệ thống Al Qaeda, do tình báo Mỹ CIA tạo ra, với sự chung tay góp sức của tình báo Anh MI6, tình báo Israel Mossad, tình báo Pakistan ISI và tình báo Saudi Arabia GIP Ri’āsat Al-Istikhbārāt Al-’Āmah. Các đạo quân của ISIS tham gia vào cuộc nổi dậy do Mỹ và NATO hậu thuẩn để chống lại chính quyền Tổng Thống Bashar al Assad ở Syria. Tổng Thống Bashar al Assad phải bị lật đổ không vì chế độ độc tài, chẳng vì bất kỳ danh xưng tiêu cực nào như tham nhũng hay lạm sát, mà chỉ vì một lý do duy nhất: đồng minh trung thành tuyệt đối của siêu cường Nga. Thời gian dài của năm 2014 đã chứng minh ISIS được liên minh quân sự Phương Tây bảo bọc chở che qua sự tấn công duy chỉ bằng mồm của Tổng Thống Mỹ. Những diễn biến gần đây tại Trung Đông do chính tình báo Israel tiết lộ cho biết các phần tử khủng bố ISIS và lính đánh thuê Al Nusrah được tuyển mộ bởi NATO và Thổ Nhĩ Kỳ từ các quốc gia Trung Đông và từ cộng đồng Hồi Giáo trên toàn thế giới để giao cho CIA huấn luyện và trang bị vũ khí tối tân hạng nặng, còn quân đội Thổ Nhĩ kỳ sẽ chứa chấp các “chiến binh tình nguyện” này để lẻn đưa vào Syria tham chiến cùng các phiến quân nhằm nhanh chóng lật đổ Tổng thống Bashar al Assad bằng xung đột vũ trang.

Y hệt như Al Qaeda, ISIS là sản phẩm của Mỹ, là công cụ khủng bố để Mỹ phân chia chiếm lĩnh vùng Trung Đông đầy ắp dầu hỏa và để khống chế tầm ảnh hưởng của Iran đối với khu vực Trung Đông. Sự thật về việc Mỹ từ lâu đã tài trợ cho các nhóm khủng bố chỉ làm ngạc nhiên những ai chỉ đọc báo mà làm ngơ với thế giới sử. CIA đã liên minh với Hồi giáo cực đoan từ thời kỳ Chiến Tranh Lạnh, lúc Mỹ xem chỉ có sự tồn tại giữa hai đối trọng của một bên là Liên Xô cùng các nước dân tộc chủ nghĩa thuộc Thế Giới Thứ Ba và một bên là liên minh chống Nga gồm các quốc gia Phương Tây cùng các nhà nước Hồi Giáo quân phiệt. Trong những năm 1970 của thế kỷ trước, CIA đã sử dụng tổ chức Anh Em Hồi Giáo tại Ai Cập làm trường thành ngăn chặn sự bành trướng của Liên Xô cùng sự lan truyền của ý thức hệ Mác-xít trong các quốc gia Ả Rập. Mỹ công khai ủng hộ tổ chức Hồi giáo Sarekat chống Tổng thống Sukarno ở Indonesia, cũng như ủng hộ nhóm Hồi giáo khủng bố Jamaat-e-Islami chống Tổng thống Zulfiqar Ali Bhutto ở Pakistan. Sự thể cứ được lập đi lập lại, và Al Qaeda cũng như ISIS được dựng xây cho cùng một mục đích sử dụng của Mỹ

Vì Sao Là Pháp?

Trong hàng ngũ của ISIS có sự hiện diện của các thành viên lực lượng đặc nhiệm Anh và nhiều nước Phương Tây khác, trong đó có Pháp. Cả Mỹ và Pháp – tất nhiên có Anh, Thổ Nhĩ Kỳ, Saudi Arabia, Qatar, và Israel, v.v. – đều tài trợ cho các tổ chức khủng bố thuộc Al Qaeda tại Syria và Iraq, bao gồm cả các thực thể mang tên Nhà Nước Hồi Giáo IS và Al Nusra. Cụ thể hơn, Pháp từng trở thành quốc gia đầu tiên của khối Hiệp Ước Bắc Đại Tây Dương NATO trực tiếp cung cấp vũ khí cho phiến quân Libya LIFG thuộc Al Qaeda nhằm lật đổ Tổng thống Gadafi của Libya, và không quân Pháp theo lịnh của Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy đã bảo vệ cho các quân đoàn khủng bố được rảnh tay gây ra những cuộc diệt chủng khủng khiếp trên bộ. Đầu năm 2013, Pháp cung cấp vũ khí cho các phiến quân ở Syria, bao gồm cả Mặt Trận Al Nusra thuộc Al Qaeda mà báo Le Monde của Pháp dùng xảo ngữ xảo ngôn gọi là “phe nổi dậy ôn hòa”, sự việc mà Oxfam cho rằng Anh và Pháp phải chấm dứt ngay vì vũ khí càng được cung cấp cho các phe nổi dậy ở Syria thì càng đẩy cao số thương vong của dân lành và làm phân rã Syria. Hiện nay ISIS đã bắt tay cùng Al Nusra. Vũ khí Mỹ đã được hợp sức cùng vũ khí Pháp một cách tuyệt hảo, đầy chính danh chính nghĩa và chính đạo kiểu Tây.

Sự tham chiến tích cực và hiệu quả của Nga mới đây trong các cuộc không kích quy mô lớn, tối tân, hiện đại, vào các trận địa chủ lực của IS tại Syria trong khi liên minh quân sự Phương Tây ra sức bảo vệ chở che cho IS đã khiến liên minh quân sự này bối rối, một mặt tung truyền thông về cái gọi là Nga chỉ tập trung tấn công “phe nổi dậy ôn hòa”, một mặt buộc phải tham gia không kích IS, và một mặt tạo dư luận. Chính sự tạo dư luận này mà có cuộc tấn công tại Paris tuần qua.

Pháp là nạn nhân của IS dù là nhà tài trợ cấp nhà nước cho IS thuộc Al Qaeda.

Phải chăng Pháp tình nguyện hy sinh dân chúng để đạt chính nghĩa rằng liên minh quân sự các nước Phương Tây do Mỹ lãnh đạo tuy chỉ mới thực sự tham gia không kích cùng Nga tại Syria nhưng đã đạt được kết quả to lớn đến độ IS phải ra tay rửa hận?

Phải chăng Pháp tình nguyện hy sinh dân chúng để cứu giúp toàn khối EU thoát gánh nặng dân tị nạn, vì rằng vụ tấn công Paris đã tạo điều kiện cho Pháp và các nước EU thực hiện kế sách đóng cửa biên giới?

Phải chăng Pháp tình nguyện hy sinh dân chúng để một lần nữa làm sống dậy làn sóng Islamophobia chống lại Đạo Hồi?

Vào tháng 1 năm 2015 khi xảy ra vụ tấn công Charlie Hebo, đã có thông tin bị tiết lộ rằng các cơ quan an ninh Pháp đã theo dõi kẻ thủ ác trong cả một thập kỷ, đã từng bắt một trong hai kẻ thủ ác đó ít nhất hai lần, tống giam hắn ít nhất một lần, theo dõi cả hai ra hải ngoại đến tận nơi chúng được huấn luyện bởi các tổ chức khủng bố, và tham gia chiến đấu bên cạnh các tổ chức này tại Syria trước khi trở về Pháp; với điều gây kinh ngạc là các cơ quan an ninh Pháp xếp xó hồ sơ để yên cho cuộc thảm sát xảy ra.

Khi vụ tấn công Paris xảy ra tháng 11 năm 2015, người ta lại ngạc nhiên trước việc cơ quan an ninh Pháp cũng đã biết về những kẻ thủ ác từ trước đây nhiều năm. Biết mà vẫn cứ để yên như giữ một quân bài cho thời khắc cần đến mang tính địa chính trị chứ không vì sự an nguy của người dân. Nắm giữ quân bài tài trợ cho ISIS và nắm giữ quân bài về những tên khủng bố nội địa có dính dáng với ISIS chính là trò chơi quyền lực của các chính khách Pháp.

Dù vai trò của Pháp nhỏ nhoi trong ván cờ bạo lực của Mỹ ở Trung Đông, ISIS vẫn tấn công Paris, và đây không phải là chuyện bình thường, cứ như thể Nga chẳng ra chi trong cuộc chiến tại Syria, còn Mỹ thì quá mạnh để có thể trực tiếp dạy Mỹ một bài học để báo oán vậy. Chưa kể, ISIS dường như đủ khôn để nhận ra rằng chính cuộc di tản ồ ạt của dân Syria vào Châu Âu hiện nay mới là đòn chí tử đánh vào “kẻ thù” Phương Tây, chứ không phải gây ra một cuộc tấn công nhỏ để kẻ thù này có cớ đóng cửa biên giới. Từ đây cho ra quan ngại trên nền Thuyết Giả Định rằng để nhanh chóng đè bẹp sự trỗi dậy “bài EU” tức phong trào anti-EU của Đảng Pegida tại Đức, Đảng Độc Lập của Anh, và Mặt Trận Quốc Gia do Marine Le Pen đang dẫn đầu tại Pháp, một biến cố “tấn công Paris” trở nên cần thiết và nhất thiết phải để cho xảy ra để đảng cầm quyền các nước có thể tiếp tục thu nhiều phiếu trong kỳ bầu cử sắp tới.

ISIS Đứng Sau Vụ Tấn Công Paris, Vậy Ai Đứng Sau ISIS?

ISIS đã tồn tại một cách đầy thần thoại với siêu năng lực thoại thần: bất kể các chiến dịch quân sự ở Syria, Iraq, Hezbollah của Lebanon, hay sức mạnh của Iran và gần đây là của quân lực Nga, mặc cho toàn cầu có chung sức chống khủng bố một cách mạnh mẽ, quyết liệt, v.v., tất cả chỉ chứng minh được mỗi một điều: ISIS nhận được sự tài trợ cực kỳ khổng lồ mang tính đa quốc gia, trong đó Mỹ là một thực thể đầy quyền năng thông qua đối tác truyền thống lâu đời nhất và hùng mạnh nhất của Mỹ trong khu vực là Saudi Arabia. Chỉ cần xem tương quan lực lượng tại Syria giữa một bên ủng hộ chế độ hiện hữu của chính quyền Tổng Thống Bashar al Assad gồm Nga, Trung Quốc, và Iran, và một bên ủng hộ sự lật đổ chính quyền Tổng Thống Bashar al Assad của các nước Phương Tây, các quốc gia Vùng Vịnh và Thổ Nhĩ Kỳ, cũng đủ thấy ISIS sẽ mãi tồn tại từ nguồn tài trợ khủng khiếp đó. Chỉ cần nhìn vào bản đồ chiến sự giữa các phe nhóm tại Syria hiện nay, người ta dễ nhận ra rằng Nhà Nước Hồi Giáo rõ ràng không là một Nhà Nước mà là sự xâm lược từ nội địa quốc gia thành viên NATO Thổ Nhĩ Kỳ lấn sang hình thành vành đai dọc theo biên giới Thổ Nhĩ Kỳ – Syria, nhất là khi đó lại là vành đai để tiếp tế vũ khí và hậu cần cho ISIS, dù cho vành đai này ngày càng co rúm lại và mất tính vững chãi từ sự tham chiến đầy dứt khoát, mạnh mẽ, hiệu quả, nhanh chóng của Nga và Syria, đẩy lùi dần ISIS về phía biên giới Thổ Nhĩ Kỳ.

Cũng lại tương tự như Al Qaeda, ISIS ra tay đập lại chủ nhân ông của chúng bằng chính chiến thuật cùng vũ khí tối tân hạng nặng của vị chủ nhân ông này, bắt đầu bằng việc cắt đầu các nhà báo Mỹ, rồi vươn ra chiếm hữu phần đất nay đã rộng bằng diện tích Vương Quốc Anh.

Có thể nói rằng bản thân cuộc chiến tranh của Mỹ chống khủng bố chính là một cuộc chiến tranh khủng bố được tiến hành trên quy mô rộng lớn hơn với vũ khí hiện đại bậc nhất để chống lại một tập thể khủng bố mà Mỹ đã dày công xây dựng chính quy hiện đại bậc nhất mà thôi.

Hoàng Hữu Phước, Thạc-sĩ Kinh-doanh Quốc-tế

Nghị Sĩ Hoàng Hữu Phước Góp Ý Cho Dự Thảo “Luật Trưng Cầu Ý Dân”

Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 14 tháng 11 năm 2015

Kính gởi: Chủ Tịch Quốc Hội

Bản sao kính gởi:

– Bộ Chính Trị

– Các Phó Chủ Tịch Quốc Hội

– Chủ Nhiệm Văn Phòng Quốc Hội

– Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh

– Tổ Đại Biểu Đơn vị 1 Đoàn Đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh

– Chủ Nhiệm Ủy Ban Đối Ngoại của Quốc Hội

V/v Góp Ý Cho Dự Án Luật Trưng Cầu Ý Dân

Kính thưa Chủ Tịch:

Tôi là Hoàng Hữu Phước, Đại biểu Quốc hội Khóa XIII, Đoàn Đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh, kính có các góp ý sau cho Dự Án Luật Trưng Cầu Ý Dân được đưa ra cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 10 Quốc Hội Khóa XIII.

1) Về Điều 4.1

Đề nghị đổi cụm từ “bảo đảm để Nhân dân trực tiếp thể hiện ý chỉ của mình trong việc quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước” thành “bảo đảm để Nhân dân trực tiếp thể hiện ý chỉ của mình khi được yêu cầu tham gia đưa ra quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước”.

Lý do kiến nghị: Cử tri đã bầu ra các Đại biểu Quốc hội để thay mặt nhân dân trong quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước; do đó, nhân dân không trực tiếp thể hiện ý chí của mình trong việc quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước trừ phi (a) được yêu cầu thông qua một cuộc trưng cầu ý dân theo luật định khi (b) Quốc Hội không thể tự quyết định và không thể tự chịu trách nhiệm trước tổ quốc và dân tộc về quyết định đó.

2) Về Điều 6: Những Vấn Đề Trưng Cầu Ý Dân

a) Đối với Điều 6.1 của Dự Thảo: Hiến pháp là tối thượng; bao trùm; gần như cố định, không thể thường xuyên thay đổi, tu chỉnh, trừ phi có yêu cầu cấp bách khẩn thiết của đất nước. Vì vậy, không thể chỉ ghi liệt kê với vỏn vẹn một từ “Hiến Pháp” vốn mang nghĩa toàn bộ Hiến Pháp và tất cả mọi điều của Hiến Pháp, trong khi ở Việt Nam có một thực tế rằng sau mỗi chu kỳ thí dụ như 20 năm có thể sẽ có sửa đổi Hiến Pháp, đưa ra cho toàn dân nghiên cứu, góp ý, tập trung trí tuệ toàn dân, cực kỳ tốn kém. Quy trình này không thuộc phạm trù Trưng Cầu Ý Dân, vì quy trình Trưng Cầu Dân Ý chỉ có thể có nếu một điều khoản nào đó của Hiến Pháp hiện hành cần được sửa đổi để tạo điều kiện mang tính nguyên tắc cho các nội hàm luật pháp có liên quan trong phát triển kinh tế quốc dân. Đề nghị loại bỏ hẳn Điều 6.1 này.

b) Đối với Điều 6.2 của Dự Thảo:

– Việc liệt kê “chủ quyền, lãnh thổ quốc gia” là việc liệt kê chỉ mang tính thời thượng, hoàn toàn không thực tế, vì nội hàm này chỉ mang ý nghĩa thí dụ như liệu nhân dân có cho phép giao cho nước khác một phần lãnh thổ nước mình để họ dùng làm nhượng địa trong 99 năm hay không, và đây hoàn toàn là điều không bao giờ được phép xảy ra cho một cuộc trưng cầu ý dân; còn nếu trong một nội hàm khác chẳng hạn như liệu nhân dân có cho phép Chính phủ tiến hành kiện Trung Quốc ra Tòa Án Quốc Tế hay không thì đây cũng là việc riêng mà Chính phủ không thể đùn đẩy cho nhân dân quyết định.

– Việc liệt kê “quốc phòng, an ninh, đối ngoại” là việc liệt kê không bao giờ gặp trong luật trưng cầu ý dân của bất kỳ quốc gia nào trên thế giới. Vấn đề quốc phòng – an ninh – đối ngoại là những vấn đề chung phạm trù an ninh quốc gia và bí mật quốc gia. Mỹ không bao giờ tổ chức trưng cầu ý dân để đem quân qua Việt Nam, rút quân khỏi Việt Nam, cấm vận Việt Nam, bình thường hóa quan hệ với Việt Nam.

Đề nghị loại bỏ hẳn Điều 6.2 này.

c) Đối với Điều 6.3 của Dự Thảo:

Việc liệt kê “các nguyên tắc cơ bản của Nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa và nền dân chủ xã hội chủ nghĩa” là việc liệt kê thiếu nghiêm túc, hoàn toàn sai. Nguyên tắc cơ bản của Nhà nước pháp quyền là nền tảng chính trị không bao giờ là thứ để đưa ra trưng cầu ý dân. Không bất kỳ bộ luật trung cầu ý dân của bất kỳ quốc gia nào lại có nêu nội dung tương tự. Đề nghị loại bỏ hẳn Điều 6.3 này.

d) Đối với Điều 6.4 của Dự Thảo:

Việc ghi “các vấn đề đặc biệt quan trọng về kinh tế-xã hội có ảnh hưởng lớn đến quốc kế dân sinh” lại thuộc nội hàm chung của “các vấn đề quan trọng”, vì vậy, đề nghị loại bỏ hẳn Điều 6.4 này.

e) Đối với Điều 6.4 của Dự Thảo:

Việc ghi “những vấn đề quan trọng khác do Quốc hội quyết định” là kiểu viết vét đuôi luôn thấy ở các dự thảo dự án luật; vì vậy, đề nghị loại bỏ hẳn Điều 6.4 này.

Kiến nghị Điều 6 mới

Đề nghị thay toàn bộ 5 nội dung của Điều 6 trong Dự Thảo bằng 3 nội dung sau:

1- Quyết định các vấn đề có tầm quan trọng đặc biệt đối với Nhà Nước

2- Phê duyệt một thay đổi đưa vào Hiến Pháp

3- Phê duyệt văn kiện phê chuẩn một điều ước quốc tế quan trọng đặc biệt

Kính mong Chủ Tịch quan tâm đến các ý kiến đóng góp trên.

Kính chào trân trọng.

Hoàng Hữu Phước

Đại biểu Quốc hội Khóa XIII

Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh

TH True Milk

Hoàng Hữu Phước, MIB

Tôi vẫn nhớ như in cảm giác ngây ngất lạ kỳ khi đến thăm trang trại TH True Milk ở Nghệ An cách nay vài năm.

Ngây ngất vì cảnh đẹp Tây Phương không thể tưởng tượng lại có thể tồn tại ở Việt Nam: xanh rì cây cỏ đến tận chân trời theo những luống khổng lồ đa dạng cây trồng dùng làm lương thực dinh dưỡng được quy hoạch khéo léo bậc thầy tài hoa để tạo nên bức tranh 5D – tức 3D cộng với sự di động từ gió thoảng và sông chảy suối reo – tuyệt hảo của thiên nhiên. Cảnh đẹp thiên nhên do nhân tạo ấy không bị bất kỳ điểm chen phá nát của công trình nhà ở nào như luôn thấy ở khắp đất nước này. Dường như chỉ cần đến TH True Milk là quá đủ để cảm nhận được thế nào là cảnh đẹp thiên nhiên kỳ thú ở những xứ miền ôn đới Âu Tây.

Lạ kỳ vì tôi dị ứng với sự nóng nực. Khi tôi còn thơ ấu, Ba tôi luôn phải thức khuya để ngồi quạt cho tôi ngủ yên giấc. Còn khi tôi gánh vác việc nuôi cả đại gia đình, em gái tôi lẳng lặng ngồi quạt cho tôi ngủ yên giấc để có sức lên đường đi dạy học suốt trưa-chiều-tối. Còn khi lập gia đình ra ở riêng nhiều chục năm nay, nhà tôi suốt ngày chưa bao giờ để máy lạnh trên 160C, và hóa đơn tiền điện cứ như thể của nhà đại gia do tiêu thụ quá nhiều điện, cũng đặc biệt vì ngoài việc mở máy lạnh cả ngày, tôi còn chỉ cho nhà tôi xài bếp điện, lò điện, chứ không cho phép xài bếp gas vốn là thứ tôi cho rằng chỉ dành cho ai muốn hà tiện chứ không phải là thứ sang trọng vệ sinh an toàn gì sất. Ấy vậy mà đứng giữa khu trang trại TH True Milk cực kỳ nóng nực, cực kỳ ngột ngạt, cực kỳ khô hạn, tôi lại thấy mình vẫn có thể cảm nhận được sự ngất ngây trước cảnh quang thiên nhiên; trước lao động công nghiệp hiện đại tất bật của những cặp xe thu hoạch-xay nhuyễn và rót vào xe tải thùng hứng chạy sát bên; trước bãi phơi ủ bao la như núi những thứ thực phẩm vừa được thu hoạch ấy; v.v. tức tất cả những gì tôi khó thể miêu tả bằng tiếng Việt do không có đủ từ ngữ khác nhau cho những cảm xúc có cường độ tinh tế khác nhau như marveled.

Khi dùng bữa trưa, nhìn vị nữ chủ nhân của TH True Milk lâu lâu nhón lấy một tí xôi đậu, tôi cảm thấy như mình đang chiêm ngưỡng một điều kỳ bí với dấu hỏi to lớn: người phụ nữ nhỏ bé đó, người phụ nữ ăn uống khắc khổ có vẻ như kiêng khem đó, người phụ nữ không thuộc giới quyền lực Nhà Nước đó, lại chính là người đã dám cả gan thu gom vốn đầu tư tiên phong vào lĩnh vực trang trại bò sữa hiện đại mà tất cả các đại gia trong ngành dù có bầu sữa ngân sách căng cứng của Nhà Nước chu cấp nửa thế kỷ nay vẫn chưa ai có tầm nhìn và có gan nghĩ ra ngoài chiếc hộp như thế, đã vậy lại dám đâm đầu vào xứ miền khô hạn nghiệt ngã như Nghệ An xây dựng trang trại phải cần có hệ thống quạt mát cho bò!

Tôi là người khó tính. Vì khó tính, nhiều chục năm nay tôi không cho gia đình được tắp vào mua xăng của cây xăng nào không thuộc hãng Petrolimex sau khi ở Thành phố Hồ Chí Minh mấy chục năm trước phát hiện một hãng tầm cớ khác pha xăng chất lượng thấp hơn, lừa bịp người tiêu dùng.

Tôi là người khó tính. Vì khó tính, nhiều chục năm nay tôi chỉ mua quần áo của An Phước và cấm gia đình được mua quần áo của hãng xấu xa cực kỳ lớn kia của Nhà Nước, chẳng qua hãng xấu xa đó sau khi được Pierre Cardin cho độc quyền sản xuất nhượng quyền ở Việt Nam đã sử dụng thương hiệu và nguyên liệu của Pierre Cardin để sản xuất hàng nhái Pierre Cardin bán rẻ hơn, hốt bạc thu lợi bất chính. Khi Pierre Cardin phát hiện đã lịch sự cắt bỏ hợp đồng, lịch sự chuyển giao cho An Phước mà không túm cổ công ty xấu xa kia ra tòa để tránh cho Nhà Nước Việt Nam bị bẽ mặt. Tất nhiên, do giá An Phước cao, tôi buộc phải nói với học trò là tôi thích mặc áo sơ mi của Dệt Nha Trang để các em không phải tốn tiền nhiều mỗi khi Tết đến.

Tôi là người khó tính. Nhiều năm nay gia đình tôi chỉ dùng sản phẩm của TH True Milk, sau khi ở Thành phố Hồ Chí Minh nhiều năm trước phát hiện một hãng nọ của Nhà Nước tầm cỡ quốc gia đã sản xuất sữa tươi bằng cách đem sữa bột pha với nước, tức công đoạn hoàn nguyên đầy gian xảo, lưu manh mạt hạng, vì (a) không ai trên thế giới làm cái quy trình quái gỡ đầy tốn kém gây tai hại cho hệ sinh thái cho nhân loại như thế, (b) sữa bột không thể còn đầy đủ chất dinh dưỡng tự nhiên như sữa tươi, (c) khi sữa bột được pha với nước để mang mặt nạ sữa tươi, không ai có thể biết sữa bột ấy có đã quá hạn sữ dụng hay chưa, (d) không ai trên thế gian lại có thể cho rằng sự lừa bịp khách hàng là đạo đức kinh doanh, và (e) không ai trên thế gian này lại có thể ngờ rằng sự lừa bịp khách hàng lại có thể được thực hiện bỡi một doanh nghiệp con cưng của Nhà nước. Sự khó tính của tôi không phải là tác nhân duy nhất, độc đoán. Trong khi tôi luôn khó tính thiên về…vĩ mô, vợ tôi lại rất quan tâm đến tính vi mô của vấn đề: dinh dưỡng tốt nhưng phải tiết kiệm. Sau khi bị một vố về chất lượng sản phẩm của cái hãng mà tôi khinh miệt, vợ tôi phải thừa nhận rằng sẽ từ nay về sau chỉ mua của TH True Milk bất kể phải chi nhiều tiền hơn, vừa để gia đình an toàn, vừa để giảm huyết áp do không phải bực mình đem bỏ thùng rác mấy hộp sữa mà chồng mình không cho đem đi khiếu nại rùm beng để giữ danh tiếng cho Nhà nước.

Hôm nay viết về TH True Milk, tôi như viết về sự thật mà nhiều người ắt cũng đã có thể nhận ra, do sự thật ấy đã thật sự do vị nữ chủ của TH True Milk đã đạt được, mà không cần sự tung hê mang tính phe nhóm nào cả. Khi nói về sự thành công của vị nữ chủ TH True Milk, người ta có thể khó quên cung cách cương nghị của người ấy cả trong quyết định đầu tư, quản lý đầu tư, quản lý rủi ro đầu tư, quản lý truyền thông, của người ấy.

Khi dám vươn lên hàng ngũ đại gia từ giới tư nhân lấn sân vào ngành chiến lược quốc gia mà quốc gia đã đổ biết bao vốn liếng vào vẫn không xây dựng được một thương hiệu sữa đúng nghĩa thực chất, nữ chủ TH True Milk trở thành đích ngắm bắn vô tội vạ của giới truyền thông về những điều chỉ có trong báo lá cải mạt hạng như vốn liếng chạy chọt từ thế lực chống lưng nào, như vì sao tổng vốn chia lên đầu đàn bò hóa ra mỗi con bò có giá khủng như thế ắt có tham nhũng chăng, v.v., thậm chí khi vị nữ chủ nhân TH True Milk phát biểu một sự thật 1000% là trang trại TH True Milk lớn nhất Việt Nam thì vị Chủ tịch Hiệp Hội Sữa Việt Nam đã trả lời dè bỉu với báo chí rằng TH True Milk chỉ như con tem dán trên mông bò. Mông Bò ư? Ông chủ tịch không phải có uẩn ức dục tình do dục tính từ ấu thơ đến nay vẫn chưa được thỏa mãn nên mồm miệng cứ phải nói về mông về vú ngay cả khi nói về vấn đề có liên quan đến một phụ nữ (theo phân tâm học của Signund Freud) đó sao? Ông chủ tịch không từng học hành đến nơi đến chốn nên mới ngu hơn ở chỗ không hiểu rằng chính ông đang ví von Việt Nam – hay ám chỉ toàn dân Việt Nam nào có uống sữa – là cái mông con bò ư? Ông chủ tịch không hiểu rằng khi nói trang trại TH True Milk đứng đầu Việt Nam, nữ chủ nhân của nó chỉ nói lên sự thật rằng trên bình diện quy mô trang thiết bị hiện đại nhất thế giới, dây chuyền khép kín từ nhập khẩu bò giống, lực lượng nhân sự kỹ thuật cao được thuê từ Israel, trồng trọt các loại cây đảm bảo nguồn cung ứng tập trung đồng nhất và đầy đủ chất dinh dưỡng nhất cho bò sữa, sản xuất thực phẩm cho bò sữa, chu kỳ vắt sữa hiện đại cho đàn bò có gắn chip điện tử theo dõi sản lượng, cho đến giám định phẩm chất và sản xuất sản phẩm sữa tươi cùng các sản phẩm từ sữa của chính trang trại TH True Milk, thì TH True Milk đúng là hàng đầu Việt Nam. Ông chủ tịch vội vàng trấn áp, hạ ngay phẩm giá của TH True Milk, ví nó nhỏ như con tem, vừa để giữ thể diện cho đại gia sữa nọ của nhà nước, vừa để khẳng định quyền lực duy nhất của ông tức Nhà Nước trong việc xếp hạng doanh nghiệp lợi ích nhóm.

Khi dám vươn lên hàng ngũ đại gia từ giới tư nhân lấn sân vào ngành chiến lược quốc gia mà quốc gia đã đổ biết bao vốn liếng vào vẫn không xây dựng được một thương hiệu sữa đúng nghĩa thực chất, nữ chủ TH True Milk đã sử dụng chiêu thức chỉ có nơi đại gia tư bản nước ngoài: không đôi co cải lý với Ông Chủ Tịch về chiếc ghế “hàng đầu Việt Nam” mà tiếp tục lặng lẽ vươn lên đoạt các giải thưởng danh giá tầm cỡ châu lục đầy vinh diệu, bỏ mặc cái “hàng đầu” ấy cho Hiệp Hội muốn ban phát cho ai thì cứ phát ban cho có việc để làm, tương xứng với tiền lương cao ngất nhận được của Nhà nước.

Khi vươn lên, người ta cần có cùng lúc cái tâm, cái trí, cái chí, và cái đức. Ngày nay, chỉ với một cái chí hoang đường nào đó thôi là người ta đã dám lao vào cái gọi là khởi nghiệp mà chẳng ai hiểu thấu ý nghĩa của nó, rồi vui vẻ rung đùi ngâm câu hữu chí cánh thành, có chí thì nên. Có cái trí để khi lựa chọn lĩnh vực là do bản thân có nhận thức đầy đủ và hoàn hảo về thị trường, về lĩnh vực, về bản thân, chứ không chạy theo đuôi ai. Có cái chí để có thể thực hiện những gì mà cái trí đã nghiền ngẫm phân tích và tổng kết. Có cái đức để luôn có đường ray vững chắc cho tiến trình thực hiện cái chí. Và có cái tâm để mọi thứ đều dưới quyền giám quản giám sát một vị thống soái. Ngay cả khi có cả bốn điều về tâm, trí, chí, đức, người ta vẫn còn khó thể thành công vì thiếu thời vận, thiếu sự may mắn, thiếu đội ngũ người tài dưới trướng, và thậm chí do bị vướng cái họa của “cộng nghiệp” theo thuyết Nhà Phật, huống hồ chỉ thấy thiên hạ làm được là cứ thế làm theo thì thành công ắt là do hồng đức hồng ân của tiên tổ.

Các bạn nam nữ hãy nghiên cứu về vị nữ chủ nhân TH True Milk nếu muốn có một case study thật sự nghiêm túc cho sự vươn lên của mình.

Một nghị sĩ chức sắc cao cấp của Hạ Viện Thái Lan hỏi ý kiến tôi về đối tác đầu tư cho ngành sữa tại Việt Nam, và tôi đã cho ra vài nhận xét nhưng không nói gì về TH True Milk vì tôi tạo dựng uy tín với nước ngoài chỉ trên cơ sở duy nhất: đã tư vấn là để giúp thực hiện được chứ không chỉ để nói chơi. Trước thực tế các tỷ phú đô-la Thái Lan muốn thâm nhập lấn quyền ngành sữa Việt Nam, và trước thực tế nữ chủ TH True Milk là một thực thể quyền năng đầy trí tuệ và cá tính, hai thực tế này sẽ không bao giờ có chỗ đứng chung.

Một giáo sư Mỹ nêu hai cái tên đại gia một thuộc ngành cà phê và một thuộc ngành sữa, hỏi ý kiến tôi để bổ sung cập nhật cho các case study của ông về thị trường kinh doanh Việt Nam. Tôi đã với tính thật thà thẳng thắn vốn luôn buộc phải có nơi bất kỳ ai thuộc giới hàn lâm ở các siêu cường văn hóa Âu Mỹ – mà tôi luôn cố học hỏi trau giồi để may ra có ngày được gia nhập – tôi khuyên ông hãy vất sọt rác hai cái tên nhàm chán đó đi và hãy dành công sức cho TH True Milk mà rất tiếc tôi chưa thể cung cấp thêm một cái tên nào khác thứ hai vì tôi vẫn chưa thấy có doanh nghiệp nào ở Việt Nam có thể nên được đưa vào case study cho các đại học quản trị kinh doanh thế giới cả.

Nữ chủ TH True Milk ắt không nhớ gì về vị khách tuy ăn trưa chung bàn ngày ấy ở Nghệ An nhưng không bắt chuyện gì với bà dù chỉ một câu xã giao mà cũng chẳng xin trao đổi danh thiếp với bà như bao kẻ thu thập danh thiếp thường làm. Nhưng mỗi ngày mỗi khi vợ tôi đưa tôi một hộp sữa TH True Milk là tôi lại nhớ đến bà trong buổi trưa hè nóng bức ấy ở Nghệ An.

Chính TH True Milk đã đưa đến Việt Nam một thực tế kinh doanh nghiêm túc:

– Một sản phẩm sữa tươi có chất lượng cao nhất phải đảm bảo đồng nhất và đồng bộ đến từ một trang trại cụ thể, từ một đàn bò cụ thể, có nguồn cung cấp lương thực cụ thể đúng quy chuẩn cho sữa của bò, có sự chăm sóc bài bản cho đàn bò sữa từ nhiệt độ môi trường chuồng trại đến nhạc nền phục vụ cho sức khỏe tinh thần của đàn bò sữa, có hệ thống thu sữa và sữa thu được tự động hóa trên cơ sỡ dữ liệu từ chip điện tử của mỗi con bò, và tất nhiên không thể không kể đến hệ thống hiện đại trong lưu trữ, bảo quản, sản xuất và phân phối;

– Sữa tươi không thể được đánh đồng có cùng chất lượng mặc nhiên dưới tên của một thương hiệu chung nếu như do thu mua từ mọi nông hộ “trên toàn quốc”, từ sữa của những con bò không rõ có được bảo vệ sức khỏe nghiêm ngặt, được nuôi bằng thực phẩm tự nhiên hay phản tự nhiên nào – như đã từng có phóng sự của VTV về những con bò ăn rác thải sinh hoạt – và có đựng trong những chiếc xô thiếc bên vệ đường chờ xe thu mua đến nhận hoặc đổ bỏ trắng xóa cả cánh đồng do đã ôi thiu khi xe thu mua không đến do giá nguyên liệu hạ – như đã từng có phóng sự của HTV về sự thật như thế; và

– Sản phẩm sữa tươi phải được gắn liền với một trang trại cụ thể; không thể nào có việc sữa thu mua trên phạm vi toàn quốc đưa về một nhà máy để chế biến rồi mang danh sản phẩm sữa tươi của một tập đoàn, và tên nhà máy sản xuất thuộc tập đoàn tất nhiên chẳng tự động mang ý nghĩa đó là tên của trang trại.

Rất khó để có được một khách hàng trung thành, nhất là đối với một sản phẩm không lấy giá hạ làm vũ khí cạnh tranh, cũng như nhất là khi vị khách hàng đó là người vừa không giàu có vừa cực kỳ khó tính về CSR – trách nhiệm của doanh nghiệp đối với cộng đồng mà đạo đức kinh doanh phải là nền tảng tối thượng cho mọi sự trọng vọng.

Tôi là khách hàng trung thành toàn tâm toàn ý và tâm phục khẩu phục của TH True Milk.

Hoàng Hữu Phước, Thạc-sĩ Kinh-doanh Quốc-tế

Lưu Hữu Phước – Quốc Ca Việt Nam Cộng Hòa

Hoàng Hữu Phước, MIB

Tôi là dân Sài Gòn chính hiệu và trong một bài viết trước đây tôi có đăng giấy biên nhận chứng sinh của Bịnh Viện Từ Dũ – nay là Bịnh Viện Phụ Sản Thành phố Hồ Chí Minh – vì tôi luôn luôn nói có sách, mách có chứng, không nhận bừa mà cũng chẳng thấy sang bắt quàng làm họ.

Là người yêu nước – tất nhiên lúc ấy là yêu nước Việt Nam Cộng Hòa – tôi hãnh diện cất cao tiếng hát như sấm dậy của mình (tôi luôn là trưởng lớp suốt 5 năm tiểu học và 7 năm trung học nên luôn ở vị trí đầu tiên của hàng ngũ lớp mình) mỗi khi trường cử bản quốc thiều, thượng lá quốc kỳ, vang dội lời quốc ca. Bài quốc ca oai hùng của Việt Nam Cộng Hòa là tác phẩm của Lưu Hữu Phước từng được biết đến qua nhiều cái tên như Sinh Viên Hành Khúc, Tiếng Gọi Sinh Viên, Thanh Niên Hành Khúc, Tiếng Gọi Thanh Niên, hay Tiếng Gọi Công Dân, hoặc Quốc Dân Hành Khúc.

Tôi và nhiều người thời tôi từng lấy làm lạ vì sao Việt Nam Cộng Hòa lại chọn một bài ca của Lưu Hữu Phước – một người cộng sản – làm bản quốc ca. Tất nhiên, chúng tôi ai cũng đều tìm ra câu trả lời chính xác: đó là Việt Nam Cộng Hòa bất tài vô dụng không thể có ai sáng tác được bản nhạc nào có tầm cỡ hùng tráng tương tự. Thủa ấy, tôi nói riêng với các bạn học thân thiết của mình là Việt Nam Cộng Hòa rồi sẽ mất nước vì nhạc của Việt Nam Cộng Hòa là nhạc mất nước: thứ nhạc vàng èo uột nhũn mềm sến đặc quê mùa, không sao sánh được với nhạc giải phóng mà tôi lén bắt đài radio nghe hàng đêm.

Việt Nam Cộng Hòa cũng biết thân biết phận, nhất là bị Lưu Hữu Phước ngoài Bắc cười cợt nhạo báng chê bai vì đã tự ý sử dụng bản nhạc mà không được phép của tác giả, nên cũng cố gắng bày ra cuộc vận động sáng tác quốc ca, và bài dự thi ghê gớm nhất là của Phạm Duy với ca từ quái gở vì như đứa bé cà lăm nói mãi hai chữ Việt Nam, nên xem như thất bại triệt để, hoàn toàn. Mà Phạm Duy là ai chứ? Kẻ đã viết Huyền Sử Ca Một Người Mang Tên Quốc nội cái tên nghe đã rất “cải lương”, với lời ca ai oán rỉ rên dành cho cái anh phi công tên Phạm Phú Quốc đã “hy sinh” khi lái chiếc Skyrider bay ném bom Miền Bắc, nghe thật không sao sánh được với những bài của phe cộng sản chẳng hạn như bài về Nguyễn Viết Xuân hực hừng khí thế.

Trở lại đề tài chính của bài này: mới đây có bạn gởi tôi một bài viết của một kẻ tên gì đó mang slogan khẩu khí sủng nước kiểu Phạm Duy: “chúng tôi không phải những con cừu”. Hắn viết rằng khi Lưu Hữu Phước sáng tác bài ấy, Lưu Hữu Phước chưa là đảng viên cộng sản. Rồi hắn viện ra vài thí dụ về quốc ca nước này nước nọ toàn là của những tác giả sau đó theo “phe” khác, đâu có sao. Đây là kiểu lập luận gàn dở gàn bướng và càn quấy của kẻ thất học. Làm gì có công thức “cộng sản = xấu xa”! Làm gì có chuyện “viết ra trước khi theo cộng sản = rất tốt đẹp nên cứ tự tiện xài chùa”! Cái logic của người không bị tâm thần luôn là: chính vì tâm trong sáng, hừng hực khí thế vì nước vì dân, đầy nhiệt huyết lý tưởng cách mạng cộng với thực tài nên Lưu Hữu Phước mới viết nên những tác phẩm vĩ đại đến dường ấy, và chính sự trong sáng, hừng hực, lý tưởng vì nước vì dân ấy đã đưa đường dẫn lối cho chính Lưu Hữu Phước cùng tất cả những người con ưu tú của Việt Nam về với Cộng Sản. Đây là lý do Việt Nam Cộng Hòa không còn ai có tâm trong sáng, hừng hực khí thế vì nước vì dân, đầy nhiệt huyết lý tưởng cách mạng cộng với thực tài nên dù muối mặt chiếm hữu bài ca hừng hực khí thế của Lưu Hữu Phước cũng không động viên được bất kỳ ai trong nước Việt Nam Cộng Hòa để rồi rốt cuộc Việt Nam Cộng Hòa phải sụp đổ hoàn toàn đầy nhục nhã mà lịch sử nhân loại chưa từng chứng kiến.

Còn khi tự chọn cái slogan xuẩn ngốc trên, kẻ ngu muội cố gắng trong tuyệt vọng biện minh cho vì sao Việt Nam Cộng Hòa có bài quốc ca là của nhạc sĩ cộng sản đã hoàn toàn không biết gì về loài cừu. Nhân đây, tôi xin nói về loài cừu mà dường như trên đời này chưa ai từng nêu ra cả:

– cừu là giống vật sống trong đoàn thể một cách độc lập: cả đàn khi được thả vào khu vực nào đó là con nào cũng tự động tách ra đi xa hàng cây số, một mình chiếm lĩnh những đỉnh hay sườn đồi cao, đứng nhìn bao quát

– cừu là giống vật sống trong đoàn thể một cách độc lập, nên dù tách riêng ra đứng một mình một cõi cách đó nhiều cây số, khi từ xa thấy con đầu đàn đứng lên lửng thửng trở về khu trại là tất cả cũng đứng dậy thoăn thoắt nhanh chân chạy về nhập đàn

– cừu là giống vật sống tự lập, bản lĩnh, dày dạn gió sương, vì cừu khỏe mạnh, mưa gió không làm ướt lông cừu, và cừu không bao giờ cần trú trong chuồng, đây là lý do gần đây các nhà mỹ phẩm học đã lấy thứ dầu chiết xuất từ lông cừu và nhau cừu để chế tạo các mỹ phẩm sắc đẹp đắt tiền cho phụ nữ sang trọng

– cừu là giống vật hiền lành vì cừu không có các hàm răng mà chỉ thuần có nướu răng

– vì tất cả những nét đẹp hào hùng độc đáo trên, cừu đã được New Zealand tự hào gọi mình là Sheep Country – Xứ Sở Cừu.

Trong tôn giáo nào đó người ta đã dùng hình tượng “con chiên”, nhưng những người hùng biện thì nhạo báng rằng hóa ra sự chăn dắt là để cạo lông lấy thịt. Chắc vì vậy mà tay viết blog đó mới khẳng khái rặn ra câu slogan rằng “chúng tôi không phải là những con cừu” với ý ám chỉ rằng mấy ông cộng sản – chứ không phải mấy nhà tu hành – đừng hòng lấy thịt cạo lông. Song, như đã nói chính xác ở trên về giống cừu, té ra cái anh viết blog đã ngu xuẩn tự nhận mình không như cừu nghĩa là không sống trong đoàn thể một cách độc lập; không tự lập, bản lĩnh, dạn dày sương gió; không khỏe mạnh, và không hiền lành vì có toàn răng hàm cá mập chăng. Muốn ví von ta đây là con gì thì cứ chọn lựa rồi ví von, chứ kiểu nói “ta chẳng là cứu” thì chỉ tổ làm người khác vặn vẹo rằng vậy chắc anh là giun là gián là muỗi là lăng quăng hoặc là con cù lần.

Ngay cả viết về con vật tốt đẹp trọn vẹn như cừu mà còn viết bừa về nó như thế, thì cách chi mà viết đúng về Lưu Hữu Phước, bậc kỳ tài thiên cổ hùng anh của Việt Nam cơ chứ.

Hoàng Hữu Phước, Thạc-sĩ Kinh-doanh Quốc-tế

Ajinomoto

Hoàng Hữu Phước, MIB

Tôi đã viết nhiều về quảng cáo bột giặt, rằng càng nhiều bọt càng lạc hậu qua thực tế bột giặt dùng cho máy giặt luôn có rất ít bọt vì nếu nhiều bọt sẽ văng ra bên trong thành máy giặt là rĩ sét hay chập điện phá hỏng máy giặt chứng tỏ bọt chẳng dính dáng gì đến công năng tẩy sạch của bột giặt cũng như bột giặt “siêu bọt” chỉ là bột giặt của nhà sản xuất thấp kém vì chất tạo bọt DBSA chỉ làm gia tăng mức độ ô nhiểm tàn phá môi sinh của các dòng sông, rằng chỉ có nội dung – dù không tưởng – về việc nước thải từ giặt giũ với bột giặt ấy đóng góp vào việc thanh lọc dòng sông mới xứng đáng tầm cỡ cho một quảng cáo lấn sân trên truyền hình.

Báo chí đã nói rất nhiều về ô nhiễm môi trường và những vụ án làm ô nhiễm môi sinh; song, không bất kỳ một sản phẩm tiêu dùng gia dụng nào quảng cáo trên báo chí mang nội dung tác dụng bảo vệ môi trường của sản phẩm ấy cả.

Ấy vậy mà mới đây quảng cáo của Ajinomoto trên tivi có nội dung nói về nước qua sản xuất đã được xử lý để trở thành trong lành, bảo vệ môi trường khi ra hòa với những giòng sông.

Quảng cáo của Ajinomoto là quảng cáo đầu tiên nâng niu giòng sông Việt.

Quảng cáo của Ajinomoto là quảng cáo đầu tiên nâng niu môi trường sống Việt.

Quảng cáo của Ajinomoto hoàn toàn thích hợp với CSR – trách nhiệm doanh nghiệp đối với cộng đồng.

Quảng cáo của Ajinomoto nâng thương hiệu Ajinomoto lên hàng ngũ đại gia đầu tiên biết thế nào là tầm quan trọng cho sự sinh tồn của hậu thế nước sở tại Việt Nam.

Quảng cáo của Ajinomoto tạo tiền lệ đột phá cho quảng cáo, trở thành công ty tiên phong trực tiếp thông qua công cụ gián tiếp để nêu bật sự thành công của doanh nghiệp trong đầu tư lớn cho vấn đề lớn mang thuộc tính văn minh cao của bảo vệ môi trường.

Quảng cáo của Ajinomoto chứng minh sự thành công thực sự trong kinh doanh và thế lực tài chính hùng mạnh thực sự của doanh nghiệp.

Quảng cáo của Ajinomoto cho thấy đất nước Việt Nam này đã thực sự được tôn trọng.

Xin cảm ơn Ajinomoto vì tất cả những điều tích cực trên.

Hoàng Hữu Phước, Thạc-sĩ Kinh-doanh Quốc-tế

Kính mời tham khảo:

Hoàng Hữu Phước. 12 Ý Kiến Tư Vấn Dành Cho Giới Quảng Cáo

Hướng Đạo

Tầm Nhìn

Hoàng Hữu Phước, MIB

huongdao

Cách nay đúng 20 năm, tôi có gởi đến Báo Tuổi Trẻ bài viết Hướng Đạo: Anh Là Ai? Bài viết được đánh máy bằng máy đánh chữ Underword Ba tôi mua năm 1962 mà tôi sau này dùng đánh máy stencil tất cả các giáo trình tiếng Anh của trường Cao Đẳng Sư Phạm Thành phố Hồ Chí Minh. Do là máy không có chữ Việt và dấu Việt nên tôi đánh máy xong là phải cặm cụi viết tay thêm dấu vào.

Bài viết được thực hiện ngay khi tôi thấy có sự sinh hoạt tại công viên trước Dinh Độc Lập của các nhóm Hướng Đạo với trang phục Hướng Đạo trước 1975 và do vài người tóc bạc cũng mặc đồng phục Hướng Đạo đứng ra hướng dẫn gì đó cho mấy chục học sinh. Bài viết như một cảnh báo vơi cơ quan chức năng Thành phố Hồ Chí Minh về sự trỗi dậy của cái sinh hoạt đoàn thể mà tôi cho rằng chưa có sự cho phép của chính quyền Thành phố Hồ Chí Minh, và rằng phụ huynh đã quá dễ dãi cho con em tham gia sinh hoạt Hướng Đạo ngoài luồng rất tai hại nếu trẻ bị gieo rắc những tư tưởng chống Cộng (do sinh hoạt này tất nhiên là sự giằng tách học sinh ra khỏi Đội Thiếu Niên Tiền Phong và Đoàn Thanh Niên Cộng Sản Hồ Chí Minh ở các trường học) hoặc bị lạm dụng tình dục bởi những kẻ mà phụ huynh chẳng rõ nhân thân như thường xảy ra ở các nước tư bản.

Bài viết nói về lịch sử hình thành tổ chức Hướng Đạo, tên gọi tiếng Anh của Hướng Đạo Nam, Hướng Đạo Nữ, cùng tôn chỉ và nội dung sinh hoạt hướng đạo ở các trường trung học Công Giáo hay Phật Giáo ở Sài Gòn trước 1975 dưới hình thức tổ chức các “tráng”, các “kha”, cũng như những điều hay của sinh hoạt Hướng Đạo.

Bài viết cũng nêu những ý kiến nhận xét về sinh hoạt sai lầm của Đội Thiếu Niên Tiền Phong và Đoàn Thanh Niên Cộng Sản Hồ Chí Minh do đã không màng đến nội dung rèn luyện sự khéo léo cá nhân, bản lĩnh cá nhân, trách nhiệm cá nhân với tập thể, qua đó với cộng đồng, và đất nước; chưa kể đến sự phát triển tâm-sinh lý của lứa tuổi thiếu niên-thanh niên luôn muốn chứng tỏ cái tôi hào hùng. Tôi phê phán các chương trình “kế hoạch nhỏ” vì chúng sẽ không bao giờ tồn tại lâu, hiệu quả, và thực sự hai mươi năm sau chúng chẳng còn có vị trí có giá trị thực tế nào. Tôi phê phán việc tầm thường hóa lao động do chỉ ca ngợi lao động giản đơn chân tay: bắt học sinh từ tiểu học đã phải đem theo chổi, nùi giẻ, xô nước, để quét sân lớp và lau bàn ghế, cửa, bảng lớp học, tức là tiếp cận các ô nhiễm nguy hại khi những việc này lẽ ra phải do người lớn chuyên trách vệ sinh của trường như luôn như thế ở các trường học tại Sài Gòn trước 1975. Trên thực tế, tôi đã không cho phép con tôi tham gia lao động ở trường tiểu học và trung học vì đối với tôi: học tập chăm chỉ và giỏi giang chính là thứ lao động tổ quốc này cần, nhân dân này cần. Đương nhiên, con tôi chưa bao giờ là học sinh giỏi vì có điểm tệ hại về sinh hoạt Đội, nhưng con tôi ngay từ năm lớp 12 đã đứng ra dạy phụ đạo cho cả lớp để luyện thi tú tài cho cả lớp.

Tôi đề nghị đưa nội dung sinh hoạt và huấn luyện của Hướng Đạo vào nội dung sinh hoạt của Đội và Đoàn, biến Đội và Đoàn thành hình thái Hướng Đạo đặc thù của Việt Nam, hòa chung vào phong trào Hướng Đạo thế giới, mở rộng giao lưu, với sự khác biệt duy nhất là Hướng Đạo Việt Nam còn nhằm đến xây dựng lòng yêu đất nước Việt Nam Xã Hội Chủ Nghĩa trong khi Hướng Đạo các nước Âu Mỹ thiên về lòng yêu tôn giáo chứ không phải lòng ái quốc.

Tất nhiên, Báo Tuổi Trẻ chưa từng đăng bài viết ấy. Và nếu Báo Tuổi Trẻ có chuyển bài viết ấy cho các lãnh đạo Nhà Nước (như Báo Sài Gòn Giải Phóng đã làm đối với bài viết của tôi liên quan đến chủ đề nhạy cảm: yêu cầu đối xử công bằng với các giáo viên Anh Văn có đạo Công Giáo – Tin Lành) thì ắt vị lãnh đạo ấy đã không có tầm nhìn giống tôi.

Khi thấy mấy năm nay Thành phố Hồ Chí Minh rầm rộ mở các Học Kỳ Quân Đội thu hút nhiều học sinh và sự quan tâm của phụ huynh học sinh, tôi tiếc là ngày xưa ấy ý kiến của tôi đã không thuyết phục được lãnh đạo khiến 20 năm sau học sinh là Đội Viên và Đoàn Viên vẫn không có bản lĩnh cá nhân trong xử lý, tương tác, đối phó, hóa giải trên góc độ tập thể những điều cơ bản của đời sống, của thiên nhiên, của môi trường, của xã hội, tức cái mang tên thời thượng là kỹ năng sống, còn tên học thuật là kỹ năng quản trị công việc, đến độ phải bỏ ra thời gian Hè và số tiền cao cho các trung tâm dịch vụ sang trọng tổ chức Học Kỳ Quân Đội chỉ để trải nghiệm sơ qua những điều quan trọng trong hình thành nhân cách và bản lĩnh cá nhân mà Đội và Đoàn đã chưa bao giờ quan tâm đến.

Ở cấp đại học, chương trình Mùa Hè Xanh chẳng có giá trị thực tiễn nào tác động tích cực vào việc hình thành bản lĩnh của sinh viên, qua thực tế suy nghĩ trưởng thành với tinh thần trách nhiệm cao của họ cùng thực tế thực hành bản lĩnh cao của họ trong cung cách học tập, tư cách công dân, và bản lĩnh khi bắt đầu cuộc mưu sinh sau tốt nghiệp. Được trui rèn trong môi trường sinh hoạt Hướng Đạo, một sinh viên tốt nghiệp sẽ có lòng tự trọng rất cao, lòng tự hào rất cao, ý thức về bản thân rất cao, nên không bao giờ than vãn khi làm nhà giáo có thu nhập không cao, không bao giờ để bản thân trách móc ai đó phải chịu trách nhiệm về việc bản thân tốt nghiệp nhưng không có việc làm, và không bao giờ để bản thân sáp gần tiêu cực.

Giá như Đội và Đoàn khoan hãy đưa lên hàng đầu các giáo dục về tư tưởng Hồ Chí Minh và Cộng Sản vì tât cả những điều cao trọng cao siêu mang tính ý thức hệ chỉ nên được truyền bá và giáo dục khi học sinh tiến gần đến tuổi trưởng thành, có đủ sức mạnh tâm thức và trình độ tư duy để tiếp thu, phát huy, và áp dụng. Hãy đến các trường đại học ngày nay ở Thành phố Hồ Chí Minh để nghiệm ra một điều là đa số sinh viên Việt Nam dường như là học sinh lớp 13, 14, 15, và 16, và bằng cấp cử nhân chẳng khác nào giấy chứng nhận học xong trung học lớp 16, với bằng chứng là báo chí hay nói nhiều về sự việc họ luôn bị các nhà tuyển dụng chê bai hoặc họ cần phải được đào tạo lại.

Giá như lãnh đạo Đội và Đoàn 20 năm trước đã chịu tin vào góp ý của tôi để ngày nay Đội vẫn còn là thực thể có giá trị thực chất, còn Đoàn thì không chỉ biết sang Tàu họp giao lưu thanh niên hai nước hàng năm để rồi khi trở về lại tích cực tham gia bày tỏ thái độ hừng hực khí thế về Hoàng Sa và Trường Sa để chống Tàu.

Những lời dạy của Hồ Chí Minh dành cho thiếu niên, nhi đồng, là những điều lý tưởng mang tính chân lý thuần khiết. Nhưng ngành giáo dục đã không hiểu rằng còn cần đến những điều cụ thể hơn cho giáo dục nhân cách học sinh, bản lĩnh học sinh, vì chỉ dạy yêu tổ quốc, yêu đồng bào, học tập tốt, lao động tốt, khiêm tốn, thật thà, dũng cảm, sẽ không bao giờ đủ bảo đảm những công dân tương lai của đất nước ấy biết lánh xa tiêu cực cụ thể, khinh bỉ tham nhũng cụ thể, căm ghét suy đồi cụ thể, phỉ nhổ thối nát cụ thể, vì tất cả những hành vi cao thượng thực tế cụ thể này chỉ có thể có được từ sự giáo dục tính hào hùng cao thượng thực tế cụ thể chứ không bao giờ từ sự giáo dục nhũn mềm, phi cá tính, thiếu hừng hực, thuần chữ nghĩa, của yêu tổ quốc, yêu đồng bào, học tập tốt, lao động tốt, khiêm tốn, thật thà, dũng cảm. Tiểu học không là tiểu học; tiểu học là bước tiếp theo lên trung học. Trung học không là trung học; trung học là bước tiếp theo vào đời cho một nghề nghiệp sinh nhai. Yêu tổ quốc, yêu đồng bào, học tập tốt, lao động tốt, khiêm tốn, thật thà, dũng cảm là lời dạy dành cho học sinh tiểu học ở tiểu học, không dành cho học sinh tiểu học để bước tiếp lên trung học; vì vậy, hoặc lời dạy ấy biến học sinh tiểu học mãi nhỏ bé thơ ngây luôn ở cấp tiểu học, hoặc biến mất khỏi tâm trí khi học sinh tiểu học bước lên trung học, tức xem thường cho rằng lời dạy của bậc thánh nhân đại trí ấy chỉ dành cho cấp dưới và chẳng còn liên quan hay có tính chuyển tiếp gì đến nội dung được dạy ở cấp cao hơn cả. Trong khi đó, việc huấn luyện giáo dục tính hướng thượng, hào hùng, tự trọng, lại có thể theo suốt một đời người, làm tiền đề cho đất nước có cơ may có được những công dân tốt lành, hướng thiện, bản lĩnh, tự trọng, và can đảm.

Giá như những quan chức có trách nhiệm của ngành giáo dục Việt Nam đừng xem thường tư tưởng Hồ Chí Minh khi đem tư tưởng vĩ đại ấy ra dạy ở các cấp lớp học trò còn thơ dại.

Giá như những quan chức có trách nhiệm của ngành giáo dục Việt Nam 20 năm trước đừng xem việc góp ý xây dựng khác lạ kiến nghị Đội và Đoàn học tập Hướng Đạo là sự xúc phạm đến tư tưởng Hồ Chí Minh hay xúc phạm Đội, Đoàn.

Và giá như những quan chức có trách nhiệm của ngành giáo dục Việt Nam 20 năm trước đừng xem các sinh hoạt từ khu vực tư bản là ngoại lai, xấu xa, không đáng noi theo.

Dĩ bất biến, ứng vạn biến. Đó mới chính là tư tưởng Hồ Chí Minh. Luôn vì đất nước Việt Nam độc lập xã hội chủ nghĩa; và vận dụng tất cả những gì tốt đẹp bất kể chúng đến từ đâu để phục vụ cho tôn chỉ duy nhất, bất di bất dịch, vì đất nước ấy.

Nổi niềm này chỉ còn biết tỏ với trăng sao.

Hoàng Hữu Phước, Thạc-sĩ Kinh-doanh Quốc-tế.

Kính mời tham khảo:

Hoàng Hữu Phước.21-7-2013. Báo Sài Gòn Giải Phóng.

Đại Học

University vs College

Hoàng Hữu Phước, MIB

Daihoc

Việt Nam hiện có quá nhiều trường đại học mang tên tiếng Anh có chữ university. Đại học tất nhiên có rất nhiều tiến sĩ và thạc sĩ, nhưng rõ ràng là tất cả các vị này dù có thực sự đi học ở nước ngoài – nhất là các nước Âu Mỹ – vẫn không biết hoặc cố tình không biết thế nào là university. Trong khi đó, các giáo viên Anh Văn hiện nay là sinh viên của tôi cách nay 30 năm vẫn nhớ sự bực tức của tôi trước sự yếu kém của những lãnh đạo ngành giáo dục trong sử dụng university một cách tùy tiện. Còn một nhà giáo thạc sĩ Việt Kiều than với tôi rằng ở Việt Nam làm lơ trước hồ sơ của anh vì cho rằng anh tốt nghiệp cao đẳng do các văn bằng của anh có những tờ ghi rõ ràng chữ college chứ không phải university.

Phân Tích University So Với Đại Học Ở Việt Nam

Tại Việt Nam Cộng Hòa, chỉ có vài ba đại học university chẳng hạn như ở Sài Gòn chỉ có một university duy nhất là Viện Đại Học Sài Gòn Saigon University hay University of Saigon.

Tại Việt Nam Cộng Hòa có rất nhiều đại học faculty chẳng hạn như ở Sài Gòn có Đại Học Văn Khoa (Faculty of Letters), Đại Học Y Khoa, Đại Học Luật Khoa, Đại Học Bách Khoa, Đại Học Sư Phạm, v.v., tất cả đều dùng chữ faculty trong tên trường đại học bằng tiếng Anh của họ.

University không là nơi giảng dạy bất kỳ môn gì mà chỉ là nơi quản lý, tổ chức các trường đại học chuyên ngành gọi là đại học college (hay đại học faculty thời Việt Nam Cộng Hòa) do đó được gọi là Viện Đại Học.

University quản lý nhiều trường đại học chuyên ngành “đa ngành”. Thử tham khảo đại kháisơ lược về các trường đại học chuyên ngành mà chỉ một New York University của Mỹ thôi đã tổ chức, quản lý, cho đại khái và sơ lược chỉ mới 5 chuyên ngành như (a) Khoa học – Công nghệ – Kỹ thuật – Toán học – Nghiên cứu khoa học công nghệ, (b) Khoa học xã hội & nhân văn, (c) Giáo dục – Y tế, (d) Kinh doanh, và (e) Nghệ thuật – truyền thông, chúng ta đã thấy đại khái và sơ lược các ghi chú đại khái và sơ lược về các văn bằng từ cử nhân trở lên cho các ngành sau:

– Khoa học (21 chuyên ngành, từ Vật lý ứng dụng, Thiên văn học, Sinh hóa, Sinh vật, Vi sinh, Cổ sinh vật học, Hóa học, Môi trường, Di truyền, Ngôn ngữ, Thần kinh, Tâm lý, v.v.), Công nghệ (8 chuyên ngành, có cả Công nghệ thông tin, Nghệ thuật và thiết kế kỹ thuật số, công nghệ âm nhạc, v.v.), Kỹ thuật (13 chuyên ngành, như Kỹ thuật sinh hóa, Kỹ thuật xây dựng, Kỹ thuật vi tính, Kỹ thuật điện, Kỹ thuật cơ khí, Quản lý xây dựng, v.v.), Toán học (5 chuyên ngành, gồm Toán cao cấp, Toán tin, Thống kê, v.v.), và Nghiên Cứu Khoa Học-Công Nghệ (6 chuyên ngành, như Giáo dục Sinh-Hóa-Địa cầu-Vật lý, Lịch sử khoa học, Môi trường đô thị, Khoa học và xã hội, v.v.)

– Khoa Học Xã Hội & Nhân Văn, với Nhân văn (có 56 chuyên ngành, trong đó có Cổ đại, Văn minh cổ đại, Phi châu học, Lịch sử nghệ thuật, Điện ảnh, Văn chương, Văn chương Anh Mỹ, Nghiên cứu giáo dục, Pháp ngữ, Ngôn ngữ học Pháp, Ngôn ngữ học Đức, Ngôn ngữ học Ý, Giới tính, Nghiên cứu Trung Quốc, Nghiên cứu Hồi giáo, Văn hóa – truyền thông, Viết văn, Đô thị, Bảo tàng – di sản văn hóa, Tôn giáo, Ngữ học Nga, v.v.,), và Khoa học xã hội (có 24 chuyên ngành, trong đó có Cổ sinh, Ngôn ngữ – cổ sinh, Tâm lý ứng dụng, Kinh tế, Giáo dục, Môi trường, Quan hệ quốc tế, Lịch sử, Luật, Chính trị, Chính sách công – chính sách xã hội, v.v.)

– Giáo dục & Y Tế, với Giáo dục (có 15 chuyên ngành, như Phát triển tâm lý thiếu niên – nhi đồng, Giáo dục đô thị, Giáo dục âm nhạc, Công tác xã hội, v.v,), và Y Tế (có 24 chuyên ngành, như Tâm lý ứng dụng, Sức khỏe tâm thần thiếu niên nhi đồng, Vệ sinh răng miệng, Nha khoa, Điều dưỡng, Dinh dưỡng – thực phẩm, Y tế công toàn cầu, v.v.)

– Kinh doanh (có 27 chuyên ngành, từ Kế toán, Định phí bảo hiểm, Kinh doanh & tài chính, Kinh doanh & kinh tế chính trị, Giải trí – truyền thông – công nghệ, Kinh doanh ngành giải trí – truyền thông – công nghệ, Quản trị công nghệ kinh doanh, Khởi nghiệp kinh doanh, Thời trang, Kinh doanh toàn cầu, Quàn trị khách sạn – du lịch, đến Marketing, Quản trị và tổ chức, Hệ thống thông tin, Kinh doanh âm nhạc, Địa ốc, Quản trị thể thao, v.v.)

– Nghệ thuật & Truyền thông, gồm Nghệ thuật (có 6 chuyên ngành, như Lịch sử nghệ thuật, Nghệ thuật hình ảnh, Nhiếp ảnh, v.v.), Kinh doanh nghệ thuật (có 3 chuyên ngành trong đó có Sản Xuất, v.v.), Khiêu vũ (2 chuyên ngành), Thiết kế – Kiến trúc – Quy hoạch đô thị (có 4 chuyên ngành), Nghệ thuật kỹ thuật số (có 6 chuyên ngành, trong đó có Thiết kế game), Kịch nghệ (có 6 chuyên ngành, trong đó có Sáng tác kịch bản, Văn học kịch nghệ, v.v.), Điện ảnh (có 3 chuyên ngành, trong đó có Phim ảnh và truyền hình, v.v.), Âm nhạc (có 8 chuyên ngành, từ Công nghệ âm nhạc, Đàn piano, đến Thanh nhạc và Dạy nhạc, v.v.), Viết (có 5 chuyên ngành, như Viết sáng tạo, Viết kịch, Viết truyền thông, v.v.), Truyền thông (có 17 chuyên ngành, từ Điện ảnh và truyền thông mới, đến Nghệ thuật truyền thông tương tác, Nghệ thuật studio, v.v.)

Chưa kể New York University còn chưa cho là bao nhiêu ngồn ngộn chuyên ngành trên đã đáp ứng đầy đủ nhu cầu học tập nghiên cứu của người dân nên còn lập ra trường đại học mang tên Galatin School of Invidualized Study để cung cấp các chương trình học theo những “môn học” mà cá nhân người học quan tâm nghiên cứu lấy văn bằng đại học và cao hơn nhưng xã hội chưa từng có nơi nào sẵn có để cung ứng như: giáo dục trong nhà tù, dân chủ đô thị, viết văn phong cách riêng, v.v. Tất cả cho thấy mới đại khái và sơ lược như trên về một đại học university thực thụ đã đủ chứng minh thế nào là một university đúng nghĩa: có nhiều trường đại học trực thuộc và bao trùm nhiều ngành khác nhau thuộc những lĩnh vực hoàn toàn khác nhau như kỹ thuật, công nghệ, vật lý, văn chương, âm nhạc, v.v.

Trở lại vấn đề chính sau khi nêu các đại khái và sơ lược trên, Việt Nam Cộng Hòa chọn chữ Faculty là do ảnh hưởng dài lâu của Pháp, trong khi tiếng Anh gọi đại học chuyên ngànhcollege. Thậm chí, đại học chuyên ngành sâu hơn của một đại học chuyên ngành college nhưng hoạt động có tầm cỡ danh tiếng y như college và độc lập trong quản lý cũng như chuyên môn, dù trực thuộc college theo chuyên ngành rộng, còn được gọi là department tức đại học chuyên ngành sâu hơn (người Việt dịch theo tự điển thành phân khoa hay ban là do tầm cỡ đại học Việt Nam quá bé nhỏ). Như vậy university (tức viện đại học) tổ chức và quản lý nhiều đại học chuyên ngành (tức college) của những lĩnh vực khác nhau. Chỉ ở university vĩ đại tầm cở hàng đầu thế giới như Oxford University hay Cambridge University của Anh Quốc không những có các đại học chuyên ngành college mà còn có luôn các đại học chuyên sâu lừng danh thế giới gọi là department hay hall, nghĩa là danh mục các trường đại học của đại học Cambridge chẳng hạn sẽ mang tên gọi college, department, và hall. Hiện Oxford University tổ chức và quản lý 43 trường đại học chuyên ngành trong đó có 36 trường đại học chuyên ngành ngạo nghễ mang danh college, 4 trường đại học chuyên ngành ngạo nghễ mang danh hall, 1 trường đại học chuyên ngành ngạo nghễ mang danh house, và 2 trường đại học chuyên ngành ngạo nghễ chớ chịu mang danh nào cả vì chỉ cần cái tên riêng của mình thôi là thế giới hàn lâm – trừ Việt Nam – phải tự động biết đến. Tương tự, Cambridge University tổ chức và quản lý 31 trường đại học chuyên ngành trong đó có 27 trường đại học chuyên ngành ngạo nghễ mang danh college, 3 trường đại học chuyên ngành ngạo nghễ mang danh hall, và 1 trường đại học chuyên ngành ngạo nghễ chớ chịu mang danh nào cả vì chỉ cần cái tên riêng của mình đã có từ năm 1284 thôi là thế giới hàn lâm – trừ Việt Nam – phải tự động biết đến.

Ở Việt Nam, Đại Học Bách Khoa dù tên mang nghĩa 100 khoa, và dù có hàng trăm ngành đi nữa thì chúng cũng chỉ ở chung một lĩnh vực duy nhất là kỹ thuật – công nghệ nên lẽ ra không được phép dùng chữ university mà phải dùng chữ college cho chính xác, tức tương đương với faculty mà Việt Nam Cộng Hòa đã dùng chính xác.

Ở Việt Nam, Đại Học Sư Phạm dù có hàng trăm ngành đi nữa thì cũng chỉ ở chung một lĩnh vực duy nhất là đào tạo giáo viên trung học nên lẽ ra không được phép dùng chữ university mà phải dùng chữ college cho chính xác, tương đương với faculty mà Việt Nam Cộng Hòa đã dùng chính xác.

Ở Việt Nam, Đại Học Y Dược dù có hàng trăm ngành đi nữa thì cũng chỉ ở chung một lĩnh vực duy nhất là đào tạo chuyên lĩnh vực chữa bệnh y tế y học y khoa nên lẽ ra không được phép dùng chữ university mà phải dùng chữ college cho chính xác, tương đương với faculty mà Việt Nam Cộng Hòa đã dùng chính xác.

Ở Việt Nam, tất cả các trường đại học đang tồn tại với chữ university trên bảng tên tiếng Anh của họ đều lại vừa (a) đang thực hiện giảng dạy vốn là việc chỉ của đại học chuyên ngành college/department/hall, vừa (b) không đang quản lý bất kỳ đại học chuyên ngành nào, mà chỉ có tổ chức các phân khoa department, nên lẽ ra không được phép dùng chữ university mà phải dùng chữ college tương đương với faculty mà Việt Nam Cộng Hòa đã dùng chính xác.

Cách nay 30 năm tôi đã dạy sinh viên rằng nếu các em nghe ai đó nói rằng anh ta/chị ta đang học ở Oxford University hay Cambridge University thì chắc chắn 1000% (một ngàn phần trăm) là anh ta/chị ta đang “nổ dóc” vì hai university ấy đâu có dạy gì đâu mà học, hoặc anh ta/chị ta thực sự đang học tại một trường dại học chuyên ngành college nào đó của Oxford University hay Cambridge University nhưng do cái tên của đại học chuyên ngành ấy vừa không có chữ Oxford hay Cambridge hoành tráng lại vừa có chữ college cấp thấp do Việt Nam gọi là cao đẳng có thể làm hạ cái phẩm giá du học cao sang của anh ta/chị ta, hoặc anh ta/chị ta học một ngành chẳng ai ở Việt Nam thèm học mà cũng có thể là đặc thù thuộc hạng…an ninh quốc phòng siêu bí mật quốc gia nên phải dấu biệt đi dưới tên gọi chung chung của Oxford University hay Cambridge University.

Hệ Quả University

Cái sai của các quan chức ngành giáo dục đại học hoặc chức sắc quản lý trường đại học ở Việt Nam là đã vì không biết tiếng Anh hoặc không học tiếng Anh đến nơi đến chốn, hoặc chưa từng đi học ở trường nước ngoài tầm cỡ quốc tế, hoặc chưa từng nghiên cứu tìm hiểu, hoặc chưa từng lắng nghe góp ý của người thực sự có hiểu biết, nên không hiểu rõ ý nghĩa của university, của college, của hệ thống tổ chức và quản lý university. Họ thậm chí không biết đến một sự thật là tính ngạo mạn là đức tính cao vời vợi luôn có ở đẳng cấp hàn lâm cao nhất, và chính tính ngạo mạn này đã hình thành trong tên gọi của trường đại học luật danh tiếng nhất thế giới Yale Law School của Mỹ, nơi đã không dùng university trong tên trường vì họ muốn khẳng định sự ngạo nghễ không thèm ôm đồm thêm bất kỳ lĩnh vực ngoại lai nào không phải là luật, và không dùng college trong tên trường vì họ muốn khẳng định sự ngạo nghể rằng họ không trực thuộc bất kỳ một university nào trên trái đất này cả. Đối với Yale, School mang nghĩa một dấu ấn trường đại học chuyên ngành bậc nhất hành tinh, ban phát bằng cấp thạc sĩ và tiến sĩ luật giá trị nhất thiên hà, và là nơi cung cấp cho Mỹ các vị tổng thống và các quan chánh án tòa án tối cao cũng như các giáo sư luật lừng danh hoàn vũ. Còn ở Việt Nam, university là lớn nhất, school chỉ là trường tiểu học hay trung học thấp lè tè.

Khi tiếp quản cơ sở giáo dục của Việt Nam Cộng Hòa sau ngày giải phóng 30-4-1975, chính quyền Thành phố Hồ Chí Minh nhận thấy trường Đại Học Sư Phạm Faculty of Pedagogy có hai bộ phận là Đại Học Sư Phạm Đệ Nhất Cấp và Đại Học Sư Phạm Đệ Nhị Cấp (cái thì đào tạo giáo sư dạy trung học cấp 2 và cái thì đào tạo giáo sư dạy trung học cấp 3) nên chuyển bộ phận “cấp 2” băng qua bên kia đường tiếp quản cơ sở vật chất trường trung học Thiên Phước của người Hoa, biến bộ phận “cấp 3” ở lại thành Đại Học Sư Phạm University of Pedagogy và bộ phận qua Thiên Phước thành Cao Đẳng Sư Phạm Teachers Training College. Chính quyền đã đúng vì Pedagogy hoàn toàn sai do chỉ liên quan đến một môn họcsư phạm học, hoàn toàn không mang ý nghĩa đào tạo giáo viên vốn là ý nghĩa thực thụ của trường sư phạm trong tiếng Việt, nên teachers training (hoặc teacher’s training hoặc teacher training) theo kiểu tiếng Anh của người Mỹ là hoàn toàn chính xác để gọi Đại Học Sư Phạm. Tuy nhiên, chính quyền đã sai khi vừa duy trì từ Pedagogy cho bộ phận đại học “cấp 3” ở lại cũng như cho nó giữ nguyên tên “đại học” và cho dùng từ university, còn gọi bộ phận đại học “cấp 2” đã được chuyển đi là cao đẳng và dùng tiếng Anh college cho trường mới này, trong khi chữ college không có ý nghĩa cấp học thấp hơn đại học, và từ ngữ cao đẳng thời Việt Nam Cộng Hòa thường được dùng cho hệ thống trường kỹ thuật hay mỹ thuật mà thôi. Sự việc này đã hủy phá toàn bộ những nỗ lực đầu tư cho giáo dục ở Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam vì lý do sau:

– Trong khi ở Việt Nam Cộng Hòa học sinh thi vào Đại Học Sư Phạm chọn đệ nhất cấp hay đệ nhị cấp học trong 3 năm hay 4 năm đơn thuần chỉ vì hoàn cảnh hoặc sở thích có muốn mau chóng tốt nghiệp hay không để sớm có việc làm nuôi gia đình, chứ mọi người dù học hệ 3 năm hay 4 năm đều là cử nhân như nhau, lương bổng như nhau (thu nhập của giáo sư dạy cấp 3 sẽ cao hơn nhờ cấp 3 sẽ có thi tú tài, tạo điều kiện dạy luyện thi thêm ở các trường khác hay trung tâm khác), và ai cũng chăm chỉ công tác khác nhau trong phạm vi được đào tạo khác nhau của mình; thì ở Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam người theo học cao đẳng có mặc cảm tự ti, xem mình đẳng cấp cao tức cao đẳng mà hóa ra lại thấp kém so với đại học, nên đa số cố gắng về sau học thêm bổ túc để thăng hạng đại học, không phải vì lý tưởng vươn lên trong tri thức mà chỉ để nhanh chóng bỏ trường bỏ lớp đang dạy để sang trường trung học cấp 3 có danh hơn và có lương cao hơn, khiến đội ngũ ở lại của cấp 2 không thể có chất lượng giảng dạy tốt hơn do sự đổ xô ra đi ấy, khiến trường cấp 2 chỉ còn lại toàn sinh viên mới tốt nghiệp có năng lực chưa vững, chưa có nhiều kinh nghiệm, và khiến học sinh cấp 2 khó thể giỏi thật sự về học vấn đáp ứng yêu cầu của cấp 3, làm chất lượng học tuột dốc theo thời gian theo hiệu ứng domino.

– Cũng vì cái tên cao đẳng college mà học sinh trung học đổ xô thi vào đại học university khiến gây cơn khủng hoảng triền miên trong vất vả tuyển sinh hàng năm của Bộ Giáo Dục cũng như khiến ý nghĩa đại học chuyên ngành của college hoàn toàn biến mất, khiến ở Việt Nam cụm từ cao đẳng sư phạm tự nhiên mang nghĩa cấp dưới của và cấp thấp hơn đại học sư phạm.

– Một khi chữ college của hệ thống trường kỹ thuật bị tước đoạt để làm tiếng Anh cho từ cao đẳng, trường kỹ thuật bị đổi ngay thành Trường Cao Đẳng Nghề dường như để khẳng định (a) học chữ quan trọng hơn học kỹ thuật qua việc cao đẳng nghề tất nhiên là sự phân biệt đối xử để có khoảng cách với cao đẳng chữ dù cả hai cao này đều thấp, và (b) chuyện giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt là chuyện dành riêng cho những gì thấp kém nên những từ Hán-Việt tiếp tục duy trì cho cấp cao còn chữ thuần Việt như Nghề thì quẳng cho kỹ thuật tầm tầm bậc trung, và chính những quan chức Giáo Dục của Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam đã tạo ra ThầyThợ cũng như sự nghiêng lệch trong trọng vọng về phía Thầy trong cách nghĩ của học sinh và phụ huynh học sinh, cùng sự sụp đổ của nguồn cung ứng nhân lực cho kế sách quốc gia của hiện đại hóa, công nghiệp hóa. Trường Kỹ Thuật Cao Thắng và trường Kỹ Thuật Nguyễn Trường Tộ của Sài Gòn trước 1975 là nơi học kỹ thuật đầy vinh dự tấp nập học sinh nào tự hào có năng khiếu cao về kỹ thuật mới được theo học sau những kỳ thi tuyển cực kỳ khó khăn. Trường Nghề XTrường Cao Đẳng Nghề Y nào đó của Thành phố Hồ Chí Minh, trái lại, chỉ là nơi mà học sinh vì nghèo vì yếu nên phải theo học không có chút tự hào vì được gom vào để học không qua thi tuyển, còn bản thân trường cũng không chút vinh dự với sự ế muộn vắng vẻ của nó. Trong một thư gởi Bộ Trưởng Bộ Giáo Dục nhiều năm trước, tôi đã kiến nghị trong vô vọng về việc sửa đổi cách gọi tên trường Nghề cũng như các vấn đề đại học đã giải bày ở trên. Cụm từ “thừa thầy thiếu thợ” là do chính các quan chức Việt Nam chế ra, mặc nhiên xếp thợ ở hàng thấp kém, và mặc nhiên xếp bất kỳ ai không phải là thợ đều là thầy, trong khi cách gọi thầy như vậy là sai, vừa mang tính rơi rớt của thời Pháp thuộc, vừa biến anh thợ đại học (tức tốt nghiệp kỹ thuật ở Đại học Bách Khoa) thành thầy vừa biến anh thợ cao đẳng nghề thành thợ, nói chi đến anh thợ trung cấp nghề chắc ở vị trí thợ hạng hai như công dân hạng hai vậy.

Biến Thiên Ngôn Từ

Người Việt thật ra đã có quyền năng ghê gớm trong thay đổi và hạ thấp ý nghĩa ngôn từ tiếng Anh.

Từ những năm 1990 của thế kỷ trước, mỗi khi mua thuốc tại bất kỳ nhà thuốc tây nào, tôi đều xem kỹ tên nhà sản xuất, rồi từ chối mua tất cả các sản phẩm của “viện bào chế” như Calipharco hay Ampharco,v.v., và giải thích với người bán là tôi không mua thuốc của mấy công ty dược của Việt Kiều. Trước đó, do công ty nước ngoài của tôi cung cấp bulk drug (thuốc nguyên liệu như paracetamol trong thùng phuy để các công ty dược Việt Nam nhập về nén viên đóng vỉ) và thuốc thành phẩm cho thị trường Việt Nam thời cấm vận, vài công ty Việt Kiều Mỹ đã kiếm tôi, bàn chuyện sản xuất thuốc viên tại Ấn Độ, in bao bì tại Ấn Độ ghi dòng chữ Made in USA và lá cờ Mỹ, rồi tôi nhập về Việt Nam tha hồ kiếm lời. Tất nhiên tôi từ chối, và đem kinh nghiệm này để cảnh báo người thân về thuốc của Việt Kiều Mỹ. Cách nhận diện rất dễ: chỉ cần nhìn tên nhà sản xuất, vì chỉ có người Việt mới “nổ” bằng cách đặt tên mang danh tiểu bang Mỹ và dán lá cờ Mỹ, theo kiểu Calipharco là chữ viết tắt rất dễ hiểu của công ty dược (pharmaceutical company) của tiểu bang California, còn Ampharco là công ty dược của America Mỹ, mà mọi người Việt ở nước Việt hay nước khác đều áp dụng. Trong khi các công ty dược lừng danh của Âu Mỹ thì chẳng hề lấy tên của địa danh hay có chữ dược pharmaceutical và không bao giờ in lá cờ Mỹ lên sản phẩm thuốc của họ, thí dụ như “hãng” Kirkland hay Pfitzer của thuốc đa sinh tố Centrum lừng danh mà nhiều người Việt rất quen thuộc do thân nhân từ Mỹ gởi về. Tuy nhiên, sự lập lại hoài chữ Pharmaceutical của người Việt hải ngoại đã khiến gần như tất cả các công ty dược hạng nhỏ mới mở sau này ở Việt Nam và khu vực Á Châu đều dùng chữ PHARMA trong tên “hãng” của mình, khiến ngay cả thuốc Hàn Quốc nhập vào Việt Nam cũng do một phạc-ma nào đó của Hàn Quốc sản xuất, còn các lân bang trong ASEAN thì khỏi nói, cũng bị lây bịnh phạc-ma.

Phần phụ lục của từ điển Webster nặng chình chịch của Mỹ in khoảng năm 1960 cung cấp danh sách khoảng trăm đại học university và mấy chục ngàn đại học college. Nhưng từ khi người Việt xuất hiện nhiều ở Mỹ, và đặc biệt từ khi Việt Nam trở nên giàu có mà PhốBolsa TV của Mỹ khi phỏng vấn tôi đã nói kháy là “tư bản đỏ”, thì Mỹ và các nước Tây Âu phát hiện du học sinh giàu có của Việt Nam không chịu theo học các đại học lừng danh bất kỳ nếu các đại học này có chữ college. Muốn thì chiều, Mỹ và Tây Âu đột nhiên xuất hiện nhiều đại học university bé tí tẹo để giành giật học sinh Việt, từ đó hấp dẫn luôn học sinh các tiểu quốc giàu giống Việt Nam, khiến nhiều năm trước ở Việt Nam la làng tá hỏa tam tinh trên báo chí khi phát hiện một trường đại học university ở California đã lừa bịp biết bao du học sinh Việt Nam vì cái đại học university đó chỉ là một căn nhà trống trơn với hai cái bàn và ba chiếc ghế, không một bóng người bên trong, ngoài vài bóng người bên ngoài sau khi bay từ Việt Nam sang. Điều này cho thấy từ university ở Âu Mỹ đã mang thêm ý nghĩa của tự do kinh doanh: muốn mở university thì cứ mở, và university là bất kỳ cơ sở nào cho ra chương trình đào tạo không phải của trung học, còn văn bằng thì nếu muốn có giá trị phải đăng ký với cơ quan chức năng Mỹ, còn nếu không muốn do không thể đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt của cơ quan ấy thì cứ phát văn bằng cho sinh viên nước ngoài nào muốn có văn bằng Mỹ về làm vật trang sức hoặc dụng cụ thiên hạ.

Kết Luận

Như vậy, nếu dựa theo sự biến thiên kiểu degradation trong môn Lexicology tức hạ phẩm giá của ngôn từ, thì các trường đại học university ở Việt Nam vẫn có thể cứ yên tâm giữ ghịt lấy chữ university cho hấp dẫn học sinh trong nước.

Tuy nhiên, ắt du khách Âu Mỹ sẽ ngạc nhiên không hiểu vì sao ở Việt Nam có quá nhiều đại học quản lý mà chẳng có đại học giảng dạy.

Tất nhiên, ắt du khách Âu Mỹ sẽ ngạc nhiên không hiểu vì sao Thành phố Hồ Chí Minh có Đại học university Khoa Học Xã Hội & Nhân Văn đồng thời có cả Đại học university Luật, vì lẽ ra Đại Học Luật phải trực thuộc Đại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn vì luật là một chuyên ngành riêng của khoa học xã hội & nhân văn, còn Đại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn phải trực thuộc Đại Học Sài Gòn vì đại học mang tên địa danh ở Âu Mỹ thường là ở cấp cao nhất về quản lý ở mỗi địa phương. Từ đó suy ra, Đại Học Sài Gòn ắt là university, Đại Học Khoa Học Xã Hội & Nhân Văn ắt là college, và Đại Học Luật ắt là department hay hall hay house. Nhưng điều ai cũng có thể thở phào nhẹ nhõm là: du khách chỉ lo đi ngoạn cảnh, ngắm người, chứ chẳng ai hơi đâu thắc mắc về sự kỳ lạ ở Việt Nam.

Đương nhiên, việc chẳng ai chịu học nghề, việc các university mà đa số nhỏ bé về tầm vóc tầm cỡ và uy thế cũng như cơ sở chẳng thể đào tạo nên những cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ thực sự có năng lực cao cho xã hội, cho đất nước, là chuyện riêng của Bộ Giáo Dục, miễn trường phải có chữ university để trên cơ sở đó thu nhận được nhiều người theo học, và cũng trên cơ sở đó mà tự do phong tước giáo sư cho phe nội bộ.

Tự nhiên cái sai thì hiển nhiên, mà việc sửa sai thì bất khả thi.

Nếu dị ứng với từ college do từ này đã bị Bộ Giáo Dục Việt Nam hạ phẩm giá, các trường có thể dùng từ khác, nhưng hãy vì lòng tự trọng hàn lâm mà bỏ chữ university, chẳng hạn Đại Học Bách Khoa có thể mang tên tiếng Anh Polytechnic Institute đầy danh giá.

Còn ai đó viện cớ ở California có rất nhiều university, thì xin thưa đó là cách dùng chữ chỉ để chứng tỏ mình trực thuộc Viện Đại Học California University of California (chẳng hạn như University of California, Berkerly; University of California, Irvine; University of California, Los Angeles; v.v.); trong khi Viện Đại Học Tiểu Bang California California State University thì thoáng hơn, đặt tên các trường đại học của mình có hoặc không có chữ university (chẳng hạn như California Maritime Academy, Humboldt State University, San Diego State University, v.v.). Cần lưu ý rằng khi Đại Học Bách Khoa California State Polytechnic University có chữ university đó chỉ là cách cho biết đại học bách khoa này trực thuộc California State University mà thôi chứ không phải đại học bách khoađẳng cấp university.

Cách tốt nhất cho các trường đại học sắp mở là đừng bao giờ đặt tên trần trụi kiểu Việt Nam (như: Khoa Học Xã Hội & Nhân Văn, Luật, Kiến Trúc, Giao Thông, v.v.) mà nên theo cách đặt tên của những đại học danh tiếng nước ngoài (kiểu như đại học Kellogg hay Regent’s Park của Oxford University, và Churchill College hay Queen’s College của Cambridge University) để mang tên chẳng hạn Đại Học Mai Hắc Đế, Đại Học Thắng Lợi, v.v., để người nước ngoài khỏi ai thắc mắc tại sao Đại Học Luật lại không thuộc Đại Học Khoa Học Xã Hội & Nhân Văn.

Các bạn tốt nghiệp college ở Việt Nam hãy yên tâm, tự tin nộp đơn xin việc tại các công ty Âu Mỹ vì với họ: college tức là đại học chuyên ngành. Tuy nhiên, nếu công ty Âu Mỹ đó thuê một người Việt hay một người ASEAN làm sếp ở Việt Nam thì xem như các bạn sẽ phải chịu khó tìm cơ hội việc làm ở nơi khác vì các vị này giống y chang ở chỗ xem university mới là đại học.

Biết đâu được, nhờ cách dùng sai ở Việt Nam mà bạn tốn chỉ có 3 năm nhưng được các đại gia Âu Mỹ trọng vọng. Tất cả chỉ nhờ vào năng lực thật sự của bạn thôi, còn văn bằng luôn luôn là thứ yếu đối với những nhà tuyển dụng sừng sỏ của các công ty sừng sỏ Âu Mỹ như tôi đã từng viết trên báo Tuổi Trẻ những năm 1990 của thế kỷ trước vậy.

Lòng thành xin tỏ với trăng sao.

Hoàng Hữu Phước, Thạc-sĩ Kinh-doanh Quốc-tế

Tài liệu tham khảo:

1) Hoàng Hữu Phước. Tham Luận: Những Phân Tích Mới Lý Giải Vấn Nạn Bất Tương Thích Giữa Đào Tạo & Sử Dụng Nhân Lực Trình Độ Đại Học Và Các Biện Pháp Cách Tânhttps://hoanghuuphuocvietnam.wordpress.com/2013/08/04/nhung-phan-tich-moi-l%E2%80%8Ey-giai-van-nan-bat-tuong-thich-giua-dao-tao-su-dung-nhan-luc-trinh-do-dai-hoc-va-cac-bien-phap-cach-tan/

2) Lại Thu Trúc. 26-7-2012. Phố Bolsa TV (California, USA) Phỏng Vấn Ông Hoàng Hữu Phước Trước Kỳ Họp Thứ Ba, Quốc Hội Khóa XIII, http://hhphuoc.blog.com/?p=75 :

Video clip 1: “Tôi nghĩ nếu đứng ở nghị trường Quốc hội, sự đóng góp, giúp đỡ của mình sẽ có hiệu quả lớn hơn.”  http://www.youtube.com/watch?v=U_jolHcUMX4&feature=BFa&list=UU52g_5p69_Z1umoNSFviUNg

Video clip 2: “Hiến pháp nói Quốc hội là cơ quan quyền lực cao nhất.”  http://www.youtube.com/watch?v=Mw6WFmZEKjk&feature=BFa&list=UU52g_5p69_Z1umoNSFviUNg

Video clip 3: “Luật biểu tình chỉ nên ra nếu như những luận điệu và những nhóm chống Cộng không còn tồn tại trên thế gian này.”  http://www.youtube.com/watch?v=jI2ybZHApM8&list=UU52g_5p69_Z1umoNSFviUNg&index=1&feature=plcp

Video clip 4: “Người ta đã ngụy tạo nên một chuyện khác, làm cho người nghe bực tức lên. Người ta nói rằng tôi nói người dân Việt Nam dân trí thấp. Và đó là lời vu khống. Tôi không bao giờ nói như vậy.”  http://www.youtube.com/watch?v=mHvO-Ge7mdQ&feature=BFa&list=UU52g_5p69_Z1umoNSFviUNg

Video clip 5: “Cho tới giờ phút này chỉ có Cộng Sản Việt Nam mới chặn đứng được Cộng Sản Trung Quốc”   http://www.youtube.com/watch?v=rRGAq4_ADd0&feature=BFa&list=UU52g_5p69_Z1umoNSFviUNg

Video clip 6: “Không người Việt Nam nào chịu khuất phục trước Trung Quốc cả.”   http://www.youtube.com/watch?v=wd5wRefkc30&feature=BFa&list=UU52g_5p69_Z1umoNSFviUNg

Video clip 7: “Khoảng cách giàu nghèo rất lớn, và sắp tới còn lớn nữa. Khoảng cách đó chứng tỏ con đường tự do hóa thương mại ở Việt Nam đã gần thành công.”   http://www.youtube.com/watch?v=vDVNrlZUf7w&feature=BFa&list=UU52g_5p69_Z1umoNSFviUNg

Video clip 8: “Tôi rất muốn tự do báo chí theo kiểu tư nhân cũng được ra báo. Nhưng đồng thời tôi cũng phải thông cảm nếu như chính phủ vẫn chưa cho ra cái đó.”  http://www.youtube.com/watch?v=Q9rFRJpm2vk&list=UU52g_5p69_Z1umoNSFviUNg&index=1&feature=plcp

Video clip 9: “Những người chống Cộng viết blog ở nước ngoài họ dùng những chữ cực kỳ tục tĩu khi nói về Việt Nam. Tôi không chấp nhận điều đó!”  http://www.youtube.com/watch?v=nSc_G3YkRyQ&list=UU52g_5p69_Z1umoNSFviUNg&index=1&feature=plcp

Nhà Trí Thức Tự Phong = Chứng Chỉ C

Hoàng Hữu Phước, MIB

Khi tốt nghiệp trở thành giáo viên Anh Văn về công tác ở  một tỉnh sát nách Thành phố Hồ Chí Minh, các em học trò của tôi đã viết thư cho tôi – thủa hồng hoang ấy của những năm 80 của thế kỷ trước Việt Nam chưa có internet – khóc (viết bằng chữ miêu tả sự khóc chứ không vì những bức thư ấy bị lệ làm nhòe nhoẹt) rằng các quan chức Giáo Dục tuyên bố văn bằng của các em được xếp hạng dưới Chứng Chỉ Anh Văn C,và rằng tôi cần cứu các em bằng cách nói chuyện với các vị quan ấy để xác định giá trị văn bằng tốt nghiệp Cao Đẳng Sư Phạm ngành Anh Văn của các em. Tôi đã trả lời các em 3 sự thật rằng:

–  Những gì tôi dạy các em ở Cao Đẳng Sư Phạm là chân lý tuyệt đối đúng: Việt Nam sau 1975 đã hoàn toàn sai khi gọi College là Cao Đẳng và University là Đại Học, vì các em phải được gọi là cử nhân đại học sư phạm như cách gọi chuẩn mà Việt Nam Cộng Hòa trước đây đã áp dụng theo khuôn của tòan thế giới Âu Mỹ hùng cường;

–  Người ta đi học tiếng Anh để lấy chứng chỉ Anh Văn A, rồi Anh Văn B, rồi Anh Văn C của nhà nước tại các lớp đêm của nhà nước có chất lượng hoàn toàn khả nghi, tầm tầm bậc trung, hoàn toàn không có giá trị văn bằng cũng như giá trị so sánh thực tế, rồi tự cho có quyền giải thích A là Sơ Cấp, B là Trung Cấp, C là Cao Cấp do không có Chứng Chỉ Dê hay Chứng Chỉ E gì sau Chứng Chỉ Xê cả, và như thế các quan chức ấy đều có thứ chứng chỉ cao hơn văn bằng của các em nên tiêu chuẩn phụ cấp dành cho các quan ấy phải cao hơn các em và tất nhiên họ phải ở vị trí quản lý cao nhất về tiếng Anh ở trường các em, ở ngành các em; và

–  Tôi chỉ là “anh thầy” hạng “cá biệt” dám cả gan dạy sinh viên tiếng Anh theo kiểu cao cấp chưa ai từng dạy tương tự ở Việt Nam, dám bạo gan từ bỏ toàn bộ các giáo trình thấp kém do ngành ban phát xuống và dùng kiến thức riêng cùng công thức riêng để dạy học trò, dám to gan tự tung tự tác bày ra chuyện tới ký túc xá hàng đêm dạy phụ đạo miễn phí cho lớp mình chủ nhiệm kể cả lớp thuộc quyền chủ nhiệm của giáo viên khác, dám lớn gan đào tạo các em tốt nghiệp 100% đoạt tất cả các giải thưởng sinh viên giỏi toàn trường không để rơi rớt giải nào, dám gan cùng mình làm bản thân và lớp chủ nhiệm của mình đoạt luôn Giấy Khen của Trung Ương Đoàn Thanh Niên Cộng Sản Hồ Chí Minh do ông Vũ Mão ký, và dám cả-bạo-to-lớn-cùng-mình gan vạch ra các lỗi sai be bét của các giáo trình do các thầy cô Ban Anh Văn có bằng thạc sĩ Mỹ đang sinh hoạt trong Hội Trí Thức Yêu Nước Thành phố Hồ Chí Minh biên soạn, nên bị lãnh đạo Ban Anh Văn “đì”, lãnh đạo Khoa Ngoại Ngữ “đì”, lãnh đạo Trường “đì”, thì cách chi mà tôi can thiệp được để học trò tôi yên tâm giảng dạy, để bằng cấp chính quy của các em không bị cấp trên tại địa phương tự do chà đạp, hạ bệ.

Những quan chức tự cho cái chứng chỉ Anh Văn C của mình cao hơn cái văn bằng Anh Văn Cao Đẳng Sư Phạm (thực chất là bằng “đại học” theo chuẩn Âu Mỹ), chẳng qua là để bản thân các quan chức ấy coi như đã sắm được cái trình độ tiếng Anh ghê gớm để ghi vào lý lịch sẵn sàng cho kỳ ứng cử tiếp theo, duy trì chiếc ghế của mình cho đến lúc về hưu mà không có đứa nào trẻ tuổi học cao hơn mình có thể mon men ngấp nghé tắp vô dược các cơ hội từ cái phong trào trẻ hóa của Đảng ở địa phương.

Ấy vậy mà 30 năm sau, học trò của tôi nay là giáo viên Anh Văn đang ở tuổi về hưu, lại cùng tôi chứng kiến căn bịnh Chứng Chỉ C ấy, giống như căn bịnh viêm gan siêu vi C cực kỳ nguy hiểm mà ngay tại Mỹ chỉ sau khi được hội đồng y khoa thẩm định theo vô số các tiêu chí, trong đó có tiêu chí thất nghiệp, mới thuận cấp cho một sơ số thuốc chữa bịnh định kỳ. Đó là việc các quan chức gọi các sinh viên vừa tốt nghiệp đại học là các “nhà trí thức trẻ”. Họ ban cho sinh viên tốt nghiệp đại học từ ngữ mỹ miều ấy là để chính họ được hưởng ké, vì các quan cũng đã tốt nghiệp đại học như ai, nên xem như tự động các vị cũng là những “nhà trí thức” tiền bối, dù là nhà trí thức sồn sồn hay nhà trí thức già cũng được.

Không cần lập lại những luận điểm tôi đã nêu trong bài “Thế Nào Là Nhà Trí Thức”, tôi chỉ xin khẳng định 5 điều sau rằng

– Chỉ có doanh nhân trẻ, nhà giáo trẻ, lãnh đạo trẻ, nghị sĩ trẻ, tổng thống trẻ, chính khách trẻ, và có nhiều thứ được mang danh trẻ, chứ không bao giờ có nhà trí thức trẻ;

– Trí thức không bao giờ dựa trên văn bằng, nên một cụ tiến sĩ hay giáo sư tiến sĩ cũng không tự động biến thành nhà trí thức, huống hồ một anh kiếm đâu ra cái bằng tiến sĩ để trở thành chủ tịch hội đồng quản trị hay tổng giám đốc ngân hàng, tức là những vị trí không bao giờ của nhà trí thức, không bao giờ được giao cho người giỏi người tài, và không bao giờ được giao cho ai không là con ông cháu cha không có khối lượng kếch xù của tiền bạc và quý kim, thì cách chi được mang danh “nhà trí thức”; trong khi đó

– Một nhà giáo tiểu học vẫn có thể dược gọi là một nhà trí thức khi đáp ứng đúng các chuẩn mực nghiêm ngặt, khó khăn, của thực hành thực hiện phổ biến thành công vốn liếng hàn lâm của mình;

– Không bao giờ có công thức quái gở: Văn Bằng Đại Học/Cao Học/Sau Cao Học = Nhà Trí Thức; và

– Không bao giờ có chuyện “nhà trí thức trẻ” được đưa về làm công chức quản ở các xã vùng sâu, vùng xa – trong khi ngược lại, một công chức bình thường nào đó ở vùng sâu vùng xa vẫn có thể trở thành một nhà trí thức.

Nhà trí thức nếu do tự phong hay tự dưng được ai đó ban tặng để ai đó vầy đoàn cùng nhau hưởng sái thì cái nhà trí thức ấy chẳng khác gì cái anh ở tỉnh nào đó có chứng chỉ Anh Văn C đã ra tay ‘đì” các học trò Cử Nhân Anh Văn của tôi mà thôi.

Hoàng Hữu Phước, Thạc-sĩ Kinh-doanh Quốc-tế

Tham khảo:

Hoàng Hữu Phước. 14-02-2014. Thế Nào Là Nhà Trí Thức

Hoàng Hữu Phước. 09-6-2014. Lại Trí Thức!

Hoàng Hữu Phước. 20-4-2014. Nhân Tài Ư? Thật Hỡi Ơi!

Hoàng Hữu Phước. 05-02-2014. Thế Nào Là Sử Gia.

Hoàng Hữu Phước. 26-01-2014. Tiểu phẩm trào phúng Tết: Nhà Sử Học

Tấm Lòng Cựu Nhà Giáo

Giá Trị Của Miễn Phí Và Miễn Phí Có Tài Trợ

Hoàng Hữu Phước, MIB

Nhiều năm trước, với thói quen miến phí của mình, từ dạy phụ đạo miễn phí Tiếng Anh quanh năm suốt tháng từ 21g đến 23 giờ cho sinh viên Ban Anh Văn Cao Đẳng Sư Phạm Thành phố Hồ Chí Minh của mình, từ việc đánh máy giáo trình miễn phí cho tất cả các bộ giáo trình tiếng Anh ở Cao Đẳng Sư Phạm để sinh viên không phải tốn tiền nếu để Ban Anh Văn giao cho nơi khác thực hiện việc đánh stencil, đến việc tham gia thuyết trình khắp nơi miễn phí để phổ biến và tư vấn sinh viên học sinh về lập nghiệp, cũng như tư vấn miễn phí cho vài doanh nghiệp xa lạ ở vài tỉnh – kể cả ngân hàng – vào thời điểm suy thoái kinh tế toàn cầu 2007-2009, tôi đã đề ra hai chương trình tư vấn miễn phí gởi đến vài trường đại học lớn tại Thành phố Hồ Chí Minh sau khi mãi nghe những than phiền của các nhà tuyển dụng về chất lượng ứng viên là sinh viên tốt nghiệp cả trong năng lực làm việc, kiến thức việc làm, bản lĩnh chuyên môn nghiệp vụ, và trình độ tiếng Anh thậm chí của sinh viên tốt nghiệp cử nhân Anh Văn. Và y như sự đóng góp vật chất, tiền bạc, vốn luôn được kêu goi, vận động, đón chào, bởi tất cả các nhà trường từ tiểu học đến đại học, việc đóng góp tư vấn sẽ chỉ thực hiện được khi có kèm theo sự tài trợ như một số công ty đang thực hiện tổ chức ở các trường đại học để quảng bá thương hiệu. Đó là lý do nhiều năm miệt mài gởi công văn sau đến một số đại học công lập và phi công lập, tôi không nhận được bất cứ hồi âm nào, ngay cả không có đến một bức thư cảm ơn từ những nơi lẽ ra phải có cách hành xử bài bản hàn lâm như các đại học thực thụ trên toàn thế giới văn minh.

Tôi xin đăng nguyên văn công văn sau của tôi mà tôi đã tỏ bày thiện chí lần cuối cùng vào năm 2008 để chấm dứt hành trình miệt mài kiếm không ra nơi tiếp nhận sự dâng tặng của mình, để ngậm ngùi cho sự nhận ra chân lý của cuộc đời: lòng nhiệt tình cống hiến “miễn phí” không kèm theo “tài trợ” là thứ xa lạ xa xỉ mà nhiều cơ sở của ngành giáo dục không cần đến.

*********

Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 14 tháng 7 năm 2008

Kính gởi Tiến Sĩ ……….

Hiệu Trưởng Trường Đại Học…………Thành Phố Hồ Chí Minh

Kính thưa Thầy Hiệu Trưởng,

Tôi là Hoàng Hữu Phước, Thạc sĩ Kinh doanh Quốc tế, chủ doanh nghiệp Doanh Thương Mỹ Á, xin kính lời chào trân trọng đến Thầy Hiệu Trưởng và xin phép trình bày nội dung sau.

Nguyên tôi sau thời gian 7 năm công tác giảng dạy Anh ngữ tại Cao Đẳng Sư Phạm TP HCM trong những năm 1980, đã có thêm 20 năm lần lượt làm việc tại Công Ty Dịch Vụ Cơ Quan Nước Ngoài (Giám Đốc Điều Hành Trung Tâm Ngoại Ngữ & Tin Học Khai Minh của FOSCO), Công ty CIMMCO Ấn Độ (Quản Lý Phát Triển Kinh Doanh), Trường Cao Đẳng Doanh Thương American Business College của Hoa Kỳ (Giám Đốc Điều Hành), Công ty Manulife Canada (Giám Đốc Nhân Sự), và nay tại Công ty MYA (doanh chủ). Trong suốt thời gian 27 năm này, tôi được mời tham gia giảng dạy cho các trường Đại Học Ngoại Ngữ Hà Nội, Đại Học Văn Lang, và Trung Tâm Điều Phối Đại Học Michigan; thuyết trình về tuyển dụng nhân sự tư vấn cho sinh viên tốt nghiệp tại Nhà Văn Hóa Thanh Niên và tại các trường Cao Đẳng Hành Chánh TP HCM và Cao Đẳng Kỹ Thuật tP HCM; ngoài ra còn cộng tác chuyên trang Việc Làm của báo Người Lao Động. Gần đây nhất là tôi được mời thuyết trình về quản trị nhân sự do Sở Kế Hoạch Đầu Tư Tỉnh Lâm Đồng tổ chức cho lãnh đạo các doanh nghiệp vừa và nhỏ của tỉnh. Với kinh nghiệm nhiều năm tư vấn dịch vụ việc làm, trải nghiệm qua các công việc thực tế đa ngành tại các công ty nước ngoài và với thế mạnh chuyên môn tiếng Anh trong lĩnh vực tư vấn đào tạo và phát triển nguồn nhân lực và dịch vụ việc làm, tôi đã thường xuyên tư vấn về soạn thảo bộ lý lịch và các kỹ năng tham dự phỏng vấn hiệu quả cho rất nhiều bạn trẻ, giúp họ thành công nhanh chóng, có đựơc chức danh cao và rất cao dù chưa có kinh nghiệm làm việc.

Nhận thấy đã có phong trào rất hay là “Tiếp Sức Mùa Thi” của sinh viên các trường đại học, tôi thiết kế hai chương trình “Hành Trang Khởi Nghiệp” và “Đầu Tư Cho Hành Trang Khởi Nghiệp” với nội dung thực hiện như sau, nhằm tạo nên một giá trị cộng thêm cho uy tín của nhà trường trong chuẩn bị cho sinh viên năm thứ nhất nắm bắt được những gì cần đầu tư ngay và xuyên suốt ba hay bốn năm đại học cho con đường lập nghiệp, đồng thời hỗ trợ sinh viên tốt nghiệp có được tính cạnh tranh cao trong quá trình tìm việc và khởi nghiệp một cách chủ động, độc lập, và hiệu quả, đáp ứng nhanh hơn nhu cầu việc làm của sinh viên do trường đào tạo:

A- Hành Trang Khởi Nghiệp Cho Sinh Viên Tốt Nghiệp:

1) Thời lượng: một buổi sáng ngày Chủ Nhật

2) Đối tượng: Sinh viên năm cuối và sinh viên vừa thi tốt nghiệp xong năm học này

3) Địa điểm: tại hội trường của Trường Đại Học

4) Thành phần tham dự: Sinh viên của trường thuộc đối tượng nêu trên (cùng giảng viên và khách mời của trường)

5) Chi phí: miễn phí cho sinh viên tham dự, thuyết trình viên miễn phí, tài liệu thuyết trình miễn phí, in ấn tài liệu thuyết trình do trường đại học đài thọ, trang trí hội trường do trường đại học đài thọ, máy đèn chiếu và wifi internet do nhà trường phục vụ miễn phí

6) Nội dung chương trình:

a- Phát biểu khai mạc của lãnh đạo Trường Đại Học

b- Phần thuyết trình tư vấn của Thạc sĩ Hoàng Hữu Phước: Những Điểm Yếu Của Ứng Viên Dự Phỏng Vấn Tuyển Dụng

c- Phần thuyết trình tư vấn của Thạc sĩ Hoàng Hữu Phước: Kỹ Thuật Soạn CV Tiếng Anh Hiệu Quả Cao

d- Phần hỏi-đáp

e- Đại diện Trường Đại Học phát biểu tổng kết hội thảo

7) Yêu cầu:

a- Trường Đại Học phổ biến, yêu cầu sinh viên đăng ký tham dự để trường chốt số lượng thích hợp với điều kiện cơ sở vật chất thực tế của hội trường, và gởi danh sách sinh viên đăng ký tham dự cho MYA một tuần trước ngày tổ chức hội thảo.

b- Trường Đại Học động viên khoảng 5 sinh viên cung cấp bản CV tự soạn với chi tiết có thật (bằng Tiếng Anh) và gởi cho MYA một tuần trước ngày tổ chức hội thảo để MYA đưa vào phim slide chiếu phân tích và hướng dẫn tương tác hoàn thiện trực tiếp trong buổi thuyết trình.

c- Trường động viên các sinh viên tham dự soạn sẵn các câu hỏi cho phần Hỏi-Đáp để nêu tại hội thảo. Có thể gởi các câu hỏi trước cho diễn giả để phân loại các chùm câu trùng ý và để lựa chọn xếp loại ưu tiên các câu hỏi quan trọng hơn cho phù hợp với thời gian hội thảo.

d- Tài liệu do MYA soạn được gởi trước cho lãnh đạo trường tham khảo và nêu yêu cầu thêm – nếu có. MYA giữ tác quyền tài liệu thuyết trỉnh, nhưng nhà trường được quyền in ấn làm tài liệu tham khảo cho các giảng viên của trường, nếu cần.

e- Công tác lễ tân do trường đại học cử vài sinh viên năm thứ hai và/hoặc năm thứ ba phụ trách, có thông báo chi tiết phân công cụ thể cho MYA để dễ liên hệ, tiếp xúc, nêu yêu cầu – nếu có.

8) Nhà tài trợ:

Việc mời các nhà tài trợ tùy thuộc vào Ban Giám Hiệu trường đại học trong tổ chức và sử dụng nguồn tài trợ.

B- Đầu Tư Cho Hành Trang Khởi Nghiệp Của Sinh Viên Năm Thứ Nhất:

1) Thời lượng: một buổi sáng ngày Chủ Nhật

2) Đối tượng: Sinh viên năm thứ nhất vừa nhập học năm học này

3) Địa điểm: tại hội trường của Trường Đại Học

4) Thành phần tham dự: Sinh viên của trường thuộc đối tượng nêu trên (cùng giảng viên và khách mời của trường)

5) Chi phí: miễn phí cho sinh viên tham dự, thuyết trình viên miễn phí, tài liệu thuyết trình miễn phí, in ấn tài liệu thuyết trình do trường đại học đài thọ, trang trí hội trường do trường đại học đài thọ, máy đèn chiếu và wifi internet do nhà trường phục vụ miễn phí

6) Nội dung chương trình:

a- Phát biểu khai mạc của lãnh đạo Trường Đại Học

b- Phần thuyết trình tư vấn của Thạc sĩ Hoàng Hữu Phước: (a) Đầu Tư Cho Hành Trang Khởi Nghiệp: Những Việc Cần Quan Tâm Thực Hiện Để Trở Thành Experienced Debutants Sinh Viên Nhưng Có Nhiều Kinh Nghiệm, và (b) Cách Đầu Tư Đúng Cho Nội Dung Tuyển Dụng “Giỏi Tiếng Anh”.

c- Phần hỏi-đáp

d- Đại diện Trường Đại Học phát biểu tổng kết hội thảo

7) Yêu cầu:

a- Trường Đại Học phổ biến, yêu cầu sinh viên đăng ký tham dự để trường chốt số lượng thích hợp với điều kiện cơ sở vật chất thực tế của hội trường, và gởi danh sách sinh viên đăng ký tham dự cho MYA một tuần trước ngày tổ chức hội thảo.

b- Trường động viên các sinh viên tham dự soạn sẵn các câu hỏi cho phần Hỏi-Đáp để nêu tại hội thảo. Có thể gởi các câu hỏi trước cho diễn giả để phân loại các chùm câu trùng ý và để lựa chọn xếp loại ưu tiên các câu hỏi quan trọng hơn cho phù hợp với thời gian hội thảo.

c- Tài liệu do MYA soạn được gởi trước cho lãnh đạo trường tham khảo, nêu yêu cầu thêm – nếu có. MYA giữ tác quyền tài liệu thuyết trình, nhưng nhà trường được quyền in ấn làm tài liệu tham khảo cho các giảng viên của trường, nếu cần.

d- Công tác lễ tân do trường đại học cử vài sinh viên năm thứ hai và/hoặc năm thứ ba phụ trách, có thông báo chi tiết phân công cụ thể cho MYA để dễ liên hệ, tiếp xúc, nêu yêu cầu – nếu có.

8) Nhà tài trợ:

Việc mời các nhà tài trợ tùy thuộc vào Ban Giám Hiệu trường đại học trong tổ chức và sử dụng nguồn tài trợ.

Trên đây là vài ý phác thảo tâm huyết cho hai chương trình “Hành Trang Khởi Nghiệp” và “Đầu Tư Cho Hành Trang Khởi Nghiệp” tôi kính trình bày cùng Thầy Hiệu Trưởng. Kính mong nhận được sự quan tâm của Thầy

Trân trọng kính chào Thầy Hiệu Trưởng,

Hoàng Hữu Phước

*********

Lòng thành chỉ biết ngỏ với trăng sao.

Hoàng Hữu Phước, Thạc-sĩ Kinh-doanh Quốc-tế

Tham khảo các bài viết khác về giáo dục của Hoàng Hữu Phước:

Cựu Nhà Giáo Hoàng Hữu Phước Viết Bức Tâm Thư Gởi Nhà Giáo Hiện Tại Và Tương Lai. 12-3-2013 https://hoanghuuphuocvietnam.wordpress.com/2015/04/09/cuu-nha-giao-hoang-huu-phuoc-viet-buc-tam-thu-goi-nha-giao-hien-tai-va-tuong-lai/

Chất Lượng Giáo Dục Ở Việt Nam. 02-8-2013.  https://hoanghuuphuocvietnam.wordpress.com/2013/08/02/chat-luong-giao-duc-o-viet-nam/

Tham Luận: Những Phân Tích Mới Lý Giải Vấn Nạn Bất tương Thích Giữa Đào Tạo & Sử Dụng Nhân Lực Trình Độ Đại Học Và Các Biện Pháp Cách Tân. 04-8-2013.  https://hoanghuuphuocvietnam.wordpress.com/2013/08/04/nhung-phan-tich-moi-l%E2%80%8Ey-giai-van-nan-bat-tuong-thich-giua-dao-tao-su-dung-nhan-luc-trinh-do-dai-hoc-va-cac-bien-phap-cach-tan/

Lời Khuyên Dành Cho Học Sinh. 02-10-2014. https://hoanghuuphuocvietnam.wordpress.com/2014/10/02/loi-khuyen-danh-cho-hoc-sinh/

Lời Khuyên Dành Cho Du Học Sinh Việt Nam. 22-02-2015.  https://hoanghuuphuocvietnam.wordpress.com/2015/02/22/loi-khuyen-danh-cho-du-hoc-sinh-viet-nam/

Tôi Và Thầy Nguyễn Quang Tô. 22-02-2015.  https://hoanghuuphuocvietnam.wordpress.com/2015/02/22/toi-va-thay-nguyen-quang-to/

Tôi Và Cô Trương Tuyết Anh. 22-02-2015.  https://hoanghuuphuocvietnam.wordpress.com/2015/02/22/toi-va-co-truong-tuyet-anh/

Tôi Và Thầy Lê Văn Diệm. 22-02-2015.  https://hoanghuuphuocvietnam.wordpress.com/2015/02/22/toi-va-thay-le-van-diem/

Thư Gởi Bộ Trưởng Bộ Giáo Dục & Đào Tạo. 21-01-2015.  https://hoanghuuphuocvietnam.wordpress.com/2015/01/21/thu-goi-bo-truong-bo-giao-duc-dao-tao/

Phong Cách Người Thầy

Lời Ngỏ Cùng Học Sinh

Thầy Như Thế Nào, Trò Như Thế Ấy

Cảm Ơn Học Trò