Bộ Trưởng Y Tế Nguyễn Thị Kim Tiến

Hoàng Hữu Phước, MIB

15-02-2016

 Nguyen Thi Kim Tien

Tại Đại Hội Đảng XII vừa qua, ngành Y Tế không có lãnh đạo nào được bầu vào Trung Ương Đảng, kể cả Bộ Trưởng Y Tế đương nhiệm Nguyễn Thị Kim Tiến.

Với khát vọng quá lớn lao vì nước, vì dân, ngay từ ngày đầu giải phóng Miền Nam tiến tới thống nhất đất nước, mặc cho đất nước điêu tàn, kho tàng cạn kiệt, lòng người còn phân tán, xã hội còn lắm ly tan, Đảng và chính phủ Việt Nam đã cho áp dụng ngay lập tức các phúc lợi xã hội đồng đều, rộng khắp, từ giáo dục miễn phí đến y tế miễn phí cho toàn dân. Những nỗ lực vung tay quá trán vì nước vì dân này, cộng với việc đổ máu xương chống chọi với cuộc xâm lăng của Trung Quốc và cuộc xâm lược của Campuchia nhằm tiêu diệt nhanh gọn một Việt Nam ngỡ đâu đã suy tàn sau cuộc chiến tranh trường kỳ chống Pháp và đánh Mỹ để rồi cuộc chiến tranh tự vệ chính đáng chính nghĩa duy nhất trên thế giới này cứu cả một dân tộc khỏi nạn diệt chủng lại bị Mỹ chụp mũ là xâm lược Campuchia để áp đặt lịnh cấm vận kinh tế tàn khốc, khiến toàn bộ hệ thống giáo dục và y tế ngày càng lạc hậu, xuống cấp, thiếu thốn. Trong lúc ngay tại trường Cao Đẳng Sư Phạm Thành phố Hồ Chí Minh vị Khoa Trưởng Khoa Ngoại Ngữ có học vị Thạc Sĩ Mỹ phải “phát huy sáng kiến” chế tạo giáo cụ trực quan bằng cách lấy bao bố đựng gạo dệt bằng sợi đay đem nhúng nước cho ướt sũng, treo lên bảng đen, rồi lấy mấy hình vẽ cắt trên giấy cứng đính lên vải bố để bị dính nước không rơi xuống đất, dạy sinh viên cách dạy học sinh trung học nhìn hình mà nói tên vật dụng bằng tiếng Anh, thì tại các bịnh viện lớn như ở Bịnh Viện Bịnh Nhiệt Đới ở Thành phố Hồ Chí Minh các y tá đẩy xe thuốc đên từng giường bịnh nhân viêm gan siêu vi không để vào dịch truyền, không để tiêm thuốc, không để phát thuốc trong vĩ, mà để rót từ chiếc bình thủy tinh khổng lồ trên xe ra ly một dung dịch đen đặc chiết xuất từ thân lá rể củ A-ti-sô cho bịnh nhân uống, kèm với vài viên thuôc trị bá bệnh Xuyên Tâm Liên từ trong bao nylon lớn tương tự chiếc bình A-ti-sô bên cạnh. Và giữa cái thế giới cả bạn lẫn thù đều ra sức bóp chết đất nước Việt Nam, chính người dân Việt Nam trở thành nạn nhân gánh chịu các đòn trừng phạt đó; đã vậy, biết bao vị bác sĩ hoặc vượt biên hoặc thất thời thất chí bất mãn bất phục bất hợp tác càng làm cho tình hình chăm sóc sức khỏe người dân càng không còn lối thoát.

Ấy vậy mà từng bước Đảng và Chính phủ Việt Nam vừa gượng dậy về kinh tế vừa tự lực cánh sinh khẩn trương đào tạo lớp cán bộ y tế bổ sung, vừa gia tăng chất lượng và số lượng cơ sở y tế đến tận phường xã. Đến nay thì mọi việc đã khá hơn về chất với số lượng các bịnh viện có yếu tố nước ngoài đáp ứng yêu cầu khám chữa bệnh của người dân có thu nhập cao, cũng như với số lượng thuốc ngoại nhập khổng lồ mà tất cả các viện bào chế trên toàn thế giới đều đổ vào Việt Nam như nơi đến lý tưởng nhất để kinh doanh dược phẩm. Và Bộ Trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến đã nhận lấy trách nhiệm trong một hoàn cảnh nền y tế không còn bi đát nhưng nảy sinh nhiều hệ lụy ấy cả về cơ sở vật chất, giá thuốc, sản xuất thuốc, dịch bệnh, và tác nghiệp của cơ quan quản lý y tế nhà nước thuộc quyền.

Về cơ sở vật chất, do chủ trương chính sách từ ngày đầu giải phóng, các cơ sở y tế được mở ra đồng loạt hằng hà sa số đến tận từng phường, từng xã, trên phạm vi cả nước, khiến ngân sách dàn trải, không cơ sở nào không thiếu thốn, dẫn đến ngân sách cho các bịnh viện lớn “tuyến trên” tức tại các thành phố lớn cũng thiếu hụt, làm hạ tầng cơ sở ngày càng xuống cấp, không đảm bảo vệ sinh, không có trang thiết bị y khoa hiện đại, còn y đức khó được trau giồi mãi trên nền duy ý chí. Khi điều kiện kinh tế đã khá hơn quá nhiều như hiện nay thì khó khăn mới lại càng đeo bám Bộ Trưởng Y Tế nhiều hơn: trong khi cơ sở y tế được xây dựng lớn hơn, nhiều hơn, sung túc hơn, hiện đại tối tân hơn, với số giường bệnh gia tăng nhanh để đáp ứng nhu cầu săn sóc sức khỏe toàn dân, v.v., thì y đức hầu như đã thành vật xa xỉ quý hiếm nơi giới y bác sĩ. Thực tế xã hội này khiến Bà Nguyễn Thị Kim Tiến dù đã luôn hết lòng kêu gọi, nhắc nhở, thanh sát giám sát, vẫn phải chịu búa rìu dư luận khi vẫn xảy ra các hành xử vô văn hóa của cán bộ y tế đối với bịnh nhân nghèo, trình độ chữa trị đầy sai sót của các bác sĩ đẫn đến manh động của thân nhân bịnh nhân, cũng như việc kê toa của bác sĩ thường nhằm vào việc nhận hoa hồng nhiều hơn nơi công ty nhập khẩu cung ứng dược phẩm khiến bịnh nhân bịnh hơn và nghèo hơn, v.v. Người hiểu biết sẽ lắc đầu ngán ngẩm trước tình người và sự suy đồi của đạo đức con người kinh doanh sức khỏe nhân dân. Người không hiểu biết sẽ không tiếc công dành cho Bà những lời thóa mạ. Bà vẫn ra sức làm việc vì Bà là một đảng viên trung kiên, một giáo sư tiến sĩ y khoa tự trọng, và một quan chức biết việc mình làm vì mục tiêu cao cả vì sức khỏe của nhân dân.

Về giá thuốc, đây là vấn đề từ tàn dư của chính sách sai lầm của các quan chức tiền nhiệm. Tác giả bài viết này từng cung cấp thuốc nguyên liệu bulk drug và thuốc thành phẩm cho Việt Nam từ những năm 80 của thế kỷ trước, xuyên thủng hàng rào cấm vận của Hoa Kỳ. Chất lượng thuốc luôn theo tiêu chuẩn Anh Quốc, công ty sản xuất luôn là công ty lớn, và chưa bao giờ có chuyện bất kỳ xảy ra về chất lượng thuốc và giá thuốc. Việc nhập khẩu là việc của các doanh nhân có quan hệ và kinh nghiệm với các nhà sản xuất dược nước ngoài, còn các doanh nhân này sử dụng đội ngũ chuyên viên dược là chuyện riêng của họ, cũng như các lô hàng họ cung ứng cho các cơ quan y tế đều luôn theo thử nghiệm của các cơ quan này đối với hàng mẫu thuốc và theo giá cả chính thức của hai bên. Thế mà Việt Nam bắt đầu quy định chủ nhân các doanh nghiệp nhập khẩu thuốc phải có bằng cấp dược sĩ hay bác sĩ, khiến xã hội ồ ạt xuất hiện nhiều doanh nghiệp do số lượng đông sinh viên y khoa dược khoa tốt nghiệp ồ ạt kinh doanh dược phẩm, mạnh ai nấy tìm nguồn cung ứng giá thấp nhất rồi bán với giá cao nhất, tạo điều kiện làm giàu nhanh chóng cho các nhà sản xuất vô danh tiểu tốt ở nước ngoài, còn người dân Việt Nam thì chịu đựng chất lượng thuốc không cao, nơi sản xuất khả nghi, giá cả cao hơn, và báo chí thì lâu lâu lại đăng công bố của Bộ Y Tế thu hồi các lô thuốc nhập khẩu do có vấn đề về chất lượng. Là Bộ Trưởng Y Tế, Bà Nguyễn Thị Kim Tiến đương nhiên không khoanh tay trước vấn nạn này; song, Bà khó thể làm gì được trong một nhiệm kỳ ngắn ngủi đối với một sự việc mà căn cơ của nó đã bén rể thành cổ thụ qua bao thập kỷ. Người hiểu biết sẽ lắc đầu ngán ngẩm trước tình người và sự suy đồi của đạo đức con người kinh doanh sức khỏe nhân dân. Người không hiểu biết sẽ không tiếc công dành cho Bà những lời thóa mạ. Bà vẫn ra sức làm việc vì Bà là một đảng viên trung kiên, một giáo sư tiến sĩ y khoa tự trọng, và một quan chức biết việc mình làm vì mục tiêu cao cả vì sức khỏe của nhân dân.

Về sản xuất thuốc, trong nhiệm kỳ Quốc Hội Khóa XIII, Bộ Trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến đã đề ra kế sách về thuốc generic, một việc mà nhiều thập kỷ nay đã chưa từng có vị Bộ Trưởng Y Tế nào trước Bà từng xem như một sách lược mang tầm chiến lược quốc gia. Đối với thuốc sản xuất trong nước thì như tôi đã từng viết blog, Việt Nam thay vì tập trung nghiên cứu các tư liệu cổ truyền dân gian để đưa vào sản xuất hiện đại chào bán ra nước ngoài, thì chỉ biết lo sao chép câu vớ vẩn của Cục Dược Phẩm Thực Phẩm Hoa Kỳ FDA để ghi trên bao bì tất cả các “thực phẩm chức năng” sản xuất tại Việt Nam. Còn một nữ tiến sĩ dược được đưa lên tivi mấy ngày Tết Bính Thân 2016 để ngợi ca tài đức vì đã chế ra thuốc Trinh Nữ Hoàng Cung – dù Trinh Nữ Hoàng Cung là dược liệu từ thư tịch y học cổ và được sản xuất bởi nhiều cơ sở dược nhiều chục năm nay – cho thấy sự bối rối, dẫm chân tại chỗ của ngành dược đến độ buộc phải kiếm cho bằng được một vị để cho có đủ đầy các ngành cho mấy ngày Tết. Là Bộ Trưởng Y Tế, Bà Nguyễn Thị Kim Tiến đương nhiên không phải không hiểu biết vấn nạn này; song, Bà khó thể làm gì được trong một xã hội mà sinh viên vào ngành Dược là để sau khi có bằng cấp là xin mở ngay hiệu thuốc để tham gia thị trường bán thuốc để được tiếp cận bởi các trình dược viên của các nhà sản xuất nước ngoài chứ không ai vào ngành Dược vì tâm niệm sẽ làm nên điều kỳ vĩ chế tạo thuốc cứu người, cứu đời. Người hiểu biết sẽ lắc đầu ngán ngẩm trước tình người và trước cái gọi là ý chí của sinh viên dược Việt Nam ngày nay đối với kinh doanh sức khỏe nhân dân. Người không hiểu biết sẽ không tiếc công dành cho Bà những lời thóa mạ. Bà vẫn ra sức làm việc vì Bà là một đảng viên trung kiên, một giáo sư tiến sĩ y khoa tự trọng, và một quan chức biết việc mình làm vì mục tiêu cao cả vì sức khỏe của nhân dân.

Về dịch bệnh, trong nhiệm kỳ của Bộ Trưởng Y Tế Nguyễn Thị Kim Tiến, thế giới đã phải đương đầu với những bịnh tật triền miên. Tại Việt Nam, việc lạ vẫn xảy ra đối với Sốt Xuất Huyết. Nếu như vài tháng sau ngày giải phóng, đứa em gái áp út xinh đẹp Hoàng Thị Cẩm Thúy của tôi mất vì Sốt Xuất Huyết năm 1976 lúc mới 7 tuổi và chúng tôi chẳng hiểu đó là gì vì chưa từng nghe thấy ở Việt Nam Cộng Hòa, và chỉ thời gian ngắn sau đã nghe phác đồ điều trị của Bộ Y Tế rằng chỉ cần uống nhiều nước, uống nhiều nước chanh đường, giữ chế độ dinh dưỡng đầy đủ là sau một tuần sẽ khỏi, thì sau 40 năm tôi lại thấy tin tức dồn dập trên tivi và báo chí sự xuất hiện bùng phát dập dồn của Sốt Xuất Huyết, thậm chí với phim phóng sự nêu rõ sự “thờ ơ” của người dân không làm theo khuyến cáo của cơ quan y tế địa phương, v.v. Như tôi đã từng nêu trong nhiều bài blog, cái sai của chính quyền là hay lạm dụng cụm từ “tuyên truyền giáo dục người dân” và “kêu gọi ý thức tự giác của người dân” vì tuyên truyền giáo dục không phải là phương pháp áp dụng cho tất cả mọi nội dung, mọi lĩnh vực, mọi lúc, mọi nơi; thay vào đó, biện pháp chế tài nghiêm khắc mới là ít tốn kém nhất và hiệu quả nhất như minh chứng ở Singapore. Là Bộ Trưởng Y Tế, Bà Nguyễn Thị Kim Tiến đương nhiên biết rõ rằng nếu ngay cả Sốt Xuất Huyết mà 40 năm qua vẫn không “tuyên truyền giáo dục” thành công thì nói gì đến các nguy cơ đại dịch khác; song, Bà khó thể làm gì được vì Bà chỉ có thẩm quyền đối với ngành Y Tế trong khi những thứ vĩ mô mang tính thực hành chung thì đến từ trung ương mà Bà không thể tự mình vượt qua được. Người hiểu biết sẽ lắc đầu ngán ngẩm trước sự bó tay trước “người mình”. Người không hiểu biết sẽ không tiếc công dành cho Bà mọi lời đổ lỗi. Bà vẫn ra sức làm việc vì Bà là một đảng viên trung kiên, một giáo sư tiến sĩ y khoa tự trọng, và một quan chức biết việc mình làm vì mục tiêu cao cả vì sức khỏe của nhân dân.

Về cơ quan quản lý y tế nhà nước thuộc quyền, Bộ Trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến vẫn còn nhiều việc để làm để chấn chỉnh, chẳng hạn đối với Cục Quản Lý Dược là cơ quan đầy ắp quyền lực nhưng cạn khô trách nhiệm. Cục Quản Lý Dược là cơ quan quyền lực tột đỉnh đối với tất cả các doanh nghiệp nhập khẩu dược và mỹ phẩm. Cục Quản Lý Dược là bộ mặt của Bộ Y Tế để chứng minh Bộ Y Tế có thừa hành đúng chỉ đạo của Đảng và chỉ thị của Chính Phủ trong tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, hỗ trợ doanh nghiệp, hỗ trợ phát triển kinh doanh kinh tế kinh tài hay không. Thí dụ dưới đây qua công văn số 18709/QLD-MP ngày 02-10-2015 khi một doanh nghiệp ở Thành phố Hồ Chí Minh bị Hải Quan tạm giữ lô hàng mỹ phẩm do có các chi tiết không đúng 100% với chi tiết ghi trong giấy công bố sản phẩm do Cục Quản Lý Dược cấp, thay vì trả lời là lô hàng ghi chữ A và B và C theo như chi tiết D và E và F doanh nghiệp nêu trong công văn là chấp nhận được, thì Cục Quản Lý Dược lại dẫn Chương nào của Thông Tư nào quy định như thế nào. Để tránh trách nhiệm mang tính khẳng định cụ thể, Cục đã phải mất nửa tháng mới tìm ra Thông Tư đó để trả lời doanh nghiệp, vừa giúp Hải Quan có thêm thời gian thu thêm phí lưu kho của doanh nghiệp, vừa đá trái bóng qua Hải Quan để Hải Quan thay vì cho giải tỏa lô hàng của doanh nghiệp lại phải dành thời gian để đọc xem câu cú của Cục nên được hiểu như thế nào đối với danh mục mấy tá chủng loại hàng của doanh nghiệp; chưa kể công văn của doanh nghiệp có dẫn chứng về biên bản của Hải Quan nhưng Cục chỉ trả lời cho doanh nghiệp, khiến doanh nghiệp phải sao y rồi trình cho Hải Quan xem, mà Hải Quan khó thể chấp nhận một bản photocopy không có dấu đỏ của Cục. Tất cả quy trình tránh né này dễ khiến doanh nghiệp tự hiểu ra rằng tốt nhất phải có “phong bì” đút lót cho Cục hoặc cho Hải Quan. Việc Bộ Trưởng Bộ Y Tế nên làm là (a) giao thực quyền cho các vị Cục Trưởng để họ phải bị xử lý nếu sai phạm hoặc để có sai phạm ở cơ quan họ trong tiến trình cải cách hành chánh, thay vì bám gấu áo của Bà, núp sau cái bóng của Bà để Bà phải gánh chịu mọi búa rìu dư luận trong khi họ vinh thân phì gia hoạnh họe doanh nghiệp mà Bà không biết đến; và (b) ra lịnh thay đổi cung cách ra văn bản vì Hải Quan và doanh nghiệp nói trên đều có trong tay các thông tư của Bộ Y Tế nên không lý do gì Cục lại dẫn ra các thông tư ấy, vì cái mà doanh nghiệp nêu là tại sao một tá mặt hàng mà họ cho là hợp lệ ấy lại bị Hải Quan tạm giữ và yêu cầu Cục cho biết một tá mặt hàng đó cái nào đạt, cái nào không đạt.

 qld

Là Bộ Trưởng Y Tế, Bà Nguyễn Thị Kim Tiến đương nhiên biết rõ rằng cải cách hành chánh là một tiến trình gian nan đặc biệt với một Bộ như của Bà phải đối phó cùng lúc với nhiều vấn đề quan trọng và nghiêm trọng liên quan đến sức khỏe toàn dân và y tế y học nước nhà, chưa kể lề lối làm việc thâm căn cố đế kiểu “con ông cháu cha” hoặc “anh anh em em kiểu Anh Hai Anh Năm Chị Sáu Chị Bảy” luông tuồng không thể một sớm một chiều có thể thay đổi được. Người hiểu biết sẽ lắc đầu ngán ngẩm trước sự bó tay trước cung cách làm việc của “người mình”. Người không hiểu biết sẽ không tiếc công dành cho Bà mọi lời đổ lỗi về quản lý. Bà vẫn ra sức làm việc vì Bà là một đảng viên trung kiên, một giáo sư tiến sĩ y khoa tự trọng, và một quan chức biết việc mình làm vì mục tiêu cao cả vì sức khỏe của nhân dân.

Sẽ là một sự công bằng nếu như Chính phủ do Quốc Hội chuẩn y trong khóa XIV tiếp tục bổ nhiệm Bà Nguyễn Thị Kim Tiến làm Bộ Trưởng Y Tế thêm một nhiệm kỳ để Bà tiếp tục hoàn thành các dự án của Bà đối với sản xuất thuốc; mở rộng nâng cấp và hiện đại hóa các bịnh viện; hữu hiệu hóa cơ chế đảm bảo lượng vắc-xin chất lượng cho toàn dân; tối ưu hóa cơ chế chăm sóc sức khỏe cho dân nghèo, dân chúng vùng sâu vùng xa, vùng hải đảo, chốn biên thùy; và trên hết là nâng lên được cao nhất y đức mà bản thân Bà đã trong suốt nhiệm kỳ qua đã gắng sức thể hiện tôn tạo tôn vinh. Sự nghiệp y tế nước nhà cần người trưởng ngành như Bà vì Bà có kinh nghiệm quản lý nhà nước, có kinh nghiệm đối phó với các vấn đề liên quan đến y tế toàn dân, có kinh nghiệm đề ra sách lược sản xuất thuốc theo công thức ngoại thay cho nhập khẩu để dân có thuốc chất lượng cao với giá không cao, và có uy tín chuyên môn y học với nước ngoài, nên hơn ai hết Bà cần tiếp tục vị trí đầu ngành để thực hiện kế sách Bà đã tâm huyết hoạch định vì nước vì dân.

Làm việc càng nhiều, giải quyết càng nhiều việc, đảm đương đa dạng phong phú các lĩnh vực trách nhiệm trên quy mô quá rộng lớn và liên quan đến tất cả các công dân của đất nước này thậm chí kể cả các công dân tương lai còn trong bụng mẹ, Bà càng là đích ngắm của các công kích, dèm pha, chê bai, bôi nhọ, mỗi khi có một sai sót nào đó đến từ bất kỳ ai thuộc ngành Bà quản lý.

Tôi tin tưởng rằng người dân sẽ nhận ra hiệu quả làm việc của Bộ Trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến nếu Bà tái cử vào vị trí tư lệnh ngành y tế Việt Nam.

Hiệu quả ấy sẽ là thứ y đức mà bản thân Bà dâng cho người dân Việt Nam.

Hoàng Hữu Phước, Thạc-sĩ Kinh-doanh Quốc-tế

hhp 2016

A) Tham khảo:

Hoàng Hữu Phước. 06-01-2012. Thực Phẩm Chức Năng. https://hoanghuuphuocvietnam.wordpress.com/2014/09/30/thuc-pham-chuc-nang/

B) Các bài viết của Hoàng Hữu Phước về lãnh đạo Việt Nam:

29-12-2016: Phó Thủ Tướng Nguyễn Xuân Phúc: https://hoanghuuphuocvietnam.wordpress.com/2015/12/29/pho-thu-tuong-nguyen-xuan-phuc/

22-01-2016: Phó Chủ Tịch Quốc Hội Nguyễn Thị Kim Ngân: https://hoanghuuphuocvietnam.wordpress.com/2016/01/22/uy-vien-bo-chinh-tri-nguyen-thi-kim-ngan/

08-02-2016: Tân Bí Thư Thành Ủy Thành phố Hồ Chí Minh Đinh La Thăng: https://hoanghuuphuocvietnam.wordpress.com/2016/02/08/2595/

12-02-2016: Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng: https://hoanghuuphuocvietnam.wordpress.com/2016/02/12/thu-tuong-nguyen-tan-dung/

14-02-2015: Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng: https://hoanghuuphuocvietnam.wordpress.com/2016/02/14/tong-bi-thu-nguyen-phu-trong/

Advertisements
Both comments and trackbacks are currently closed.