Đồng Phục Học Sinh

Hoàng Hữu Phước, MIB

Có một chân lý ở Việt Nam rằng khi học đường quan tâm tạo dáng cho đồng phục của học sinh như cách để tạo sự khác biệt đặc trưng thì đó là nơi chốn không bao giờ là của nguồn nhân lực tương lai hùng mạnh của quốc gia.

Có trường thì các cấp lớp tự tranh nhau tạo sự khác biệt thí dụ như tại một trường nọ ở Quận 1 Thành phố Hồ Chí Minh trang phục thể dục khác nhau do có lớp quyết định chọn màu tím cho cả nam sinh và nữ sinh, có lớp lại chọn màu hồng hay màu vàng, và tất nhiên các lớp khác chọn những màu sắc chưa được chọn để khỏi “đụng hàng”.

Nhưng tất cả các trường ở Thành phố Hồ Chí Minh đều có các kiểu gọi là “đồng phục” riêng, chẳng hạn như tại trường dưới đây ở Quận Phú Nhuận:

 Dong Phuc

thay vì dạy học sinh cách thắt cra-vat vốn cực kỳ cần thiết do có rất nhiều “người lớn” ở thành thị và tại tất cả các công ty lớn cũng như nhỏ vẫn chưa biết thắt cra-vat cho chính mình, nhà trường lại “bán” cho học sinh cả nam và nữ sợi dây đeo trước cổ như trong ảnh trên. Gọi là dây đeo cổ vì không phải thắt mà là một sợi dây may dính vào cái lưỡi thè dài nhìn xa giống như một cra-vat nhưng luôn được buông lã lơi một cách diễu hề không nghiêm túc, bất lịch sự, vô văn hóa, cực kỳ nhếch nhác. Nếu như ban giám hiệu và giáo viên nam nữ của trường trung học trên vẫn không có ý kiến gì về cái kiểu “thời trang” như thế thì rõ là cái danh xưng nhà giáo dục của họ rõ là có vấn đề nghiêm trọng.

Tôi không phải người bảo thủ trong lĩnh vực thời trang vì tôi luôn “đa sắc màu” ngay cả tại nghị trường Quốc Hội cũng vận áo sơ mi từ tím than đến tím…hoa sim hay mọi màu sắc khác thay vì lẽ ra nên luôn là màu trắng trang trọng

 Dongphuc2

cũng như luôn thoải mái khuyến khích vợ tôi khi chúng tôi vừa mới lập gia đình thích đi đó đi đây chu du thiên hạ cách nay 30 năm hãy tự nhiên ăn mặc “sexy” dù bộ áo tắm có “hở hang” thế nào cũng được khi tắm biển Vũng Tàu hay Nha Trang (dù chính vợ tôi lúc nào cũng ngượng ngùng, kín đáo, cứ tự ý kiếm voan may thêm vào áo tắm để che bới đùi, mông) tôi vẫn cho rằng cái gọi là “đồng phục” của học sinh thời Việt Nam Cộng Hòa mới là duy nhất đúng. Thủa ấy, nữ sinh bất kỳ trường học nào cũng mặc áo dài trắng; còn nam sinh bất kỳ trường học nào cũng mặc áo sơ mi trắng (hoặc dài tay hoặc dài tay hoặc ngắn tay) bỏ trong quần dài ka-ki xanh dương đậm, đi giày vải hoặc giày xăng-đan – nói chung là “có quai hậu”.

 Dongphuc3

Sự phân biệt học sinh trường này với trường khác chỉ dựa vào huy hiệu bằng vải có tên trường, thứ duy nhất mà phụ huynh mua của trường để về tự may vào trên túi áo trái của con mình. Tất nhiên, có trường – thiểu số cực kỳ hiếm hoi – như trường Nguyễn Bá Tòng chế ra huy hiệu hình chiếc lá bằng kim loại màu vàng có nền nhựa trong màu đỏ như trong ảnh dưới đây:

 Dongphuc4

Điều thuận lợi ở đây là (a) người mẹ trong gia đình hoặc tự may áo dài cho con gái, áo sơ mi cho con trai, tự đính huy hiệu vào áo cho con; (b) do áo chất lượng tốt nên áo của anh chị có thể được sử dụng tiếp bởi các em, chỉ cần người mẹ trong gia đình tháo huy hiệu ra và đính huy hiệu mới vào nếu các con nhỏ tuổi hơn theo học trường khác với anh chị; (c) ngay cả huy hiệu như của Nguyễn Bá Tòng lại càng dễ sử dụng và tiết kiệm do có kim gài mà anh chị nếu học khác buổi với các em đều có thể cùng sử dụng chung – đặc biệt cơ chế tổ chức cực kỳ khoa học của nhà trường Việt Nam Cộng Hòa khiến dù học 6 ngày mỗi tuần tức kể cả Thứ Bảy, dù học rất nhiều môn, dù môn nào cũng phải thi cuối năm, cuối cấp, và tú tài, thì vẫn chỉ học một buổi duy nhất trong ngày tức học toàn bộ các buổi sáng hoặc toàn bộ các buổi chiều; (d) học sinh chỉ lo chăm học chứ không lo đua đòi vì mọi đua đòi bị triệt tiêu nơi chốn học đường, còn nhà trường không ai bị mang tiếng tranh thủ bòn rút kiếm chác tiền của phụ huynh qua việc bày trò “kiểu đồng phục riêng” hầu cơ sở may mặc của gia đình các vị chức sắc trong ban giám hiệu có dịp “độc quyền kiếm ăn” quanh năm suốt tháng; và (e) nữ sinh dù không bao giờ được hướng dẫn phải tu dưỡng ra sao vẫn tự nhiên hình thành nếp tư thế khoan thai, sang trọng, cẩn trọng, thướt tha, với chiếc áo dài đồng phục của mình do không thể chạy giỡn, phá phách, thét gào teen teen tửng tửng tứng từng tưng.

Mỗi khi tan trường, học sinh trung học của Việt Nam Cộng Hòa chỉ cần kéo áo sơ mi ra để “thoải mái” dù nhếch nhác

 Dongphuc5Dongphuc6

thì học sinh tại trường đã nói ở trên tại Quận Phú Nhuận lại “nhếch nhác” toàn bộ thời gian từ nhà đến trường, trong trường, và từ trường về nhà chỉ vì cái kiểu đeo toòn teng cái “thè lưỡi” nhái nhái cra-vat chẳng giống ai đó.

Học đường là nơi nghiêm túc vì đào tạo nguồn nhân lực cao cho xã hội. Chốn tu hành là nơi nghiêm túc vì là nơi xuất phát của các bậc cao tăng. Học đường không thể thi nhau bày ra đồng phục riêng với phụ tùng riêng để tạo sự riêng biệt trong ngoại hình đối với trường học khác trong quận nhà hay quận khác. Chốn tu hành không thể bày ra đồng phục riêng với phụ tùng riêng để tạo sự riêng biệt trong ngoại hình đối với cơ sở tôn giáo khác trong quận nhà hay quận khác. Cái tự do về tạo hình trong trang phục chỉ có đối với học sinh đã bước chân vào đại học hay vào đời. Cái tự do về tạo hình trong trang phục chỉ có đối với nhà tu hành đã hoàn tục hoặc tu xuất. Thậm chí cái tự do về tạo hình trong trang phục có khi cũng không được tồn tại đối với những “người lớn” nào làm việc cho những công ty “lớn” có Dress Code tức quy định về trang phục hay đồng phục, khiến cái tự do về tạo hình trong trang phục chỉ có thật đối với đời sống cá nhân bên ngoài nơi làm việc. Chỉ cần hiểu biết về điều này, nhà trường tất nhiên sẽ phải quy định như các trường học – dù công lập hay tư thục – của Việt Nam Cộng Hòa để chuẩn bị cho những học sinh làm quen với “dress code” để tiến từ học đường ra xí nghiệp, cơ quan, lực lượng vũ trang, v.v., phù hợp với kỷ cương chung, quy định chung, ngay từ thủa nhỏ.

Một khi đầu óc chỉ nghĩ đến sự tranh đua về độ nổi bật của trang phục, sẽ không bao giờ có chỗ cho tri thức, mà học đường là nơi cung cấp tri thức, hướng dẫn hình thành trí thức, càng không thể nào là nơi bày ra “thời trang” hoặc mặc cho học trò bày ra “thời trang”.

Thật bình thường khi tại trung học vào giờ ra chơi nam sinh tụ năm tụ ba bàn tán với nhau về một hoa khôi, còn nữ sinh tụ năm tụ ba bàn tán với nhau về một nam khôi. Đây là điều chứng tỏ sự phát triển tư duy thẩm mỹ lành mạnh, phát triển tâm sinh lý lành mạnh, và phát triển nhân cách lành mạnh. Thật đáng thương hại nếu vào giờ ra chơi các học sinh trung học lại bàn với nhau về màu trang phục nên mua sắm hay đặt may cho môn thể dục của lớp, bàn với nhau về giày Adidas, về xe phân khối lớn và cách dấu xe phân khối lớn ấy tại nhà dân gần trường, v.v.

Thật đáng thương hại khi tại trường trung học hay đại học có tổ chức thi hoa khôi hoặc thi hoa hậu, thi thời trang. Đây là điều chứng tỏ trường trung học ấy, trường đại học ấy đã không còn ở bậc thang lành mạnh.

Đồng phục là công cụ hình thành nhân cách học sinh chứ không phải là thứ tạo sự khác biệt giữa trường này với trường khác, vì sự khác biệt – nếu có – luôn chỉ là trình độ cao đến đâu của thầy cô cũng như của học trò so với các trường khác.

Đồng phục là công cụ hình thành giềng mối gắn kết của gia đình khi (a) mẹ và chị may áo và thêu thùa gắn đính dãi băng huy hiệu lên áo ấy cho con em, và (b) tiết kiệm là gia sách (so với quốc sách).

Trường học không hiểu gì về tầm quan trọng của đồng phục thì e là giới con buôn đã tràn ngập chốn học đường mất rồi!

Hoàng Hữu Phước, Thạc-sĩ Kinh-doanh Quốc-tế

Advertisements
Both comments and trackbacks are currently closed.