Tôi Và Hai Anh Bộ Đội

Hoàng Hữu Phước, MIB

27-9-2017

(Bài đăng lần đầu ngày 20-3-2012 trên Emotino tại http://www.emotino.com/bai-viet/19505/toi-va-hai-anh-bo-doi)

HHP Manulife

Hoàng Hữu Phước, MIB

20-3-2012

Anh Bộ Đội Thứ Nhất:

Vào năm 1989 lúc đang thực hiện chuyến xuất khẩu gạo có giá trị thương mại đầu tiên của Việt Nam, tôi biết đến anh VVK. Thủa ấy Việt Nam chưa có luật đầu tư nước ngoài, chưa có luật lao động, chưa có luật thuế thu nhập, và chưa có pager tức máy nhắn tin hay máy fax hoặc vô số những thứ khác; còn số lượng văn phòng đại diện nước ngoài đếm được trên đầu ngón tay của một bàn tay đủ ngón; và tôi được những người làm việc cho các văn phòng lèo tèo ấy cho rằng tôi là người sang trọng nhất vì tài xế của tôi là người nước ngoài. Chẳng qua vì tôi cương quyết không chịu học lái xe, làm ông sếp nước ngoài buộc phải lái xe đến nhà tôi đón tôi đi làm mỗi ngày thay vì nhập thêm một chiếc ô-tô diện “tạm nhập tái xuất” khác cho tôi. Cũng nhờ vậy mà tôi được gặp anh VVK.

Do nhu cầu đi lại liên tục đến thăm các kho gạo, các cơ quan nhà nước (như Vinacontrol, công ty kiểm kiện, và cảng vụ, v.v.) , các công ty cung ứng gạo ở các tỉnh Miền Tây, các công ty hàng hải, v.v., một chiếc Toyota Crown sử dụng cho văn phòng đại diện không đủ phục vụ kịp thời nhất là khi ông sếp đi một đường, tôi đi một nẻo, tất bật lo ngày đêm theo sát tiến độ lên hàng trên bờ và từ xà lan cặp mạn tàu. Nhưng thủa ấy lại chưa có xe taxi. Thế là tôi liên hệ với Seaprodex gần đấy (văn phòng tôi nhiều năm đóng ở tầng 4 của Majestic Hotel số 1 Đồng Khởi, về sau chuyển qua tầng 3 tòa nhà Seaprodex đối diện tại số 2 Đồng Khởi) đề nghị cho thuê xe và tài xế trong vài tuần. Thấy tôi ở tập đoàn Công-Thương-Kỹ Birla hùng mạnh “một mình một chợ” tại Thành phố Hồ Chí Minh vào thủa ban đầu lưu luyến ấy, và sẵn sàng chấp nhận bất cứ giá tiền nào, ông Phó Tổng Giám Đốc công ty liên doanh của Seaprodex và Liên Xô tình nguyện để xe của ông và tài xế của ông phục vụ tôi thay vì điều xe của một vị cấp trưởng phòng dù tôi chỉ yêu cầu xe có máy lạnh (thủa ấy rất ít xe có máy lạnh, vì ngay cả các quan chức các tổng công ty nhà nước đều nhập xe Lada của Liên Xô theo phong trào tiết kiệm để khoe mẽ rằng ta đây không hoang phí tiền thuế của dân) chứ tính tôi bình dân, không câu nệ, tuy luôn thắt cravat và veston chỉnh tề (ở thời điểm chưa có quan chức nào thắt cravat và đi giày tây cả vì như thế là mất tính quần chúng không gần gủi với nhân dân).

Khi ngồi cạnh anh VVK trên xe (lúc đi công tác một mình, tôi luôn ngồi cạnh tài xế, vì tôi muốn ngắm cảnh, ghét ngắm … gáy người khác), tôi nghe anh kể anh là bộ đội ngoài Bắc vào, nhà ở miệt Bình Chánh gần ranh giới tỉnh Long An, có vợ và một … tá con. Vì nghèo nên mỗi ngày lúc 2 giờ 30 sáng anh đã phải đạp xe đi bỏ mối cây giống dọc đường lên Thành phố Hồ Chí Minh, và do đó chưa 4 giờ anh đã có mặt ở Seaprodex. Đến sớm, không biết làm gì, anh xách nước lau chùi xe sạch sẽ, và đến 7 giờ thì lái xe đi đón sếp là Ông Sơn, Phó Tổng Giám Đốc công ty. Khi đưa tôi về nhà hàng Majestic dùng cơm với ban lãnh đạo Vinacontrol, dù được tôi căn dặn hãy đi ăn trưa, anh nhe răng cười nhân hậu, đứng phía ngoài đường gần đuôi xe dưới trời nắng. Lúc ra xe để trở lại Cảng Khánh Hội, tôi hỏi sao anh không đi ăn trưa lại đứng bên cạnh xe hoài thì anh đáp do sợ ông đi qua bà đi lại cọ quẹt trầy sướt xe (dù thủa ấy đường sá vắng hoe chứ nào có cảnh ùn tắc giao thông và nào có chuyện người đi xe vất bỏ phong cách lịch lãm khi sử dụng công lộ phóng chạy luôn lên lề đường dành cho người đi bộ). Khi tôi nói anh vẫn có thể mua ổ bánh mì thịt để vừa đứng trông xe vừa ăn, thì anh nhe răng cười rằng tác phong như thế thì mấy ông Tây trong Majestic nhìn thấy sẽ cười chê người Việt mình, và rằng ăn bánh mì thịt sẽ có hơi thở không phù hợp với bên trong sang trọng của chiếc xe Toyota Corolla sợ làm tôi không hài lòng và nhất là nếu có ông Tây nào cùng đi với tôi trong xe. Tôi hỏi vậy sao anh không mua một ổ bánh mì không hoặc bánh mì ngọt để ăn thì anh nói Đồng Khởi sang quá nên đâu mua được đồ ăn của người nghèo. Lần thuê xe đợt sau, tôi có đi Maxim hay Majestic ăn trưa là dặn nhà hàng đem một phần “fast food” cho anh gồm bánh mì sandwich và hotdog cùng phô-mai, nhưng mãi sau mới biết anh vẫn không ăn gì với lý do để tối đem mấy gói đồ ăn đó về cho các con ăn cho bổ dưỡng. Tôi bó tay!

Thế rồi vì mến anh bộ đội nhân hậu và lương thiện, tôi lần nào ký hợp đồng thuê xe của Seaprodex đều yêu cầu anh K là người phục vụ. Tôi quyết định phải giúp đỡ anh vì anh đã chứng minh được anh là người tốt, có trách nhiệm, lương thiện, yêu gia đình. Trước tiên, tôi giúp anh mua một ngôi nhà nhỏ bên Thủ Thiêm để anh thậm chí không cần đạp xe đi làm vì chỉ cần bước ra khỏi Seaprodex, băng qua bên kia đường là anh đã bước lên phà sang sông về nhà cũng ở ven sông. Sau đó, tôi giúp vốn cho anh bằng nhiều cách để anh sau đó mua được một xe tải container rồi thuê người lái làm dịch vụ vận tải, và anh trở thành ông chủ nhỏ. Một trong những cách giúp vốn là khi lãnh đạo công ty anh muốn tậu xe mới, thương anh chân chất nên muốn bán thanh lý chiếc Corolla cho anh, và anh cầu cứu tôi cho vay tiền mua xe bán kiếm lời. Tôi đã phone cho anh Cường (chủ một cơ sở điện lạnh thường sửa máy lạnh cho xe Crown của văn phòng tôi và lúc này phát đạt nên  có một salon ô-tô trên đường Trần Hưng Đạo, Quận 1) nhờ anh cho anh K mượn tiền mua xe. Tất nhiên, anh Cường đưa ngay một giỏ tiền mặt cho anh K mà không giữ giấy tờ gì của anh K cũng như chẳng yêu cầu tôi phải viết giấy bảo lãnh cam đoan gì cả. Tất cả vì tôi có uy tín thanh liêm nghiêm khắc trong thế giới xuất nhập khẩu nhỏ bé thời bấy giờ nên lời nói của tôi là quá đủ cho các đại gia…tiền mặt thủa ấy. Mua được xe với giá quá hời, anh K bán luôn cho anh Cường, rồi cầm một phong bì dày cộm đưa cho tôi để “gởi lại phần trăm đền ơn”, và tất nhiên tôi không nhận, bảo anh hãy dùng tiền đó mà xây sửa nhà cho khang trang thêm và lo đóng tiền học cho cả tá con.

Khi tôi sang công ty khác năm 1996, anh K vẫn còn công tác tại Seaprodex. Tết năm nào anh cũng đưa vợ đến gởi cho tôi quà Tết. Ngay từ lần đầu tôi đã từ chối nhận, với lý do nào là tôi không sát sinh và ăn chay nên đừng mua lạp xưởng, nào là bị tiểu đường và cao huyết áp cộng với đau bao tử lại thêm dị ứng tất tần tật với các món ăn thức uống trên đời nên anh đừng mua bánh kẹo, trái cây, rượu bia, nước ngọt, nói chung là tôi bịnh đủ thứ nên chỉ sống bằng cách ăn…không khí thôi, còn tiền thì đừng gởi vì nhà tôi chật hẹp không có chỗ cất mấy bó đó. Anh bảo thấy tôi là tổ xạo vì ăn mặn khỏe uống ngọt mạnh chứ đâu thấy mấy vụ “cao áp” với “đường tăng”, nên để giỏ quà lại cùng hai con gà mái mập bị trói giò rồi giục vợ lên xe chạy mất. Tránh né không xong, tôi phải dặn vợ tôi từ nay về sau hễ Tết sắp đến là phải chuẩn bị giỏ quà thật hậu hỉ để gởi đáp lại anh K mỗi khi vợ chồng anh … xuất hiện. Sau này, mỗi lần chúng tôi đến dự tiệc cưới của một đứa con anh là anh giới thiệu oang oang bằng micro với hàng trăm thực khách rằng vợ chồng anh sinh ra chú rể ấy nhưng tôi mới là người nuôi cháu ấy nên người, rồi bắt cô dâu chú rể đến mời rượu vợ chồng tôi. Có lần chờ tôi uống rượu xong, anh khom người xuống nói nhỏ vào tai tôi rằng hai chục năm rồi vẫn thấy tôi ăn mặn khỏe uống ngọt mạnh chớ chưa thấy mấy vụ “cao áp” với “đường tăng”. Tôi đốp chát lại rằng ngày xưa tôi phải nói thế là có mục đích nhắc khéo anh mang tới hồng sâm ngàn năm và linh chi vạn tuổi mà anh chẳng hiểu gì sất khiến tôi chờ dài cổ hươu chẳng được xơ múi gì! Vợ chồng anh và dâu rể cười hả hả ầm vang, lúc lắc sánh đổ cả rượu cùng bia, thật phí của giời!

Cách nay vài năm, anh làm tôi cà lăm khi đến khoe với vợ tôi rằng nhờ 20 năm trước tôi cho anh căn nhà nên nay anh được nhà nước đền bù mấy tỷ do giải tỏa phục vụ công trình đường hầm Thủ Thiêm, nhờ vậy anh đã thành…tỷ phú có tiền mua biệt thự và xây mấy dãy nhà cho thuê hàng tháng ngồi mát ăn bát vàng chỉ có việc làm nặng nhọc sức lực duy nhất là đi thu tiền về cột dây thun thành nhiều bó, còn lao tâm khổ trí là phải tìm nơi để chất nhét mấy bó đó. Anh còn vui mồm vui miệng kể luôn cho vợ tôi biết tôi là ân nhân của gia đình anh, vì ngoài căn nhà tôi còn giúp vốn cho anh nuôi đàn con nên người bây giờ đứa nào cũng làm cho công ty nước ngoài hoặc nước trong, có một cậu làm sĩ quan công an bí thư Đoàn, có cô làm ở Vietnam Airlines, có cậu làm thạc sĩ Toán-Tin giảng viên đại học sắp trình luận án tiến sĩ, có cô trở thành vị quản lý mà các công ty đầu tư địa ốc nước ngoài săn đón chiêu dụ, và mấy đứa khác làm cho nước ngoài nên đi ra ngoài nước hoài, v.v., thoát cảnh thất học bắt ốc mò cua ở ruộng đồng Bình Chánh, Tân An. Khi tôi đi làm về, vợ tôi thuật lại, rồi cật vấn tôi tại sao chỉ cho vợ tôi biết việc gởi ít tiền cho cả tiểu đội con cái của anh K học nhưng lại dấu việc mua nhà mua xe tải cho anh K, và tại sao mua đất bên Thủ Thiêm cho anh K mà không nhân tiện mua luôn vài miếng cho…vợ tôi để ngày nay …“được như anh K”, làm tôi lại phải nói dối rằng ấy là do anh K vui tính phóng đại thế thôi chứ tại anh ấy tốt nên Trời giúp, còn tôi chỉ cho anh ấy có vài ba USD lẻ tẻ chắc ảnh lấy tiền đó mua vé số rồi trúng độc đắc cặp mấy chục ấy mà. May mà vợ tôi tin, nhưng tôi lại thấy nàng bắt đầu lâu lâu thử mua…một tờ vé số, dù mấy chục năm nay biết tính tôi là có đi lễ chùa nhưng chẳng cúng chùa bao giờ mà dùng tiền giúp người nghèo bất kể đạo nào, còn mua vé số thì đem vào công ty tặng hết cho nhân viên hoặc cho mấy người bán ve chai, hốt rác, hoặc mua vé số xong là nhét vé số vô túi người bán vé số nếu người bán là người khuyết tật hay có dáng dấp học trò, để mong may ra Trời cho họ trúng số thoát được cảnh khó khăn chăng.

Tết năm nay 2012, anh một mình đến gặp vợ chồng tôi gởi quà tết. Nhưng năm nay anh trái tính trái nết, có lẽ do tuổi tác chăng, vì anh không chịu nhận giỏ quà của vợ chồng tôi, đã vậy còn đứng ngoài sân nói oang oang như thể muốn đánh thức mấy bà hàng xóm ngủ nướng rằng: “Ông bà ta nói một miếng khi đói bằng một gói khi no. Vậy mà lúc tôi đói, anh đâu có cho miếng mà cho hết gói này đến gói kia! Tôi trả ơn anh sao cũng không đủ, sao lại nhận quà của anh. Mấy ông anh tôi còn bảo họ là ruột thịt mà không giúp gì tôi, và nói anh giúp người lạ làm giàu thì chắc chắn anh không phải là đại gia vì đại gia chỉ cho tiền giúp người thoát đói chứ không giúp người làm giàu bao giờ!” Anh K làm tôi nhận ra một điều là mấy câu tục ngữ Việt được người Việt vận dụng vặn vẹo hay thật! Văn chương bình dân truyền khẩu thế mà hay ra phết.

Anh K là người đã làm tôi bỏ vĩnh viễn ý định mua ô-tô, vì chỉ có anh là người tôi mong muốn làm tài xế cho mình. Anh đã giải nghệ từ lâu, sau khi trở thành ông bố đầy kiêu hãnh của một đàn con tất cả đã trở thành những công dân tốt của đất nước này, những đứa con thành đạt đã không muốn cha mình tiếp tục lao lung lái xe phục dịch người khác lúc tuổi đã cao. Anh K là người sống tích cực, luôn cười vui nhân hậu, yêu đời, và đó là lý do hiện nay anh xin vào làm nhân viên cho một công ty nọ dù nhiều đứa con của anh cũng đã trở thành tỷ phú và chẳng đứa nào muốn bố chúng không hưởng nhàn. Anh kể vợ tôi rằng các con anh muốn đến thăm tôi nhưng Anh đã thuật chúng nghe lời tôi rằng chỉ cần sống và làm việc như những công dân lương thiện yêu nước là đã đền ơn đầy đủ cho tôi rồi. Anh thậm chí còn nói ngay khi thấy đứa con nào của Anh có dấu hiệu bê trể, tà tà, kém tích cực, là Anh đe dọa rằng sẽ báo tôi hay, và thế là đâu lại vào đấy. Thế đấy, tôi lại trở thành Ông Kẹ để hù các công dân trưởng thành và giàu có ư?

Anh Bộ Đội Thứ Nhì:

Nếu Anh K người Bắc, thì anh PVC là người Nam Bộ. Tôi biết anh khi tôi làm giám đốc điều hành tại một trong 9 đơn vị của một công ty nhà nước ở Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 1996-1998.  Anh đi nghĩa vụ quân sự  sau năm 1975 và chiến đấu tại Campuchia. Khi xuất ngũ, anh làm thợ điện tử và trở thành nhân viên bảo vệ được công ty biên chế vào đơn vị của tôi. Anh ăn chay trường. Tôi cao 1m70 và đứng thấp hơn anh dù tôi đi bốt đế cao 5cm thành 1m75! Không như những lãnh đạo khác trong công ty, tôi hay bất ngờ đi kiểm tra giám sát cơ sở, và nhiều khi đi taxi chạy chầm chậm ngang cơ quan lúc 2 giờ sáng, tôi thấy anh vẫn ngồi tỉnh táo ở vị trí chốt canh gác, thay vì bỏ vào văn phòng bật máy lạnh nằm ghế bố ngủ khò như thói quen của nhiều đồng nghiệp khác thuộc tầng lớp…cao hơn. Anh khiến tôi có ý nghĩ rằng dù làm việc ở đâu, tôi chỉ sẽ yên tâm nếu công ty của tôi có anh làm nhân viên bảo vệ. Và với người tốt như anh, tôi tự nhủ sẽ giúp khi có điều kiện.

Thế rồi luồng gió mới của cải cách hành chính đã đến với phong trào mang tên “tinh giản biên chế”. Trong công ty nhà nước nơi không những con cái ruột thịt của ban lãnh đạo mà ngay cả người quen xa lắc xa lơ kiểu ở cùng quê hay con cái của hàng xóm của các vị ấy được ưu ái chiếm hữu các công việc từ nhàn hạ đến giản đơn, thì việc tinh giản đương nhiên sẽ nhắm đến các đối tượng không có ô dù che nắng che mưa bị đưa ra hứng mưa hứng nắng làm vật hy sinh. Ông Tổng Giám Đốc đã “biên chế” ấn nhét vào đơn vị của tôi ba người thân thiết của ông gồm một em gái ruột làm nhân viên tạp vụ, một người dưng nước lã (có công…dạy kèm tư gia cho con của ông) làm trưởng phòng giáo vụ, và một đứa cháu làm nhân viên bảo vệ, thì tất nhiên Phòng Tổ Chức Nhân Sự sẽ đưa anh C vào danh sách cho thôi việc để anh về nhà tiếp tục hành nghề sửa điện máy tivi cho công ty được tiếng tốt là thực hiện nghiêm túc tinh giản biên chế. Tất nhiên, giám đốc như tôi thì cách chi can thiệp được vào các quyết định của ban tổng giám đốc. Nhân khi đang tiến hành đấu tranh đơn độc chống sự tham ô của “ông Tổng” và cùng lúc được một công ty Mỹ tiếp cận mời mọc, tôi nhận lời bỏ cơ quan nhà nước của “ông Tổng” ấy để qua làm giám đốc điều hành cho người Mỹ năm 1999, và ngay lập tức đến nhà mời anh C làm việc. Ở công ty mới này, tôi mua bảo hiểm nhân thọ của Prudential cho tất cả nhân viên – trở thành người đầu tiên ở Việt Nam “bày” cho bảo hiểm nhân thọ mô hình bảo hiểm ấy, và khi tôi sang công ty khác vẫn tiếp tục xuất tiền túi đóng bảo phí cho riêng anh C thêm vài năm cho đến khi anh kiên trì năn nỉ thành công. Sau này anh phát bệnh cao huyết áp nặng và đau bao tử nặng, phải đi cấp cứu mấy lần thập tử nhất sinh, và buộc phải ở nhà sửa tivi chứ không thể đi làm việc nơi khác, thậm chí không được sử dụng xe đi lại đó đây.

Vài năm sau, tôi nhận được điện thoại của con gái anh nói đang cùng mẹ chờ tôi dưới sảnh. Tôi vội từ lầu 12 xuống gặp hai mẹ con, và khi biết cháu muốn mượn tiền để tiếp tục việc học sau lớp 12, tôi đến máy ATM ngay đó để rút tiền trao cho cháu, và dặn mỗi khi cần tiền chi cho việc học tập, mua sắm phục vụ việc học, v.v., thì cháu cứ đến lấy. Tất nhiên, tôi dặn họ giữ bí mật đừng cho vợ tôi hay. Từ đó, cứ mỗi khi đến lúc đóng học phí hay cần tiền mua tài liệu học tập là cháu đến gặp tôi. Năm kỉa năm kia, cháu tốt nghiệp đại học tài chính-kế toán và nhờ tôi tư vấn khi có hai nơi muốn tuyển dụng cháu làm nhân viên. Tôi khuyên cháu chọn công ty X vì đó là công ty đa quốc gia, chuyên ngành, có danh tiếng hoàn cầu, dù họ trả lương …“bèo”, đừng nhận lời công ty Y kia vì nhỏ, lĩnh vực hoạt động trái ngành, không rõ về tiếng tăm hay tiếng tai, dù họ trả lương cao gấp ba bốn lần lương ngân hàng Việt Nam cho chức danh tương tự. Tôi cũng khuyên cháu đừng nghĩ gì đến tiền lương khi bắt đầu đi làm công việc đầu tiên trong đời, mà hãy dành 4 hay 5 năm đầu tiên tận tụy làm việc để thu kinh nghiệm, quen phong cách chuyên nghiệp của “đại gia ngoại”, chung hưởng hào quang danh tiếng của họ, và sau đó sẽ thấy kết quả tỏa sáng từ “sự hy sinh” ấy. Tất nhiên, cháu nghe lời tôi làm việc nhận lương bèo dù nhà nghèo, đơn giản vì anh C bảo các con anh phải nghe lời tôi mới thành công. Vậy mà mới làm việc được một phần tư thời gian của năm năm tại công ty X của Mỹ, cháu đã khoe với tôi là được công ty Z của Pháp chiêu dụ, mời về làm lãnh đạo với mức lương rất cao. Năm ngoái, khi vợ chồng tôi đến thăm anh C lúc nghe tin anh vừa về từ phòng cấp cứu, cô bé trẻ tuổi tài cao ấy chạy xe tay ga mới màu đỏ chói đi ăn kem với bạn về tới đã vội vào nhà lấy ra một phong bì dày trao cho tôi và nói gì đó không bằng tiếng Việt, chẳng phải tiếng Anh, không giống tiếng Pháp, nói chung là nói chẳng nên lời mà tôi dùng kỹ thuật “đuổi môi bắt chữ” (na ná giống gameshow “đuổi hình bắt chữ” của Xuân Bắc) nhưng cũng không hiểu, nên vợ anh C phải bước ra làm thông dịch viên nói giúp rằng cháu bé ấy muốn hoàn lại số tiền đã mượn của tôi nhiều năm qua vì nay đã có khả năng phụng dưỡng cha mẹ, nuôi mấy đứa em trai vào đại học, mua sắm đủ thứ rồi và đến lúc phải trả lại tiền vay. Tôi dẫy nẩy, không nhận, bảo rằng tôi không có ý cho mượn bao giờ nên đâu có … ghi sổ sách, đâu có ghi mức…lãi suất cho vay, bây giờ không biết đủ thiếu ra sao, nên nếu nhận dư thì hỏng tiếng một đời thanh liêm, nhận thiếu thì ô danh … kiếp này phá của. Cô bé lập tức nói rằng cháu là dân tài chính nên có giữ … sổ cái kế toán đàng hoàng ghi chú cẩn thận đầy đủ chi tiết có đóng dấu giáp lai để ngày sau đền ơn nên “bác Phước” hãy yên tâm, còn lãi suất thì cháu sẽ tính theo thời giá prevailing của Ngân Hàng Ngoại Thương Thành phố Hồ Chí Minh. Cháu nói xong thì vợ chồng tôi, vợ chồng anh C, cùng con gái và hai con trai anh C phá lên cười ầm do màn biểu diễn tấu hài đốp chát rất lợi hại của hai bác cháu vừa rồi. Cười xong, tôi nghiêm trang nói với cháu rằng tôi luôn giúp bố của cháu vì bố cháu là người tốt, và vì bố cháu không khỏe, không còn lo cho cháu học tiếp được nên tôi tiếp tục giúp bố cháu nuôi các cháu ăn học chứ nào phải tôi cho cháu vay tiền mượn bạc mà cháu nói đến việc hoàn vốn trả lời; rằng hãy dùng số tiền trong phong bì để lo cho việc học của hai cậu em để làm vui lòng bố mẹ; rằng phải cố gắng làm việc nghiêm túc và lương thiện; và phải tự hào mình được làm con của cha mẹ nhân hậu và tốt đẹp như vậy; rằng v.v. và v.v. Như bao lần khác, tôi lại thắng với tài hùng biện, nghĩa là đến giờ tôi vẫn …không biết trong bao thư ấy có bao nhiêu tiền, và nghĩa là cháu gái ấy khóc, mẹ cháu rơi nước mắt, còn anh C thì huyết áp dâng cao và dịch vị dạ dày trào dâng chắc do cảm xúc dâng trào.

Gần đây, đến lượt con trai anh C nhờ tôi tư vấn về học đại học và chọn ngành học. Nay cháu đã  là sinh viên năm thứ hai của một ngành khác với cô chị. Anh C nói rằng cháu là “ca sĩ” nổi tiếng của trường nên anh lo lắng cháu sẽ xao nhãng việc học hành. Tôi trấn an anh rằng tôi cũng là “ca sĩ” nổi tiếng của trường tiểu học và trung học mà! Tết năm 2012 này chính cháu trai ấy thay bố đem quà tết đến nhà tôi và tôi lại xách ra đưa cháu một giỏ quà như giỏ quà chuẩn bị cho anh bộ đội tài xế K ở trên. Tôi cao 1m70 nhưng đứng thấp hơn cháu ấy dù tôi đi đôi bốt đế hơn 5cm để thành 1m75. Mấy cha con nhà anh C sao mà cao thế! Mấy cha con nhà anh K sao mà không cao thế!

Vợ tôi thắc mắc (sao vợ hay thắc mắc thế!) hỏi tôi tại sao dấu việc giúp anh C công ăn, việc làm, mua bảo hiểm nhân thọ, và chu cấp việc học hành cho con anh. Tôi uốn ba tấc lưỡi Lăng Tần nói rằng tiền học phí rất thấp vì trường công lập mà, rằng bảo phí đóng có chút xíu nhưng có thể giúp gia đình anh ấy rất nhiều nếu chẳng may anh ấy ốm đau, không có bảo hiểm thì cách chi chữa trị được. Vợ tôi bị thuyết phục trước tài hùng biện của tôi, nên hỏi tôi sao chăm lo người ngoài mà thờ ơ không mua bảo hiểm cho ai trong dòng họ, khiến tôi cà lăm, buộc phải thú thật là tôi đã mua tất tần tật cho mấy cô em của tôi, cho mấy chàng em rể của tôi và mấy đứa cháu của tôi nhiều năm nay rồi! Vợ tôi thất kinh, huyết áp dâng cao, hỏi tôi đã thành thật khai báo đầy đủ chưa, vì còn nhiều người gởi quà tết đến lắm, liệu tôi có đã … “tài trợ” gì không. Tôi phải dùng thuật hùng biện rằng “em ơi em hỡi em à, em biết là nhiều chục năm qua anh chẳng hề cà phê thuốc lá nhậu nhẹt bù khú gì với bất kỳ ai, chỉ lo đi làm và đi dạy học, sống tằn tiện lương thiện thanh bần chứ nào có xa hoa, đã vậy hay đãng trí đâu có nhớ đã từng giúp những ai thì làm sao mà liệt kê danh sách cho em được”. Thấy vợ tôi vẫn chưa hạ hỏa, tôi nhắc lại chuyện thầy mẹ của vợ tôi (gia đình vợ tôi người Bắc di cư, gọi cha mẹ là Thầy Mẹ) ngày xưa vét hết gạo nhà nấu cháo cứu sống vài chục dân nghèo lúc nạn đói hoành hành Miền Bắc, và lúc di cư vào Nam luôn đi chùa làm việc thiện cho đến ngày về cõi Phật, là tấm gương sáng mà tôi phải noi theo Thầy Mẹ để xứng đáng làm con rể nhà họ Vũ. Vợ tôi cảm động khi thấy chồng mình hằng đêm thắp hương cho cha mẹ vợ nay lại kể lể công đức của cụ ông cụ bà nên nức nở bồi hồi, không còn cật vấn tôi mấy chuyện tương tự chuyện anh C, anh K, và nhiều “anh’ nhiều “chị” khác.

Tôi có quen thân nhiều người tốt như vậy, và cứ tết đến là vợ tôi lại lui cui chuẩn bị các giỏ quà để  đáp lễ những người tốt ấy, theo đúng tiêu chuẩn xử thế của tôi là …nhận một đáp mười. Họ đã luôn đến vào dịp Tết. Con cái họ đang luôn đến vào dịp Tết. Thời gian có làm tiêu hao sức khỏe của những người tốt ấy, thậm chí làm cuộc đời vơi dần sự góp mặt của họ, nhưng thời gian lại gia tăng sinh khí cho con cái của họ để sợi dây thân tình luôn duy trì bền chặt giữa những đấng sinh thành tuy ít học nhưng có nhân cách lớn ấy, với tôi, người đã thật may mắn có được cơ hội ở gần họ, những con người tuyệt diệu chủ nhân những gia đình tuyệt diệu.

Hai anh “bộ đội” VVK và PVC này là tiêu biểu cho tất cả những người nghèo tốt đẹp tôi quen. Câu chuyện về những người khác cũng tương tự, với tất cả các nội dung cộng lại của nghèo khó, lương thiện, tự trọng, hướng thượng, nhân hậu, danh dự, trách nhiệm, bản lĩnh, cần cù, gia đình hạnh phúc, nền nếp gia phong. Tôi sẽ không viết thêm về những người khác, dù vẫn sẽ cùng vợ tôi viết tên của họ để dán vào các giỏ quà Tết, vui vẻ đợi chờ đàn con cái thành nhân chi mỹ của họ. Tôi và họ không phải là những người bạn và vẫn chưa bao giờ xem nhau như bạn. Chúng tôi chỉ là những người quen. Chúng tôi gần nhau vì chúng tôi tin vào một điều rằng còn có Trời Phật trên cao.

Những người quen ấy của tôi không sử dụng được internet, nhưng con cái họ sẽ đọc được những lời này để biết rằng cha mẹ các cháu đã được tôi quý mến, tôn trọng, không vì họ có học thức cao, học vị cao, tài sản vật chất nhiều, mà chính vì họ có tình thương bao la dành cho con cái, vì với tình thương ấy họ đã luôn cố gắng giữ gìn danh dự, đem cách sống trong danh dự làm gương cho con cái soi theo, để tất cả những đứa con ấy có thể tự tạo được cuộc sống sung túc và hạnh phúc một cách lương thiện, và nhất là sống như bao công dân chân chính khác ở đất nước của đạo nghĩa này.

Hoàng Hữu Phước, Thạc-sĩ Kinh-doanh Quốc-tế

Tham khảo cụm bài “Tôi Và…”

Tôi và Bùi Giáng  September 17, 2013

Tôi Và Các Luật Sư . September 24, 2014

Tôi Và Cô Trương Tuyết Anh February 22, 2015

Tôi và Giải Thưởng Thơ Ca Quốc Tế Hoa Kỳ December 12, 2014

Tôi Và Lại Thu Trúc December 22, 2015

Tôi Và Lê Công Định September 22, 2014

Tôi và Lê Hiếu Đằng August 29, 2013

Tôi Và Nữ Sĩ Tuệ Mai November 10, 2014

Tôi Và Ngành An Ninh Tình Báo 16-8-2010

Tôi Và Philipp Rösler September 30, 2013

Tôi và Saddam Hussein July 12, 2016

Tôi Và Thầy Nguyễn Quang Tô February 22, 2015

Tôi Và Thầy Lê Văn Diệm February 22, 2015

Tôi Và Tiến Sĩ Lê Hùng Dũng January 9, 2015

Sẽ đăng lại:

Tôi Và Các Anh Lính Cộng Hòa

Tôi Và Cu Huy Ha Vu

Advertisements
Both comments and trackbacks are currently closed.