Ai Ở Đâu Thì Ở Yên Đó

Hoàng Hữu Phước, MIB

10-9-2021

Thủa xưa, bên kia đường phía trước trường Petrus Trương Vĩnh Ký Sài Gòn (nay là trường Lê Hồng Phong) là doanh trại quân đội Việt Nam Cộng Hòa tôi thấy có cắm dọc lề đường các bảng ghi “Khu Vực Quân Sự. Vượt Qua Binh Sĩ Sẽ Nổ Súng” mà ai đọc cũng biết nghĩa của nó là “bắn hạ ngay kẻ nào dám vượt rào”. Rất thẳng thừng, rất ngắn gọn, rất dễ hiểu, và rất ấn tượng. Luật mà!

Khi học Anh Ngữ, tôi biết thêm ngôn phong luật lệ cũng rất thẳng thừng, rất ngắn gọn, rất dễ hiểu, và rất ấn tượng, chẳng hạn “No Trespassing” (Cấm Bước Vào Khi Không Được Phép), “Keep off the Grass” (Cám Bước Lên Cỏ), “Cave Canem” (Coi Chừng Chó Dữ), v.v.

Cộng sản Việt Nam chiến thắng nhờ sử dụng bạo lực cách mạng và nhờ có nhà ngôn ngữ Hồ Chí Minh luôn “giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt” khiến nói điều cao siêu đấu tranh giai cấp mà người cùng khổ Le Paria thất học cũng hiểu hết. Nhưng các cháu học trò của Người bấy lâu nay phát biểu đột nhiên luôn như Bụt (ông tiên, bà tiên) làm chủ trương chính sách luật lệ thì dùng ngôn ngữ lộn nghĩa (tối nghĩa hoặc đa nghĩa hoặc vô nghĩa), lộn loại (sai loại từ), lộn văn (sai văn phong).

Trong mùa đại dịch Covid-19 này, cái kiểu nói lộn lạo này được thể hiện rõ nét ở cụm từ “Ai Ở Đâu Thì Ở Yên Đấy” vốn lộn nghĩa (không vào một vấn đề cụ thể), lôn loại (là văn nói bình dân), và lộn văn (không là văn pháp luật). Người dân phải thi hành thì cứ không ở yên do họ đâu có rời thành phố hay rời Quận đâu, hoặc họ có nhu cầu riêng mà họ thấy rất cần thiết với họ mà, v.v., rồi sinh ra cãi lẫy, căng thẳng, xích mích, và vỡ luật trước khi vỡ trận. Chưa kể sao lại là “Thông Điệp 5K” vì thông điệp đâu có quyền bắt dân phải thực hiện và càng không được phạt sự bất tuân, mà nếu phạt không đeo khẩu trang thì sao không xông vào nhà dân để bắt tại trận và phạt tội không rửa tay khử khuẩn? DDeeud là 5K mà sao cái thi phạt, cái thì ngó lơ? Đã là nghiêm khắc luật định thì lẽ ra đã phải là “Quy Định 5K” và “Cấm Ra Khỏi Nhà Mà Không Có Giấy Phép” chứ!

Có bạn thật thà hỏi tôi tiếng Anh của “Ai Ở Đâu Thì Ở Yên Đó” có phải là “Whoever Stays Where He Is” hoặc “The Principle of Who Is Where, There” hoặc “Who Is There, Stay Still”, v.v., như thấy ghi búa xua trên mạng internet không. Tôi nói không những người dân không hiểu giống nhau câu cú Tiếng Việt của các quy định Việt Nam mà các máy dịch hiện đại của Google cũng chào thua nên mới dịch khủng khiếp như thế. Theo tôi thì hoặc bạn ấy nên dùng câu Tiếng Anh “Hold on Where You Are”, hoặc “Wherever You Are, Stay There”, hoặc “Hold on at Your Home”, hoặc theo kiểu phim chơi công an đi bắt quân gian béng beng thì…“Don’t Move!” (Đứng Yên! Không Được Nhúc Nhích Cục Cựa Gì Sất!), hoặc bình dân nhất thì hét toáng lên “Stay Home! OK?” thì ắt cũng đạt tính thẳng thừng, ngắn gọn, dễ hiểu, và rất ấn tượng đấy ạ, chứ tôi vì lỡ dại hồi tiểu học mãi lo chuyện yêu đương trai gái không lo học từ bình dân ,để đi trước đón đầu, nên bây giờ già đầu đọc các văn bản quy định Tiếng Việt cũng không chắc mình đã hiểu đúng nghĩa của nó để dịch ra Tiếng Anh đúng đâu ạ.

Kính xin lượng thứ.

Hoàng Hữu Phước

Both comments and trackbacks are currently closed.