Việt Nam – Hãy Chấp Nhận Nó, Hoặc Hãy Đổi Thay Nó, Hoặc Hãy Bỏ Nó Mà Đi Nơi Khác

Hoàng Hữu Phước, MIB

11-4-2016

Rami J. Ronald Viitiemi, nhà tư vấn phát triển tổ chức, xây dựng văn hóa doanh nghiệp, huấn luyện kỹ năng quản trị cấp cao, sáng tạo chính sách nhân sự và tuyển dụng Công ty Gateway Norway AS của Na Uy, đã có bài viết thú vị trước những người hay luôn ca cẩm phàn nàn về đất nước Việt Nam. Chân lý cuộc sống rất đơn giản: hoặc bạn chấp nhận, hoặc bạn thay đổi, hoặc bạn hãy đi chỗ khác chơi. Ngay cả trong nội hàm thay đổi lại ngụ ý nhiều đến bản thân, từ cách nghĩ, cách làm, với trọng tâm là cống hiến – chứ không phải là lời ca cẩm phàn nàn chê bai hay chống lại – để làm cho mọi thứ hoàn thiện hơn, tốt hơn.

Mới đây, ông R.J.R.Viitiemiđã viết bài sau mà một người quen của tôi là luật sư Oliver Massmann, Tổng Giám Đốc Công ty Duane Moris Vietnam LLC, Chủ Tịch Ủy Ban Pháp Luật Phòng Thương Mại Châu Âu EuroCham, giới thiệu trên LinkedIn. Xin gởi đến bạn đọc bản dịch nghĩa tiếng Việt của bài viết ấy:

Việt Nam – Hãy Chấp Nhận Nó, Hoặc Hãy Đổi Thay Nó, Hoặc Hãy Bỏ Nó Mà Đi Nơi Khác

Rami J. Ronald Viitiemi

05-4-2016

Một tuyên bố thật rõ ràng đâu ra đấy, phải không nào? Vâng, tuyên bố ấy đủ mạnh mẽ để được bạn chú ý; vì lẽ ra bạn hẵn đã không nhấp chuột vào đây để đọc, mà bạn sẽ …

Chấp nhận và thay đổi mọi thứ không nhất thiết phải biệt lập với nhau; có rất nhiều điều dễ dàng để chấp nhận và đồng thời có nhiều thứ cần phải thay đổi. Ở Châu Âu cũng thế.

Nếu có người cho rằng cả hai là bất khả, thì coi như bỏ qua sự lựa chọn cuối cùng.

Tôi có nhiều bạn là người nước ngoài mới đến hoặc đã ở lâu tại Việt Nam, và thậm chí có nhiều bạn và người quen là người Việt; thì thoảng tôi nghe họ ca cẩm hết điều này đến điều nọ, hầu hết liên quan đến môi trường kinh doanh hoặc con người. Nếu ca cẩm ấy không về việc thiếu kỹ năng hoặc thái độ thấp kém, thì cũng về sự thay đổi hoặc thiếu sự thay đổi.

Kể từ năm 1997 khi lần đầu tiên đến Việt Nam, tôi tất nhiên đã tham gia chia sẻ các ca cẩm phàn nàn của mình, và rồi tôi dần dần tự sửa sai mình. Trong những năm qua, tôi đã rất tích cực trong việc đóng góp để cải thiện Việt Nam và môi trường kinh doanh của đất nước này thông qua các phòng thương mại và Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam (VBF), và vì vậy đã làm nhiều người khác thật sự yêu mến Việt Nam.

Tình yêu này được sinh ra bởi nhiều thứ, trong đó quan trọng không kém là con người thật thà, thiên nhiên tươi đẹp, cà phê ngon nhất thế giới, và các món ăn tinh tế nhất. Đối với tôi, dù bạn tin hay không tin, tình yêu đó cũng là về sự tự do trong lựa chọn.

Gần đây, và cứ từng ngày qua, tôi thấy bản thân mình khó chịu bởi những người luôn mồm ca cẩm phàn nàn nhưng sẳn sàng chẳng làm gì để thay đổi bất cứ điều gì và cải thiện những vấn đề. Gần đây sau mỗi lần nghe những lời phàn nàn, tôi trước hết tự hỏi “Thế thì anh đã làm gì để thay đổi nó hoặc bạn đang định làm những gì để thay đổi?” – Có khi lời đáp chỉ là sự im lặng với cái nhìn trống rỗng.

Điều sai lầm là chúng ta thường tin rằng chẳng có gì để một người lẻ loi có thể làm được. Trong thực tế, có rất nhiều thứ mà mỗi người chúng ta có thể làm để đóng góp cho một tương lai tốt hơn, đơn cử vài thí dụ như tạo công ăn việc làm, chuyển giao kiến thức và kỹ năng, làm việc từ thiện hay phục vụ công ích, học tập và tự hoàn thiện, v.v.

Có một điều là hãy thực hiện lời nói đi đôi với việc làm. Điều này đúng cho cả người nước ngoài và người dân địa phương. Chúng ta học hỏi lẫn nhau mọi lúc – hoặc chí ít cũng nên thế – và chúng ta tạo ảnh hưởng đến hành vi của nhau. Sự lựa chọn đường hướng là của chúng ta và chỉ của chúng ta. Đạo đức kinh doanh và đạo lý con người đóng một vai trò rất lớn trong việc này, cũng như cách xử thế tốt vậy.

Học tập đòi hỏi một thái độ cầu thị và biết chấp nhận cái mới. Điều này không đến nếu có sự kiêu căng hay thiếu hiểu biết. Tại Singapore, điều này đã được thấu hiểu từ ngày đầu lập quốc. Singapore đã rất thành công trong kiểm soát sức mạnh của sự đa dạng, thu hút những người tốt nhất, và định chuẩn những phương thức thực hành tốt nhất.

Một cách khác là quy tụ sức mạnh và thuộc về một cái gì đó có ý nghĩa, như các phòng thương mại tại Việt Nam. Nhiều phòng thương mại có ảnh hưởng trên thực tế trong việc tạo ra một môi trường kinh doanh và môi trường sống tốt hơn cho tất cả, người nước ngoài cũng như người trong nước, các cá nhân và các doanh nghiệp. Mạnh nhất là Phòng Thương Mại Mỹ tại Việt Nam (AmCham) và Phòng Thương Mại Châu Âu tại Việt Nam (EuroCham).

Là dân Châu Âu, tôi có sự lựa chọn tự nhiên là EuroCham, nơi đã thực hiện một công việc tuyệt vời với Sách Trắng, các Ủy Ban chuyên trách, và các ủy ban hỗ tương khác. Nhiều nhân sự giỏi giang tại đó đã tận tụy cống hiến cho công việc xã hội công ích Việt Nam ngoài giờ làm việc. Thật đáng kính trọng!

Tôi nghiêm túc tin rằng làm thành viên của một phòng thương mại có tầm ảnh hưởng lớn là một cách để đóng góp vào sự phát triển bền vững của Việt Nam, cải thiện các điều kiện cho cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam và nước ngoài cũng như xã hội nói chung.

Là người một nước Bắc Âu, công dân Phần Lan, tôi làm thành viên của EuroCham thông qua Phòng Thương Mại Bắc Âu (NordCham, Chi nhánh Hà Nội) và điều này như đạt cùng lúc hai mục tiêu – hay nhiều hơn thế nữa .

Nhưng tôi phải thừa nhận rằng tôi không làm điều này chỉ để hỗ trợ tốt nhất cho môi trường kinh doanh. Như bất kỳ người thực dụng có hơi vị kỷ nào khác, tôi muốn có những lợi ích cá nhân như các giảm giá, những lời mời tham dự các sự kiện kinh doanh và tiệc tùng. Mà ai lại không thích tiệc tùng cơ chứ?

Tôi có lẽ là một trong những ngoại kiều Âu Châu biếng lười nhất về công tác công ích xã hội, và tôi nhận ra mình cần thiết phải hoạt động trong lĩnh vực này, ngay cả với cảm giác hơi xấu hổ khi thừa nhận điều này do tôi biết rất nhiều người đang cống hiến thật nhiều như vậy.

Nếu vì bất kỳ lý do gì trong tương lai, tôi muốn không phải đóng góp theo những cách khác nhau cho sự thành công của Việt Nam – bao gồm cả các hoạt động trên LinkedIn – thì tôi hứa sẽ bỏ ra đi. Chấp nhận tất cả mọi thứ như vốn dĩ đang là, đó sẽ không bao giờ là một lựa chọn vì điều đó hoặc có nghĩa là tôi không đóng góp mà chỉ biết kiếm ăn, hoặc có nghĩa tôi không còn quan tâm đến nữa.

Một điều đáng ghi nhớ là đầu tư nước ngoài đổ vào Việt Nam không phải tại vì chẳng còn sự lựa chọn nào khác. Có và có rất nhiều sự lựa chọn. Chẳng hạn Myanmar là nước vượt lên rất nhanh.

Một khía cạnh khác của câu chuyện đối với bất kỳ một đầu tư nước ngoài nào tại Việt Nam là để được trở thành một doanh nghiệp công dân tốt, góp phần vào tương lai lành mạnh của Việt Nam. Có rất nhiều những doanh nghiệp công dân tốt như thế tại Việt Nam, tạm kể ra vài tên tuổi như Điện Thoại Di Động Microsoft, ABB, và Mercedes-Benz, v.v.

Hãy bình tĩnh, hãy yêu Việt Nam, và hãy dành sự tốt nhất của bạn cho Việt Nam!

Rami J. Ronald Viitiemi

********

Hoàng Hữu Phước, Thạc-sĩ Kinh-doanh Quốc-tế

Ghi chú:

“Doanh nghiệp công dân tốt”: doanh nghiệp có trách nhiệm cao với xã hội nước sở tại về luật pháp, đạo đức và kinh tế; thể hiện niềm tin sâu sắc và giá trị thực sự qua việc tiến hành hoạt động kinh doanh minh bạch.

Advertisements
Both comments and trackbacks are currently closed.